Aantekeningen college 4 ~ neurobiologie van het
ouderschap
Ouderschap = instinctief gedrag iedereen kan het (ene beter dan
ouder) => suggereert dat ouderschap genetisch en neurologisch bepaald
is.
Neurobiologie ouderschap vooral op moederschap gefocust (omdat die
oorspronkelijk het meest betrokken zijn bij het kind).
Bevalling
Tijdens zwangerschap nemen veel hormonen heel erg toe zorgen
ervoor dat zwangerschap goed verloopt. Estrogeen helpt bij bevruchting,
progesteron stimuleert vorming van slijmprop & prolactine belangrijk bij
melkproductie en vorming van klieren in borsten voorbereidingen
ouderschap
Daling progesteron zorgt voor stijging oxytocine zorgt voor weeën.
Hoge niveau oxytocine bij bevalling zorgt voor goede vorming van band
met kind. Speelt ook belangrijke rol bij borstvoeding (dan draagt het ook
bij aan de vorming van de band). Het wordt opgewekt door zuigen kind en
draagt bij aan toeschietreflex.
Onderzoek: ratten waarbij eierstokken verwijderd zijn, vertonen
moederlijk gedrag als ze deze hormonen toegediend krijgen (terwijl ze
normaal jongen negeren of wegjagen).
Bewijs invloed hormonen op ouderschapsgedrag
Steroïde- en neuropeptidehormonen kunnen korte termijn effect en lange
termijn effect hebben (bijv. veranderen genexpressie)
, Oxytocine (OT)
Rol bij
- Bevalling en toeschietreflex
- Paarvorming tussen ouder en kind
Stijgt ook bij vaders na contact met zwangere/lacterende vader & baby
Geassocieerd met ouderlijke warmte (meer oxytocine = meer positieve
betrokkenheid bij kind)
Huid-op-huidcontact heel belangrijk zorgt voor verhoging oxytocine bij
kind en ouders betere bandvorming
Ook als oxytocine toegediend wordt, heeft dit een positieve invloed op
ouderschapsgedrag (het heeft alleen niet op iedereen hetzelfde effect
hangt af van eigen zorg die diegene vroeger van ouders heeft gekregen)
Bij moeders die depressie hebben lijkt toediening van oxytocine juist
negatief te werken
Overige hormonen
Vasopressine lijkt op oxytocine, hecht ook aan oxytocinereceptor
mogelijk kan het effecten oxytocine nabootsen. Speelt vooral rol bij
vaders.
Prolactine – belangrijke rol (ook bij vaders), bijv. bij melkproductie,
vaders: zwangerschapssymptomen ( bijv. ook misselijk zijn als vrouw
zwanger is)
Structurele hersenveranderingen
Hormonale veranderingen kunnen zorgen voor veranderingen in structuur
van hersenen.
ouderschap
Ouderschap = instinctief gedrag iedereen kan het (ene beter dan
ouder) => suggereert dat ouderschap genetisch en neurologisch bepaald
is.
Neurobiologie ouderschap vooral op moederschap gefocust (omdat die
oorspronkelijk het meest betrokken zijn bij het kind).
Bevalling
Tijdens zwangerschap nemen veel hormonen heel erg toe zorgen
ervoor dat zwangerschap goed verloopt. Estrogeen helpt bij bevruchting,
progesteron stimuleert vorming van slijmprop & prolactine belangrijk bij
melkproductie en vorming van klieren in borsten voorbereidingen
ouderschap
Daling progesteron zorgt voor stijging oxytocine zorgt voor weeën.
Hoge niveau oxytocine bij bevalling zorgt voor goede vorming van band
met kind. Speelt ook belangrijke rol bij borstvoeding (dan draagt het ook
bij aan de vorming van de band). Het wordt opgewekt door zuigen kind en
draagt bij aan toeschietreflex.
Onderzoek: ratten waarbij eierstokken verwijderd zijn, vertonen
moederlijk gedrag als ze deze hormonen toegediend krijgen (terwijl ze
normaal jongen negeren of wegjagen).
Bewijs invloed hormonen op ouderschapsgedrag
Steroïde- en neuropeptidehormonen kunnen korte termijn effect en lange
termijn effect hebben (bijv. veranderen genexpressie)
, Oxytocine (OT)
Rol bij
- Bevalling en toeschietreflex
- Paarvorming tussen ouder en kind
Stijgt ook bij vaders na contact met zwangere/lacterende vader & baby
Geassocieerd met ouderlijke warmte (meer oxytocine = meer positieve
betrokkenheid bij kind)
Huid-op-huidcontact heel belangrijk zorgt voor verhoging oxytocine bij
kind en ouders betere bandvorming
Ook als oxytocine toegediend wordt, heeft dit een positieve invloed op
ouderschapsgedrag (het heeft alleen niet op iedereen hetzelfde effect
hangt af van eigen zorg die diegene vroeger van ouders heeft gekregen)
Bij moeders die depressie hebben lijkt toediening van oxytocine juist
negatief te werken
Overige hormonen
Vasopressine lijkt op oxytocine, hecht ook aan oxytocinereceptor
mogelijk kan het effecten oxytocine nabootsen. Speelt vooral rol bij
vaders.
Prolactine – belangrijke rol (ook bij vaders), bijv. bij melkproductie,
vaders: zwangerschapssymptomen ( bijv. ook misselijk zijn als vrouw
zwanger is)
Structurele hersenveranderingen
Hormonale veranderingen kunnen zorgen voor veranderingen in structuur
van hersenen.
