Overzicht achterliggende theorie
Inhoudsopgave
Onderzoeksmethoden Scheepers, Tobi en Boeije / Boeije, Hart en Hox ................................................ 3
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke integriteit......................... 3
Hoofdstuk 2: Onderzoeksplan ............................................................................................................. 5
2.2 Onderdelen onderzoeksplan: .................................................................................................... 5
2.3 Voorbereiding op het onderzoeksplan: literatuuronderzoek ................................................... 6
2.4 De probleemstelling .................................................................................................................. 6
2.5 Onderzoeksopzet....................................................................................................................... 7
2.6 Ethische en praktische voorwaarden ........................................................................................ 8
2.7 Wijzigingen in het onderzoeksplan ........................................................................................... 8
Statistical Methods for the Social Sciences (Agresti, Finlay) ................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Sampling and Measurement.......................................................................................... 9
2.1 Variables and their measurement ............................................................................................. 9
2.2 Randomization........................................................................................................................... 9
2.3 Sampling variability and potential bias ................................................................................... 10
2.4 Other probability sampling methods ...................................................................................... 10
2.5 Chapter summary .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3: Descriptive Statistics .................................................................................................... 12
3.1 Describing data with tables and graphs .................................................................................. 12
3.2 Describing the center of the data............................................................................................ 13
3.3 Describing variability of the data............................................................................................. 14
3.4 Measures of position ............................................................................................................... 14
3.5 Bivariate descriptive statistics ................................................................................................. 15
3.6 Sample statistics and population parameters ......................................................................... 16
3.7 Chapter summary .................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 4: Probability Distributions .............................................................................................. 18
4.1 Introduction to probability ...................................................................................................... 18
4.2 Probability distributions for discrete and continuous variables ............................................. 18
4.3 The normal probability distribution .................................................................................. 19
4.4 Sampling distributions describe how statistics vary ............................................................... 21
4.5 Sampling distributions of sample means ................................................................................ 21
4.6 Review population, sample data, and sampling distributions ................................................ 22
4.7 Chapter summary .................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 9: paragraaf 1 t/m 4 ......................................................................................................... 24
, 9.1 Linear relationschips................................................................................................................ 24
9.2 Least square prediction equation............................................................................................ 24
9.3 The lineair regression model ................................................................................................... 25
9.4 Measuring linear association: the correlation......................................................................... 26
9.7 Chapter summary .................................................................................................................... 28
Syllabus .................................................................................................................................................. 29
Hoofdstuk 1: ...................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 2: ...................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 3: ...................................................................................................................................... 31
,Onderzoeksmethoden Scheepers, Tobi en Boeije / Boeije, Hart en Hox
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke integriteit
Begrippen: sociaal-wetenschappelijk onderzoek, methodenleer, methodologie
Leerdoelen:
➢ Het verschil tussen methodologie en methodenleer.
➢ Grondvormen van sociaalwetenschappelijk onderzoek.
➢ Het verschil tussen alledaagse en wetenschappelijke kennis.
➢ Wetenschappelijke kennis wordt gedeeld in een communicatieproces tussen verschillende
betrokkenen.
➢ Het begrip valorisatie:
➢ Aspecten van wetenschappelijke integriteit
➢ Aspecten van ethiek en mensgebonden onderzoek.
Doel van onderzoek: tot een resultaat komen dat als een bijdrage aan het systematisch geheel van
kennis kan worden beschouwd.
Je kijkt naar zintuigelijke en systematische waarnemingen → losse antwoorden van geselecteerde
respondenten of observaties → dan kijken naar de patronen in en de relaties tussen die antwoorden.
Deze wetenschappers hebben als gemeenschappelijk doel om systematische, empirische
waarnemingen van bepaalde aspecten van de sociale werkelijkheid te verrichten om daarover
theoretische inzichten te ontwikkelen of om eerder ontwikkelde theoretische inzichten te toetsen
(King, Keohane en Verba, 1994).
Twee benaderingen in de sociale wetenschappen: (verdere uitleg hoofdstuk 3)
1. Empirisch-analytische benadering
2. Empirisch-interpretatieve benadering
➢ Leiden tot verschillende onderzoeksontwerpen
Twee typen wetenschappelijk onderzoek:
1. Fundamenteel onderzoek → bijdrage leveren aan wetenschappelijke kennis
2. Praktijkgericht onderzoek → oplossingen te leveren van praktijkproblemen die bestaan bij
aanwijsbare personen, groepen of organisaties buiten de wetenschap.
Explorerend onderzoek:
➢ Je kiest als onderzoeker voor een aspect van de werkelijkheid, waarnaar vrijwel nog geen
onderzoek is gedaan. Hierdoor ben je gedwongen om met je onderzoek de sociale werkelijkheid
te verkennen of te exploreren.
Toetsend onderzoek:
➢ Je kiest als onderzoeker voor een vraagstelling waarover al theoretische inzichten zijn verworven
en je die theoretische inzichten kunt gebruiken om daaruit specifieke hypothesen af te leiden en
wel specifieke uitspraken te doen over hetgeen wat je verwacht aan te treffen in de sociale
werkelijkheid.
Methodenleer: het geheel van onderzoeksmethoden waarover de sociale wetenschappen
inmiddels beschikken. Het is een ‘leer’ omdat er een innerlijke samenhang is
en omdat men zich in die methoden kan verdiepen en ze aan anderen kan
overdragen.
Methodologie: de wetenschape EN de sociaalwetenschappelijke methoden.
Wetenschappelijke uitspraken over onderzoeksmethoden (het voorwerp van
systematisch onderzoek).
, Communicatie:
Onderzoekers communiceren binnen hun vakgebied (disciplinair, op conferenties en op de gang) en
met collega’s uit andere vakgebieden (multidisciplinair, via bijv. tijdschriften en boeken (refereren)).
➢ Valorisatie: hiermee tonen wetenschappers aan dat hun wetenschappelijke inzichten ook van
belang zijn voor de maatschappij.
Communicatiemodel: zender-boodschap-ontvangermodel: (Lasswell, 1948)
➢ Wie zegt Wat tegen Wie, Hoe en met Welk effect?
➢ Na kritiekpunt: Wie zegt Wat tegen Wie, Hoe, met welk Effect, met welke Terugkoppeling en in
welke Context?
Vier functies van de boodschap:
1. Als bron van informatie
2. Als vermaak
3. Als middel om de persoonlijke identiteit te versterken (persoonlijk)
4. Als voertuig voor sociale integratie en interactie. (maatschappelijk)
Onderzoek kan een fundament geven aan wat iedereen altijd al dacht, maar ook vooroordelen
onderuithalen. Bovendien halen onderzoekers vaak details naar boven die tevoren niet waren
opgemerkt.
Ethische basisprincipes die ten grondslag zouden moeten liggen aan biomedisch- en
gedragsonderzoek aan mensen: Belmont-rapport (1979) → drie fundamentele ethische principes:
1. Respect voor personen (‘Respect for persons’). Dit principe draait om de autonomie van
mensen en het recht op zelfbeschikking. Dit houdt onder andere in dat je mensen in staat
moet stellen tot geïnformeerd toestemmen met deelname (de eerder genoemde ‘informed
consent’).
2. Goed doen (‘Beneficence’). Dit principe lijkt wat op het gezegde ‘Wat uzelf niet graag
geschiedt ...’ Het betekent dat je de risico’s voor de deelnemers tot het minimum moet
beperken en dat kan ook betekenen dat je misschien helemaal af moet zien van je
onderzoek.
3. Gerechtigheid (‘Justice’). Dit principe gaat over het vergewissen van eerlijke, redelijke en
niet-exploiterende procedures voor (potentiële) studieparticipanten. Hieronder valt ook een
eerlijke verdeling van de lasten (het meedoen aan onderzoek) en de lusten (het profiteren
van de bevindingen van het onderzoek).
Critical friends: door met andere wetenschappers te spreken, proberen zij hun onderzoekswerk bloot
te stellen aan constructieve commentaren om het zodoende beter te maken.
Peer review: een proces waarbij wetenschappelijk onderzoekers zich, als het ware, blootstellen aan
collega-onderzoekers maar ook aan andere leden van de samenleving (beleidsvoerders,
hulpverleners of het grote publiek).
Zes principes van wetenschappelijke integriteit:
1. Wetenschapsbeoefenaren dienen eerlijk, openhartig en zorgvuldig te zijn.
o Zo precies mogelijk zijn, bronvermelding noodzakelijk
o Plagiaat plegen is verboden.
2. Wetenschappers dienen betrouwbaar te zijn.
o Niet zelf gegevens fabriceren/fabuleren (verzinnen) van onderzoeksgegevens.
o Gegevens niet mogen manipuleren (achterhouden van onwelgevallige gegevens
en/of wijzigen meetresultaten van onderzoek
3. Controleerbaarheid
Inhoudsopgave
Onderzoeksmethoden Scheepers, Tobi en Boeije / Boeije, Hart en Hox ................................................ 3
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke integriteit......................... 3
Hoofdstuk 2: Onderzoeksplan ............................................................................................................. 5
2.2 Onderdelen onderzoeksplan: .................................................................................................... 5
2.3 Voorbereiding op het onderzoeksplan: literatuuronderzoek ................................................... 6
2.4 De probleemstelling .................................................................................................................. 6
2.5 Onderzoeksopzet....................................................................................................................... 7
2.6 Ethische en praktische voorwaarden ........................................................................................ 8
2.7 Wijzigingen in het onderzoeksplan ........................................................................................... 8
Statistical Methods for the Social Sciences (Agresti, Finlay) ................................................................... 9
Hoofdstuk 2: Sampling and Measurement.......................................................................................... 9
2.1 Variables and their measurement ............................................................................................. 9
2.2 Randomization........................................................................................................................... 9
2.3 Sampling variability and potential bias ................................................................................... 10
2.4 Other probability sampling methods ...................................................................................... 10
2.5 Chapter summary .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 3: Descriptive Statistics .................................................................................................... 12
3.1 Describing data with tables and graphs .................................................................................. 12
3.2 Describing the center of the data............................................................................................ 13
3.3 Describing variability of the data............................................................................................. 14
3.4 Measures of position ............................................................................................................... 14
3.5 Bivariate descriptive statistics ................................................................................................. 15
3.6 Sample statistics and population parameters ......................................................................... 16
3.7 Chapter summary .................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 4: Probability Distributions .............................................................................................. 18
4.1 Introduction to probability ...................................................................................................... 18
4.2 Probability distributions for discrete and continuous variables ............................................. 18
4.3 The normal probability distribution .................................................................................. 19
4.4 Sampling distributions describe how statistics vary ............................................................... 21
4.5 Sampling distributions of sample means ................................................................................ 21
4.6 Review population, sample data, and sampling distributions ................................................ 22
4.7 Chapter summary .................................................................................................................... 22
Hoofdstuk 9: paragraaf 1 t/m 4 ......................................................................................................... 24
, 9.1 Linear relationschips................................................................................................................ 24
9.2 Least square prediction equation............................................................................................ 24
9.3 The lineair regression model ................................................................................................... 25
9.4 Measuring linear association: the correlation......................................................................... 26
9.7 Chapter summary .................................................................................................................... 28
Syllabus .................................................................................................................................................. 29
Hoofdstuk 1: ...................................................................................................................................... 29
Hoofdstuk 2: ...................................................................................................................................... 30
Hoofdstuk 3: ...................................................................................................................................... 31
,Onderzoeksmethoden Scheepers, Tobi en Boeije / Boeije, Hart en Hox
Hoofdstuk 1: Sociaalwetenschappelijk onderzoek en wetenschappelijke integriteit
Begrippen: sociaal-wetenschappelijk onderzoek, methodenleer, methodologie
Leerdoelen:
➢ Het verschil tussen methodologie en methodenleer.
➢ Grondvormen van sociaalwetenschappelijk onderzoek.
➢ Het verschil tussen alledaagse en wetenschappelijke kennis.
➢ Wetenschappelijke kennis wordt gedeeld in een communicatieproces tussen verschillende
betrokkenen.
➢ Het begrip valorisatie:
➢ Aspecten van wetenschappelijke integriteit
➢ Aspecten van ethiek en mensgebonden onderzoek.
Doel van onderzoek: tot een resultaat komen dat als een bijdrage aan het systematisch geheel van
kennis kan worden beschouwd.
Je kijkt naar zintuigelijke en systematische waarnemingen → losse antwoorden van geselecteerde
respondenten of observaties → dan kijken naar de patronen in en de relaties tussen die antwoorden.
Deze wetenschappers hebben als gemeenschappelijk doel om systematische, empirische
waarnemingen van bepaalde aspecten van de sociale werkelijkheid te verrichten om daarover
theoretische inzichten te ontwikkelen of om eerder ontwikkelde theoretische inzichten te toetsen
(King, Keohane en Verba, 1994).
Twee benaderingen in de sociale wetenschappen: (verdere uitleg hoofdstuk 3)
1. Empirisch-analytische benadering
2. Empirisch-interpretatieve benadering
➢ Leiden tot verschillende onderzoeksontwerpen
Twee typen wetenschappelijk onderzoek:
1. Fundamenteel onderzoek → bijdrage leveren aan wetenschappelijke kennis
2. Praktijkgericht onderzoek → oplossingen te leveren van praktijkproblemen die bestaan bij
aanwijsbare personen, groepen of organisaties buiten de wetenschap.
Explorerend onderzoek:
➢ Je kiest als onderzoeker voor een aspect van de werkelijkheid, waarnaar vrijwel nog geen
onderzoek is gedaan. Hierdoor ben je gedwongen om met je onderzoek de sociale werkelijkheid
te verkennen of te exploreren.
Toetsend onderzoek:
➢ Je kiest als onderzoeker voor een vraagstelling waarover al theoretische inzichten zijn verworven
en je die theoretische inzichten kunt gebruiken om daaruit specifieke hypothesen af te leiden en
wel specifieke uitspraken te doen over hetgeen wat je verwacht aan te treffen in de sociale
werkelijkheid.
Methodenleer: het geheel van onderzoeksmethoden waarover de sociale wetenschappen
inmiddels beschikken. Het is een ‘leer’ omdat er een innerlijke samenhang is
en omdat men zich in die methoden kan verdiepen en ze aan anderen kan
overdragen.
Methodologie: de wetenschape EN de sociaalwetenschappelijke methoden.
Wetenschappelijke uitspraken over onderzoeksmethoden (het voorwerp van
systematisch onderzoek).
, Communicatie:
Onderzoekers communiceren binnen hun vakgebied (disciplinair, op conferenties en op de gang) en
met collega’s uit andere vakgebieden (multidisciplinair, via bijv. tijdschriften en boeken (refereren)).
➢ Valorisatie: hiermee tonen wetenschappers aan dat hun wetenschappelijke inzichten ook van
belang zijn voor de maatschappij.
Communicatiemodel: zender-boodschap-ontvangermodel: (Lasswell, 1948)
➢ Wie zegt Wat tegen Wie, Hoe en met Welk effect?
➢ Na kritiekpunt: Wie zegt Wat tegen Wie, Hoe, met welk Effect, met welke Terugkoppeling en in
welke Context?
Vier functies van de boodschap:
1. Als bron van informatie
2. Als vermaak
3. Als middel om de persoonlijke identiteit te versterken (persoonlijk)
4. Als voertuig voor sociale integratie en interactie. (maatschappelijk)
Onderzoek kan een fundament geven aan wat iedereen altijd al dacht, maar ook vooroordelen
onderuithalen. Bovendien halen onderzoekers vaak details naar boven die tevoren niet waren
opgemerkt.
Ethische basisprincipes die ten grondslag zouden moeten liggen aan biomedisch- en
gedragsonderzoek aan mensen: Belmont-rapport (1979) → drie fundamentele ethische principes:
1. Respect voor personen (‘Respect for persons’). Dit principe draait om de autonomie van
mensen en het recht op zelfbeschikking. Dit houdt onder andere in dat je mensen in staat
moet stellen tot geïnformeerd toestemmen met deelname (de eerder genoemde ‘informed
consent’).
2. Goed doen (‘Beneficence’). Dit principe lijkt wat op het gezegde ‘Wat uzelf niet graag
geschiedt ...’ Het betekent dat je de risico’s voor de deelnemers tot het minimum moet
beperken en dat kan ook betekenen dat je misschien helemaal af moet zien van je
onderzoek.
3. Gerechtigheid (‘Justice’). Dit principe gaat over het vergewissen van eerlijke, redelijke en
niet-exploiterende procedures voor (potentiële) studieparticipanten. Hieronder valt ook een
eerlijke verdeling van de lasten (het meedoen aan onderzoek) en de lusten (het profiteren
van de bevindingen van het onderzoek).
Critical friends: door met andere wetenschappers te spreken, proberen zij hun onderzoekswerk bloot
te stellen aan constructieve commentaren om het zodoende beter te maken.
Peer review: een proces waarbij wetenschappelijk onderzoekers zich, als het ware, blootstellen aan
collega-onderzoekers maar ook aan andere leden van de samenleving (beleidsvoerders,
hulpverleners of het grote publiek).
Zes principes van wetenschappelijke integriteit:
1. Wetenschapsbeoefenaren dienen eerlijk, openhartig en zorgvuldig te zijn.
o Zo precies mogelijk zijn, bronvermelding noodzakelijk
o Plagiaat plegen is verboden.
2. Wetenschappers dienen betrouwbaar te zijn.
o Niet zelf gegevens fabriceren/fabuleren (verzinnen) van onderzoeksgegevens.
o Gegevens niet mogen manipuleren (achterhouden van onwelgevallige gegevens
en/of wijzigen meetresultaten van onderzoek
3. Controleerbaarheid
