ZL1: Borstkanker
Wat is kanker?
Kanker ontstaat wanneer cellen ongecontroleerd beginnen te delen.
Normaal:
Cellen delen → groeien → sterven
(apoptose)
Foute cellen worden hersteld of
vernietigd
Bij kanker:
Er ontstaan fouten (mutaties) in het
DNA
De controlemechanismen falen
Slechte cellen blijven groeien → tumor
(gezwel)
Als cellen zich verspreiden via bloed =
metastasen (uitzaaiingen)
Borstkanker (Breast cancer)
In Vlaanderen krijgt ongeveer 1 op 8 vrouwen borstkanker
Vaak merk je het als een knobbeltje in de borst
Belangrijk: als je een knobbel voelt → vaak al later stadium
Klinische case (voorbeeld)
Vrouw, 42 jaar
1. Rugpijn → eerst gedacht: spierpijn
2. Pijn blijft + voelt knobbel in borst
3. Onderzoek (mammografie) → borstkanker
4. Uitzaaiingen in bot → stadium IV (laatste
stadium)
Behandeling:
Operatie (tumor verwijderen)
Chemotherapie (kankercellen doden)
Radiotherapie (bestraling, bv. in rug)
Ze leeft nog na 2 jaar → kanker is soms controleerbaar, niet altijd genezen
1
, Erfelijkheid (BRCA2)
Deze vrouw heeft een mutatie in het BRCA2-gen
Geeft sterk verhoogd risico op borstkanker
Wordt autosomaal-dominant overgeërfd → 50% kans voor kinderen
Haar dochters moeten mogelijk getest worden → dit kan hun leven sterk
beïnvloeden (screening, preventie)
Kan kanker genezen worden?
Soms wel, soms niet
Vroeg ontdekt (geen uitzaaiingen) → vaak geneesbaar
Laat ontdekt (met metastasen) → meestal niet volledig te genezen → wel
behandelen en afremmen
Hoe ontstaat kanker?
Door mutaties in DNA
Oorzaken:
Erfelijkheid
Roken
Straling
Chemische stoffen
Virussen en bacteriën
Voeding
Vaak = combinatie van aanleg +
omgeving
Wat gebeurt er in het DNA?
Mutaties zoals:
Verandering van 1 letter (A → T)
Stukje DNA verdwijnt (deletie)
Stukje komt erbij (insertie)
Hierdoor werkt de cel verkeerd
2
Wat is kanker?
Kanker ontstaat wanneer cellen ongecontroleerd beginnen te delen.
Normaal:
Cellen delen → groeien → sterven
(apoptose)
Foute cellen worden hersteld of
vernietigd
Bij kanker:
Er ontstaan fouten (mutaties) in het
DNA
De controlemechanismen falen
Slechte cellen blijven groeien → tumor
(gezwel)
Als cellen zich verspreiden via bloed =
metastasen (uitzaaiingen)
Borstkanker (Breast cancer)
In Vlaanderen krijgt ongeveer 1 op 8 vrouwen borstkanker
Vaak merk je het als een knobbeltje in de borst
Belangrijk: als je een knobbel voelt → vaak al later stadium
Klinische case (voorbeeld)
Vrouw, 42 jaar
1. Rugpijn → eerst gedacht: spierpijn
2. Pijn blijft + voelt knobbel in borst
3. Onderzoek (mammografie) → borstkanker
4. Uitzaaiingen in bot → stadium IV (laatste
stadium)
Behandeling:
Operatie (tumor verwijderen)
Chemotherapie (kankercellen doden)
Radiotherapie (bestraling, bv. in rug)
Ze leeft nog na 2 jaar → kanker is soms controleerbaar, niet altijd genezen
1
, Erfelijkheid (BRCA2)
Deze vrouw heeft een mutatie in het BRCA2-gen
Geeft sterk verhoogd risico op borstkanker
Wordt autosomaal-dominant overgeërfd → 50% kans voor kinderen
Haar dochters moeten mogelijk getest worden → dit kan hun leven sterk
beïnvloeden (screening, preventie)
Kan kanker genezen worden?
Soms wel, soms niet
Vroeg ontdekt (geen uitzaaiingen) → vaak geneesbaar
Laat ontdekt (met metastasen) → meestal niet volledig te genezen → wel
behandelen en afremmen
Hoe ontstaat kanker?
Door mutaties in DNA
Oorzaken:
Erfelijkheid
Roken
Straling
Chemische stoffen
Virussen en bacteriën
Voeding
Vaak = combinatie van aanleg +
omgeving
Wat gebeurt er in het DNA?
Mutaties zoals:
Verandering van 1 letter (A → T)
Stukje DNA verdwijnt (deletie)
Stukje komt erbij (insertie)
Hierdoor werkt de cel verkeerd
2
