Samenvatting Ontwikkelingspsychologie deel 1 H7 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H7: Fysieke en motorische ontwikkeling in
babytijd
1: Fysieke groei en hersenontwikkeling
Fysieke groei
Groei van baby’s (lengte en gewicht)
Een pasgeboren baby is gemiddeld:
 50 cm lang
 3.400 gram zwaar
Lengte
Baby’s groeien heel snel in de eerste jaren:
 1 jaar → ongeveer 75 cm
 2 jaar → ongeveer 90 cm
Gewicht
Het gewicht neemt ook snel toe:
 5 maanden → 2x geboortegewicht
 1 jaar → 3x geboortegewicht
 2 jaar → 4x geboortegewicht



Opvolging van groei
In Vlaanderen gebeurt preventieve opvolging via Kind en Gezin.
Zij meten:
 Lengte
 Gewicht
 Hoofdomtrek
 Gewicht in verhouding tot lengte
Die metingen worden op groeicurves gezet.

Dia 7 –
Wat zijn groeicurves? 8!!!
Groeicurves vergelijken een kind met een grote groep andere kinderen van
dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht.
Waarom apart voor jongens en meisjes?
 Jongens zijn gemiddeld groter en zwaarder dan meisjes.
 Meisjes rijpen sneller.
Er bestaan ook verschillen tussen etnische groepen → dia 10
 Daarom moeten normen regelmatig aangepast worden.



1

,  Tegenwoordig zijn de normen gebaseerd op kinderen die borstvoeding
krijgen.

Hoe lees je zo’n curve? (voorbeeld Toon)

Stel: Toon is 6 maanden.
Dia
 Bij elke controle wordt zijn lengte aangeduid met een puntje op de 9!!!
curve.
 Je kijkt naar 2 dingen:


1: Waar zit hij in vergelijking met andere kinderen?
Bijvoorbeeld: hij zit op +1 SD (standaarddeviatie).
Dat betekent:
 84% van de kinderen is kleiner of even groot
 Hij hoort dus bij de grootste 16%


2: Blijft hij zijn eigen lijn volgen?
Dat is het belangrijkste.
 Als hij altijd rond dezelfde lijn blijft → dan groeit hij goed.
 Als hij plots sterk zakt (bv. van +1 naar 0 of lager) → dan groeit hij minder
goed dan verwacht → dat kan een probleem zijn.
Niet één meting is belangrijk, maar de evolutie over tijd.



Hoe groeien kinderen?
Groeien betekent: botten worden langer.
Dat gebeurt via groeischijven:
 Zitten aan het uiteinde van botten
 Bestaan eerst uit kraakbeen
 Kraakbeen vermenigvuldigt zich
 Wordt daarna omgezet in bot (dit heet ossificatie of verbening)
Bij baby’s:
 Botten bestaan vooral uit kraakbeen
 Daarom zijn ze zacht en buigzaam
Tijdens de ontwikkeling:
 Meer kraakbeen wordt bot
 In de adolescentie sluiten de groeischijven
 Daarna kan iemand niet meer groeien
Daarom moet een behandeling bij groeistoornissen
gebeuren vóór de groeischijven sluiten.




2

, Beste maat voor lichamelijke rijping: botleeftijd

Dat meet men via een röntgenfoto.
Men kijkt:
 Hoeveel kraakbeen is al bot geworden?
 Hoever zit het kind in zijn groeiproces?
 Hoe groot zal het ongeveer worden?
Meisjes:
 Lopen voor op jongens in botrijping
 Zijn dus sneller lichamelijk matuur
 Maar worden niet noodzakelijk groter


Verandering van lichaamsverhoudingen
Niet alles groeit even snel.
Verhouding hoofd/lichaam:
 Bij geboorte → hoofd = 1/4 van
lichaam
 2 jaar → 1/5
 Volwassen → 1/8
Dus: het lichaam groeit sneller dan het hoofd.



Vet en spieren
Baby’s hebben veel vet:
 Helpt om hun lichaamstemperatuur constant te houden
 Piek rond 9 maanden
 Daarna neemt vet weer af
Spieren:
 Ontwikkelen trager
 Daarom zijn kracht en coördinatie in het begin beperkt
 Meisjes hebben gemiddeld een hogere vet/spier-verhouding dan jongens




3