Inflammatory bowl disease (IBD)
Pathologie
-IBD: groep van chronishce aspecifieke darmontstekingen die lange tijd, vaak
levenslang, klachten veroorzaken
-Inflammatoire darmziekte
-Ziekte van Crohn (ZvC) en Colitis ulcerosa: (CU) dia 3
-10-20% van de gevallen geen onderscheid mogelijk
-Exacerbaties en remissies
-Belangrijkste verschillen
-CU: t.h.v. colon
-ZvC: kan in hele GI-tractus, maar vooral terminale ileum en proximale colon
-ZvC: transmurale uitbreiding (dia 6)
-ZvC: perianale problemen
-ZvC: extra-intestinale letsels (vb. gewrichtspijn, ontsteking netvlies…)
-Oorzaak: samenspel tussen een dysregulatie van de immuunrespons,
omgevingsfactoren, microbiële flora en genetische erfelijkheid
-Komt meer voor in westerse landen
-Epidemiologie
-België
-ZvC: 12/100 000 per jaar
-CU: 7/100 000 per jaar
-20-39 jaar en piek bij 50-70 jaar
-Wereldwijde stijging in prevalentie
-Voeding? (ultrabewerkt)
-Dia 11
-Roken?
-Kan UC voorkomen
-Kan ZvC veroorzaken
Ziekte van Crohn
-Casus: dia 18-20
-Chronische ontsteking GI-stelsel (dia 22)
-Letsels kunnen voorkomen van mond tot anus
-Vooral terminale ileum en proximale colon (overgang dunne naar dikke darm)
-Extra-intestinale letsels mogelijk
Epidemiologie
-Hoogste prevalentie: Scandinavië, West-Europa, Noord-Amerika en Australië
-20-30 jaar
-Kan ook al in de kindertijd ontstaan
1
,-Roken verhoogt het risico op ontstaan van ZvC
-Ernst van ziekte
-Kans dat operatie nodig
Symptomen
-Diarree
-Bloederig
-Steatorroe: vetdiarree door verminderde vet-opname (ontstoken darm)
-Abdominale pijn, darmkrampen
-Malabsorptie en anorexie
-Verminderde eetlust
-Vermagering
-Deficiënties: verminderde opname
-Vermoeidheid: inflammatie vraagt veel energie van lichaam
-Koorts: ontsteking
-Complicaties
-Constipatie: stricturen
! Opletten met rauwe groenten en champignons
-Perianale fistels: abnormale gangetjes vlakbij anus
-1/3 van de patiënten
-Obstructie: mechanische ileus (dia 25)
-Darmperforatie
-Ulcers
! opletten met coloscopie
-Extra-intestinaal (dia 26-28)
-Artritis
-Letsels van de ogen
-Huidafwijkingen
-Letsels van de galwegen
-Hydronefrose
Klinische beeld
-L1: enkel terminale ileum
-45%
-L2: enkel dikke darm
-32%
-L3: ileocolische symptomen
-19%
-L4: bovenste GI-systeem
-4%
-L3 + L4
-B1: geen stricturen en geen penetratie
-B2: stricturen
-B3: penetratie
2
, -B4: perianale penetratie
Dia 29-31
Diagnose
-Ziekenhuis
-Radiologie, MRI
-Ileoscopie + biopten
-Endoscopie met dunnedarmcapsule
-RX
-Begin: zwelling en ontstekingsoedeem in mucosa
-Later
-Verlies van normale patroon van darmplooien: oedemateuze verdikkingen,
ulceraties “cobble stones” (dia 36)
-Skip lesions: gezonde en aangetaste stukken darm wisselen elkaar af (dia 35)
-Fibrotische vernauwingen (“string sign”) (dia 36)
-Vergroeiingen met omgevende structuren: fistels naar huis, blaas, darm en
vagina
-Dia 37-38
-Bloedonderzoek
-Verhoogde sedimentatie en CRP
-Milde anemie
-Leukocytose en trombocytose
-Gedaalde plasma albumine concentratie
-Stoelgangonderzoek
-Gestegen fecaal calprotectine: 1e lijn, voor verwijzing
-Lactoferrine
Therapie
-Doel
-Symptoomcontrole
-Aanhoudende remissie zonder corticosteroïden
3
Pathologie
-IBD: groep van chronishce aspecifieke darmontstekingen die lange tijd, vaak
levenslang, klachten veroorzaken
-Inflammatoire darmziekte
-Ziekte van Crohn (ZvC) en Colitis ulcerosa: (CU) dia 3
-10-20% van de gevallen geen onderscheid mogelijk
-Exacerbaties en remissies
-Belangrijkste verschillen
-CU: t.h.v. colon
-ZvC: kan in hele GI-tractus, maar vooral terminale ileum en proximale colon
-ZvC: transmurale uitbreiding (dia 6)
-ZvC: perianale problemen
-ZvC: extra-intestinale letsels (vb. gewrichtspijn, ontsteking netvlies…)
-Oorzaak: samenspel tussen een dysregulatie van de immuunrespons,
omgevingsfactoren, microbiële flora en genetische erfelijkheid
-Komt meer voor in westerse landen
-Epidemiologie
-België
-ZvC: 12/100 000 per jaar
-CU: 7/100 000 per jaar
-20-39 jaar en piek bij 50-70 jaar
-Wereldwijde stijging in prevalentie
-Voeding? (ultrabewerkt)
-Dia 11
-Roken?
-Kan UC voorkomen
-Kan ZvC veroorzaken
Ziekte van Crohn
-Casus: dia 18-20
-Chronische ontsteking GI-stelsel (dia 22)
-Letsels kunnen voorkomen van mond tot anus
-Vooral terminale ileum en proximale colon (overgang dunne naar dikke darm)
-Extra-intestinale letsels mogelijk
Epidemiologie
-Hoogste prevalentie: Scandinavië, West-Europa, Noord-Amerika en Australië
-20-30 jaar
-Kan ook al in de kindertijd ontstaan
1
,-Roken verhoogt het risico op ontstaan van ZvC
-Ernst van ziekte
-Kans dat operatie nodig
Symptomen
-Diarree
-Bloederig
-Steatorroe: vetdiarree door verminderde vet-opname (ontstoken darm)
-Abdominale pijn, darmkrampen
-Malabsorptie en anorexie
-Verminderde eetlust
-Vermagering
-Deficiënties: verminderde opname
-Vermoeidheid: inflammatie vraagt veel energie van lichaam
-Koorts: ontsteking
-Complicaties
-Constipatie: stricturen
! Opletten met rauwe groenten en champignons
-Perianale fistels: abnormale gangetjes vlakbij anus
-1/3 van de patiënten
-Obstructie: mechanische ileus (dia 25)
-Darmperforatie
-Ulcers
! opletten met coloscopie
-Extra-intestinaal (dia 26-28)
-Artritis
-Letsels van de ogen
-Huidafwijkingen
-Letsels van de galwegen
-Hydronefrose
Klinische beeld
-L1: enkel terminale ileum
-45%
-L2: enkel dikke darm
-32%
-L3: ileocolische symptomen
-19%
-L4: bovenste GI-systeem
-4%
-L3 + L4
-B1: geen stricturen en geen penetratie
-B2: stricturen
-B3: penetratie
2
, -B4: perianale penetratie
Dia 29-31
Diagnose
-Ziekenhuis
-Radiologie, MRI
-Ileoscopie + biopten
-Endoscopie met dunnedarmcapsule
-RX
-Begin: zwelling en ontstekingsoedeem in mucosa
-Later
-Verlies van normale patroon van darmplooien: oedemateuze verdikkingen,
ulceraties “cobble stones” (dia 36)
-Skip lesions: gezonde en aangetaste stukken darm wisselen elkaar af (dia 35)
-Fibrotische vernauwingen (“string sign”) (dia 36)
-Vergroeiingen met omgevende structuren: fistels naar huis, blaas, darm en
vagina
-Dia 37-38
-Bloedonderzoek
-Verhoogde sedimentatie en CRP
-Milde anemie
-Leukocytose en trombocytose
-Gedaalde plasma albumine concentratie
-Stoelgangonderzoek
-Gestegen fecaal calprotectine: 1e lijn, voor verwijzing
-Lactoferrine
Therapie
-Doel
-Symptoomcontrole
-Aanhoudende remissie zonder corticosteroïden
3
