LES 4: HET KIND ALS HELD
WAT HOUDT HET KINDBEELD IN?
- Kind als rolmodel
o Kinderen worden gezien & gewaardeerd voor hun potentieel in het
hier-en-nu
o Vertegenwoordigen idealen & worden beschouwd als inventief,
weerbaar, vrij, flexibel & creatief
o Kinderen vaak als held afgebeeld (Pipi langkous, harry potter…)
- Kind wordt goed geboren
o Pas later aangetast door de volwassen wereld vol vooroordelen,
autoriteit, selecte voorbeelden & sociale instituties
- Volwassene: rol van geïnteresseerde toeschouwer of vriend die zal helpen
waar nodig maar die zelf ook kwetsbaar is -> geen ‘alwetende meester’
- Mogelijkheid om als volwassene te leren van een kind
- Boek: EMILE / OVER DE OPVOEDING
o Jean-Jacques Rousseau
o Toont in 5 delen hoe verderfelijk de maatschappij is &
hoeveel beter de natuur is voor kinderen om in op te
groeien (beter om kind op te laten groeien dichtbij natuur
dan MT)
o Boek in verschillende landen verbannen
o Meest invloedrijke boek over opvoeding
o Maakt lezer duidelijk dat het kind geen kleine volwassene is maar
‘een kind’. Daarom moeten we begrijpen dat het zijn eigen manier
van kijken, denken of voelen heeft.
o Kindertijd als het ware geromantiseerd
WAT IS DE ROL VAN DE VOLWASSENE?
- Kind beschermen tegen verderf van de maatschappij (hun
goedheid & zuiverheid zo lang mogelijk behouden)
- Kind zo weinig mogelijk belemmeren
- Zich richten op de mogelijkheden & behoeften van het kind
(onderwijs & opvoeding!)
- Leren van het kind
Downloaded by Watchme mail ()
, WAT VERTELT DIT OVER DE SAMENLEVING?
- Dit kindbeeld weerspiegelt de golden sixties, periode van
maatschappelijke strijd
- Kinderen als kostbaarder gezien in gezin door anticonceptie
- Rechten voor minderheidsgroepen (minderheidsgroepen begonnen op te
komen voor hun rechten, gelijkwaardigheid, bv. Vrouwenbewegingen, ook
kinderen verdienen gelijke rechten!)
- Anti-kapitalistisch, Anti-bureaucratisch, Anti-autoritair
⇨ Algemeen: strijd voor gelijke rechten
WAT IS DE ROL VAN DE PEDAGOGIEK?
- Geloof in maakbaarheid & betere wereld door opvoeding/ onderwijs
- Vermijden dat kinderen opgroeien tot autoritaire karakters door
anti-autoritaire opvoeding
- Hoop op een betere samenleving door opvoeden tot vrije individuen
- Uitgaan van interesses en behoeftes van het kind, met bijzondere
aandacht voor emoties
2 stromingen:
DE REFORMPEDAGOGIEK
- Levensenergie van kinderen & jongeren zelf is vertrekpunt van
ontwikkeling
- School in het volle leven
- ‘totaliteitsonderwijs’
o Geen onderscheid tussen school & thuis: 1 totaliteit
o Aansluiting bij situaties uit de omgeving van de kinderen
- Nadruk op eigen activiteit (‘help mij het zelf te doen’)
- Nadruk op individuele verschillen
- <-> luisterschool die niet voorbereidt op de samenleving leren dingen op
school, maar het gaat er zo in echte leven niet aan toe)
ANTI-AUTORITAIRE OPVOEDING
- Gezonde kinderziel niet belemmeren
- Onderwijs en opvoeding zonder dwang (alternatief voor
opvoedingsprincipes gericht op aanpassing & gehoorzaamheid)
- Volwassenen komen best zo weinig mogelijk tussen want kinderen dragen
het goede in zich en moeten leren door ervaring
o Bv. Summerhil (internaat): leerlingen mochten zelf hun dag indelen
& kozen welke lessen ze wel of niet volgden (‘Laat het kind zichzelf
zijn. Dwing hem niet. Onderwijs hem niet.’) – iedereen heeft even
grote inbreng op de school
Downloaded by Watchme mail ()
WAT HOUDT HET KINDBEELD IN?
- Kind als rolmodel
o Kinderen worden gezien & gewaardeerd voor hun potentieel in het
hier-en-nu
o Vertegenwoordigen idealen & worden beschouwd als inventief,
weerbaar, vrij, flexibel & creatief
o Kinderen vaak als held afgebeeld (Pipi langkous, harry potter…)
- Kind wordt goed geboren
o Pas later aangetast door de volwassen wereld vol vooroordelen,
autoriteit, selecte voorbeelden & sociale instituties
- Volwassene: rol van geïnteresseerde toeschouwer of vriend die zal helpen
waar nodig maar die zelf ook kwetsbaar is -> geen ‘alwetende meester’
- Mogelijkheid om als volwassene te leren van een kind
- Boek: EMILE / OVER DE OPVOEDING
o Jean-Jacques Rousseau
o Toont in 5 delen hoe verderfelijk de maatschappij is &
hoeveel beter de natuur is voor kinderen om in op te
groeien (beter om kind op te laten groeien dichtbij natuur
dan MT)
o Boek in verschillende landen verbannen
o Meest invloedrijke boek over opvoeding
o Maakt lezer duidelijk dat het kind geen kleine volwassene is maar
‘een kind’. Daarom moeten we begrijpen dat het zijn eigen manier
van kijken, denken of voelen heeft.
o Kindertijd als het ware geromantiseerd
WAT IS DE ROL VAN DE VOLWASSENE?
- Kind beschermen tegen verderf van de maatschappij (hun
goedheid & zuiverheid zo lang mogelijk behouden)
- Kind zo weinig mogelijk belemmeren
- Zich richten op de mogelijkheden & behoeften van het kind
(onderwijs & opvoeding!)
- Leren van het kind
Downloaded by Watchme mail ()
, WAT VERTELT DIT OVER DE SAMENLEVING?
- Dit kindbeeld weerspiegelt de golden sixties, periode van
maatschappelijke strijd
- Kinderen als kostbaarder gezien in gezin door anticonceptie
- Rechten voor minderheidsgroepen (minderheidsgroepen begonnen op te
komen voor hun rechten, gelijkwaardigheid, bv. Vrouwenbewegingen, ook
kinderen verdienen gelijke rechten!)
- Anti-kapitalistisch, Anti-bureaucratisch, Anti-autoritair
⇨ Algemeen: strijd voor gelijke rechten
WAT IS DE ROL VAN DE PEDAGOGIEK?
- Geloof in maakbaarheid & betere wereld door opvoeding/ onderwijs
- Vermijden dat kinderen opgroeien tot autoritaire karakters door
anti-autoritaire opvoeding
- Hoop op een betere samenleving door opvoeden tot vrije individuen
- Uitgaan van interesses en behoeftes van het kind, met bijzondere
aandacht voor emoties
2 stromingen:
DE REFORMPEDAGOGIEK
- Levensenergie van kinderen & jongeren zelf is vertrekpunt van
ontwikkeling
- School in het volle leven
- ‘totaliteitsonderwijs’
o Geen onderscheid tussen school & thuis: 1 totaliteit
o Aansluiting bij situaties uit de omgeving van de kinderen
- Nadruk op eigen activiteit (‘help mij het zelf te doen’)
- Nadruk op individuele verschillen
- <-> luisterschool die niet voorbereidt op de samenleving leren dingen op
school, maar het gaat er zo in echte leven niet aan toe)
ANTI-AUTORITAIRE OPVOEDING
- Gezonde kinderziel niet belemmeren
- Onderwijs en opvoeding zonder dwang (alternatief voor
opvoedingsprincipes gericht op aanpassing & gehoorzaamheid)
- Volwassenen komen best zo weinig mogelijk tussen want kinderen dragen
het goede in zich en moeten leren door ervaring
o Bv. Summerhil (internaat): leerlingen mochten zelf hun dag indelen
& kozen welke lessen ze wel of niet volgden (‘Laat het kind zichzelf
zijn. Dwing hem niet. Onderwijs hem niet.’) – iedereen heeft even
grote inbreng op de school
Downloaded by Watchme mail ()
