H6: Bloed
6.1: De samenstelling en functies van bloed
3 Hoofdcomponenten van het circulatiesysteem
Het circulatiesysteem (bloedsomloop) bestaat uit:
1. Het hart
2. De bloedvaten
3. Het bloed
Samen zorgen ze ervoor dat elke cel in je lichaam krijgt wat ze nodig heeft.
1: Het hart
Het hart is een spierpomp.
Bestaat uit hartspierweefsel
Pompt bloed continu rond
Werkt onvrijwillig
Verdeeld in rechter- en linkerhelft
Functie:
Pompt zuurstofarm bloed naar de longen
Pompt zuurstofrijk bloed naar de rest van het lichaam
Zonder hart → geen circulatie → geen zuurstof → geen leven.
2: Bloedvaten
Dit zijn de “buizen” waar het bloed door stroomt. (3 soorten)
1: Slagaders (arteriën)
Voeren bloed van het hart weg
Meestal zuurstofrijk
2: Aders (venen)
Voeren bloed naar het hart terug
Meestal zuurstofarm
3: Haarvaten (capillairen)
Heel dun
Hier gebeurt uitwisseling van: zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen
3: Bloed
1
,Bloed is een vloeibaar bindweefsel.
Een volwassene heeft: → ongeveer 8% van lichaamsgewicht
Mannen: ± 5–6 liter
Vrouwen: ± 4–5 liter
Bloed bestaat uit:
55% plasma
45% gevormde elementen (cellen)
3 Functies van het circulatiesysteem
1: Transport
Zuurstof (O₂)
Koolstofdioxide (CO₂)
Voedingsstoffen (glucose)
Hormonen
Afvalstoffen
2: Bescherming
Witte bloedcellen
bestrijden infecties
Bloedstolling voorkomt
bloedverlies
3: Regulatie (homeostase)
Temperatuur
pH-waarde
Waterbalans
Elektrolyten (Na⁺, K⁺,
Ca²⁺)
Samenstelling van bloed
2
, Plasma (55%)
Bestaat voor 90% uit water.
Bevat:
Eiwitten
Elektrolyten
Hormonen
Gassen
Voedingsstoffen
Afvalstoffen
Plasma-eiwitten (3 hoofdtypes)
1: Albumine (± 2/3 van plasma-eiwitten)
Houdt water in de bloedbaan (osmotische druk)
Transporteert vetzuren en bilirubine
2: Globulinen
α-globulinen → transport
β-globulinen → transport cholesterol (LDL, HDL)
γ-globulinen → antistoffen (immuunsysteem)
3: Stollingseiwitten
Fibrinogeen
Nodig voor bloedstolling
Gevormde elementen (45%)
Bestaan uit:
1. Rode bloedcellen (erytrocyten)
2. Witte bloedcellen
(leukocyten)
3. Bloedplaatjes
(trombocyten)
Allemaal ontstaan uit
stamcellen in rood
beenmerg.
1: Rode bloedcellen
(RBC)
3
6.1: De samenstelling en functies van bloed
3 Hoofdcomponenten van het circulatiesysteem
Het circulatiesysteem (bloedsomloop) bestaat uit:
1. Het hart
2. De bloedvaten
3. Het bloed
Samen zorgen ze ervoor dat elke cel in je lichaam krijgt wat ze nodig heeft.
1: Het hart
Het hart is een spierpomp.
Bestaat uit hartspierweefsel
Pompt bloed continu rond
Werkt onvrijwillig
Verdeeld in rechter- en linkerhelft
Functie:
Pompt zuurstofarm bloed naar de longen
Pompt zuurstofrijk bloed naar de rest van het lichaam
Zonder hart → geen circulatie → geen zuurstof → geen leven.
2: Bloedvaten
Dit zijn de “buizen” waar het bloed door stroomt. (3 soorten)
1: Slagaders (arteriën)
Voeren bloed van het hart weg
Meestal zuurstofrijk
2: Aders (venen)
Voeren bloed naar het hart terug
Meestal zuurstofarm
3: Haarvaten (capillairen)
Heel dun
Hier gebeurt uitwisseling van: zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen
3: Bloed
1
,Bloed is een vloeibaar bindweefsel.
Een volwassene heeft: → ongeveer 8% van lichaamsgewicht
Mannen: ± 5–6 liter
Vrouwen: ± 4–5 liter
Bloed bestaat uit:
55% plasma
45% gevormde elementen (cellen)
3 Functies van het circulatiesysteem
1: Transport
Zuurstof (O₂)
Koolstofdioxide (CO₂)
Voedingsstoffen (glucose)
Hormonen
Afvalstoffen
2: Bescherming
Witte bloedcellen
bestrijden infecties
Bloedstolling voorkomt
bloedverlies
3: Regulatie (homeostase)
Temperatuur
pH-waarde
Waterbalans
Elektrolyten (Na⁺, K⁺,
Ca²⁺)
Samenstelling van bloed
2
, Plasma (55%)
Bestaat voor 90% uit water.
Bevat:
Eiwitten
Elektrolyten
Hormonen
Gassen
Voedingsstoffen
Afvalstoffen
Plasma-eiwitten (3 hoofdtypes)
1: Albumine (± 2/3 van plasma-eiwitten)
Houdt water in de bloedbaan (osmotische druk)
Transporteert vetzuren en bilirubine
2: Globulinen
α-globulinen → transport
β-globulinen → transport cholesterol (LDL, HDL)
γ-globulinen → antistoffen (immuunsysteem)
3: Stollingseiwitten
Fibrinogeen
Nodig voor bloedstolling
Gevormde elementen (45%)
Bestaan uit:
1. Rode bloedcellen (erytrocyten)
2. Witte bloedcellen
(leukocyten)
3. Bloedplaatjes
(trombocyten)
Allemaal ontstaan uit
stamcellen in rood
beenmerg.
1: Rode bloedcellen
(RBC)
3
