Hoofdstuk 5
Waarnemen: ik zie ik zie wat jij niet ziet…
Klassiek empiristische opvatting: een waarnemen bestaat uit het passief ontvangen
van zintuigelijke prikkels die geregistreerd worden
Een dergelijke waarnemingstheorie gaat ervan uit dat wat waargenomen wordt ook
de werkelijkheid is het is dus een ‘feit’ en voor iedereen hetzelfde
Wat we zien, ruiken of horen is in de spiegeltheorie een weergave van iets wat
werkelijk zodanig bestaat
Waarnemingen een betekenis geven
Onze waarnemingen worden gekleurd door onze behoeften, onze levensstijl, onze
culturele achtergrond of onze verwachtingen
Waarnemen wil dus zeggen; ‘betekenis geven aan je gewaarwording oftewel aan de
lichtprikkels op je netvlies
Waarnemen en waarheid
We gaan ervan uit dat wat we zien ook daadwerkelijk het geval is en dus waar is. Dit
noemen we de correspondentieopvatting
Filosoof Jurgen Habermans: waarheid is onderlinge overeenstemming over wat de
feiten zijn dit noemen we de consensusopvatting van waarheid
Waarnemen en aandacht
Opmerken betreft datgene waar bewust of onbewust onze uitdaging naar uitgaat
‘iets opmerken’: iets trekt je aandacht omdat het ‘niet normaal’ is.
Cathexis: datgene wat op het moment voor mij het belangrijkste is, krijgt de
aandacht
Om iets te kunnen opmerken, moet je dus ‘kennis’ beschikken. Als je niet weet dat
kinderen niet langs de weg behoren te liggen, zul je dit waarschijnlijk niet als zodanig
opmerken en je moet ‘geestelijke ruimte’ hebben om het abnormale te kunnen
signaleren (voorbeeld van de inleiding; vrouw merkt dood kind op langs de weg)
Het paradigma bepaalt wat je opmerkt
Een paradigma is een soort referentiekader dat hoort bij een sociale praktijk. Het is
een geheel aan opvattingen, theorieën en methoden
Binnen het paradigma worden definities gehanteerd. Deze definities bepalen wat je
ziet en hoe je het ziet.
Ons paradigma bepaalt hoe we de werkelijkheid ordenen. Paradigma is een ‘bril’ wat
we ophebben en bepaalt hoe we tegen alles aankijken.
De vraag is dan ook; ‘in hoeverre creëren wij onze eigen werkelijkheid?’
Macht is weten: normaliseringspraktijken
Disciplinerende machtspraktijken: is het resultaat van ons paradigma en hoe we naar
onszelf kijken en begrijpen
Elke tijd kent zijn eigen paradigmas
Waar staan we nu?
Waarnemen: ik zie ik zie wat jij niet ziet…
Klassiek empiristische opvatting: een waarnemen bestaat uit het passief ontvangen
van zintuigelijke prikkels die geregistreerd worden
Een dergelijke waarnemingstheorie gaat ervan uit dat wat waargenomen wordt ook
de werkelijkheid is het is dus een ‘feit’ en voor iedereen hetzelfde
Wat we zien, ruiken of horen is in de spiegeltheorie een weergave van iets wat
werkelijk zodanig bestaat
Waarnemingen een betekenis geven
Onze waarnemingen worden gekleurd door onze behoeften, onze levensstijl, onze
culturele achtergrond of onze verwachtingen
Waarnemen wil dus zeggen; ‘betekenis geven aan je gewaarwording oftewel aan de
lichtprikkels op je netvlies
Waarnemen en waarheid
We gaan ervan uit dat wat we zien ook daadwerkelijk het geval is en dus waar is. Dit
noemen we de correspondentieopvatting
Filosoof Jurgen Habermans: waarheid is onderlinge overeenstemming over wat de
feiten zijn dit noemen we de consensusopvatting van waarheid
Waarnemen en aandacht
Opmerken betreft datgene waar bewust of onbewust onze uitdaging naar uitgaat
‘iets opmerken’: iets trekt je aandacht omdat het ‘niet normaal’ is.
Cathexis: datgene wat op het moment voor mij het belangrijkste is, krijgt de
aandacht
Om iets te kunnen opmerken, moet je dus ‘kennis’ beschikken. Als je niet weet dat
kinderen niet langs de weg behoren te liggen, zul je dit waarschijnlijk niet als zodanig
opmerken en je moet ‘geestelijke ruimte’ hebben om het abnormale te kunnen
signaleren (voorbeeld van de inleiding; vrouw merkt dood kind op langs de weg)
Het paradigma bepaalt wat je opmerkt
Een paradigma is een soort referentiekader dat hoort bij een sociale praktijk. Het is
een geheel aan opvattingen, theorieën en methoden
Binnen het paradigma worden definities gehanteerd. Deze definities bepalen wat je
ziet en hoe je het ziet.
Ons paradigma bepaalt hoe we de werkelijkheid ordenen. Paradigma is een ‘bril’ wat
we ophebben en bepaalt hoe we tegen alles aankijken.
De vraag is dan ook; ‘in hoeverre creëren wij onze eigen werkelijkheid?’
Macht is weten: normaliseringspraktijken
Disciplinerende machtspraktijken: is het resultaat van ons paradigma en hoe we naar
onszelf kijken en begrijpen
Elke tijd kent zijn eigen paradigmas
Waar staan we nu?
