Hoofdstuk 1 – De bestuurlijke kaart
van Nederland
Er bestaan verschillende definities van het begrip openbaar bestuur. Dit komt
doordat het begrip vanuit verschillende invalshoeken wordt bekeken. Daardoor is
er niet één vaste definitie.
Kenmerken openbaar bestuur:
1. Ten eerste richt het zich op het algemeen belang en voert het dus een
publieke taak uit.
2. Daarnaast is het bestaan van de organisatie wettelijk vastgelegd, waardoor er
sprake is van een publiekrechtelijke grondslag.
3. Tot slot wordt het bestuur gefinancierd met algemene middelen, zoals
belastingen, premies of overheidssubsidies.
Kenmerken van het Nederlandse bestuur:
1. Nederland is een constitutionele monarchie Dat betekent dat de
koning het staatshoofd is, maar dat hij alleen handelt binnen de grenzen
van de Grondwet of een andere geschreven constitutie.
2. Daarnaast is Nederland een rechtsstaat Dit houdt in dat de overheid
alleen mag handelen wanneer daarvoor een wettelijke bevoegdheid
bestaat. Dit wordt ook wel het legaliteitsbeginsel genoemd. Burgers
beschikken bovendien over grondrechten die door de overheid moeten
worden gerespecteerd.
3. Een ander belangrijk kenmerk is de scheiding der machten/trias
politica. Deze scheiding is bedoeld om machtsmisbruik te voorkomen
doordat de verschillende machten elkaar controleren.
Trias politica:
De wetgevende macht stelt wetten en regels vast en controleert of deze goed
worden uitgevoerd. Deze macht bestaat uit de Staten-Generaal (de Eerste en
Tweede Kamer) en de regering, waaronder de ministeries en de koning.
De uitvoerende macht zorgt ervoor dat de wetten daadwerkelijk worden
uitgevoerd. Hieronder vallen de regering, de ministeries, de koning, de provincies
en de gemeenten.
De rechterlijke macht spreekt recht en behandelt zaken waarin wetten zijn
overtreden. Deze macht bestaat uit de onafhankelijke rechters en het Openbaar
Ministerie.
Doordat deze drie machten elkaar controleren, ontstaat een systeem van checks
and balances. Hierdoor blijft de macht in evenwicht en wordt machtsmisbruik
zoveel mogelijk voorkomen.
van Nederland
Er bestaan verschillende definities van het begrip openbaar bestuur. Dit komt
doordat het begrip vanuit verschillende invalshoeken wordt bekeken. Daardoor is
er niet één vaste definitie.
Kenmerken openbaar bestuur:
1. Ten eerste richt het zich op het algemeen belang en voert het dus een
publieke taak uit.
2. Daarnaast is het bestaan van de organisatie wettelijk vastgelegd, waardoor er
sprake is van een publiekrechtelijke grondslag.
3. Tot slot wordt het bestuur gefinancierd met algemene middelen, zoals
belastingen, premies of overheidssubsidies.
Kenmerken van het Nederlandse bestuur:
1. Nederland is een constitutionele monarchie Dat betekent dat de
koning het staatshoofd is, maar dat hij alleen handelt binnen de grenzen
van de Grondwet of een andere geschreven constitutie.
2. Daarnaast is Nederland een rechtsstaat Dit houdt in dat de overheid
alleen mag handelen wanneer daarvoor een wettelijke bevoegdheid
bestaat. Dit wordt ook wel het legaliteitsbeginsel genoemd. Burgers
beschikken bovendien over grondrechten die door de overheid moeten
worden gerespecteerd.
3. Een ander belangrijk kenmerk is de scheiding der machten/trias
politica. Deze scheiding is bedoeld om machtsmisbruik te voorkomen
doordat de verschillende machten elkaar controleren.
Trias politica:
De wetgevende macht stelt wetten en regels vast en controleert of deze goed
worden uitgevoerd. Deze macht bestaat uit de Staten-Generaal (de Eerste en
Tweede Kamer) en de regering, waaronder de ministeries en de koning.
De uitvoerende macht zorgt ervoor dat de wetten daadwerkelijk worden
uitgevoerd. Hieronder vallen de regering, de ministeries, de koning, de provincies
en de gemeenten.
De rechterlijke macht spreekt recht en behandelt zaken waarin wetten zijn
overtreden. Deze macht bestaat uit de onafhankelijke rechters en het Openbaar
Ministerie.
Doordat deze drie machten elkaar controleren, ontstaat een systeem van checks
and balances. Hierdoor blijft de macht in evenwicht en wordt machtsmisbruik
zoveel mogelijk voorkomen.
