BLT03: Biologie
Hoofdstuk 7: Populatiegenetica
Leerdoelen
De student bespreekt de populatiegenetica:
o De student bespreekt de wet van Hardy-Weinberg
o De student bespreekt de verstoring van het Hardy-Weinberg
evenwicht
De student bespreekt bloedverwantschap
De student bespreekt mutatie
De student bespreekt selectie (tegen dominant gen, tegen
recessief gen, pos. selectie, stabiliserende selectie en
directionele selectie)
De student bespreekt migratie (genetic drift, gene flow,
genetisch polymorfisme)
De student karakteriseert de populatiegenetica
o De student maakt oefeningen op populatiegenetica
o De student beoordeelt de verstoringen van het Hardy-Weinberg
evenwicht op vers. aspecten
Genenfrequentie in populaties
Genenfrequentie in populaties
Populatie = verzameling individuen waarvan de genotypen voldoende
verwant zijn zodat ze zich onderling kunnen voortplanten en die binnen
afgebakende begrenzingen voorkomen
Populatiegenetica = studie van verdeling van genen (erfelijke eig.) in
een populatie en de verandering in de verdeling en frequentie van die
genen
Genenpool = verzameling van alle allelen in een
voortplantingsgemeenschap (populatie)
Genen-/allelenfrequentie = het relatief voorkomen van een gen/allel in
een populatie
Genenfrequentie:
Blijft onveranderd in een populatie indien uitwendige
omstandigheden ook onveranderd blijven en er geen mutaties
optreden
Genenfrequentie van gen A (fA) = aantal keer gen A / 100 genen
Indien fA = 50%, dan is fa = 50%
, BLT03: Biologie
Erfelijkheid in populaties
Erfelijkheid in populaties
Veronderstel: alle individuen in een populatie zijn even vruchtbaar
iedere individu produceert evenveel gameten
+ Panmictische populatie = vereniging gameten gebeurt willekeurig
Allelenpaar A en A (ho zy = AA of aa, he zy = Aa)
Noem p = frequentie van allel A (fA)
Noem q = frequentie van allel a (fa)
Frequenties
van de
genotypen:
Genotype AA:
p²
Genotype Aa:
2pq
Genotype aa: q²
De wet van Hardy en Weinberg
De wet van Hardy en Weinberg
In een panmictische (willekeurige) populatie blijft de frequentie van de
allelen en de genotypen onveranderd
Panmictisch = vereniging gameten gebeurt willekeurig
Panmictische populaties alleen in genetisch evenwicht indien voldaan
wordt aan voorwaarden:
1. Populatie voldoende groot en panmictisch
2. Geen selectie
Alle leden hebben gelijke kansen tot voortplanting &
produceren evenveel nakomelingen
Alle leden hebben gelijke levenskansen
3. Geen immigratie (= gesloten populatie = geen uitwisseling van
genen met andere populaties)
Hoofdstuk 7: Populatiegenetica
Leerdoelen
De student bespreekt de populatiegenetica:
o De student bespreekt de wet van Hardy-Weinberg
o De student bespreekt de verstoring van het Hardy-Weinberg
evenwicht
De student bespreekt bloedverwantschap
De student bespreekt mutatie
De student bespreekt selectie (tegen dominant gen, tegen
recessief gen, pos. selectie, stabiliserende selectie en
directionele selectie)
De student bespreekt migratie (genetic drift, gene flow,
genetisch polymorfisme)
De student karakteriseert de populatiegenetica
o De student maakt oefeningen op populatiegenetica
o De student beoordeelt de verstoringen van het Hardy-Weinberg
evenwicht op vers. aspecten
Genenfrequentie in populaties
Genenfrequentie in populaties
Populatie = verzameling individuen waarvan de genotypen voldoende
verwant zijn zodat ze zich onderling kunnen voortplanten en die binnen
afgebakende begrenzingen voorkomen
Populatiegenetica = studie van verdeling van genen (erfelijke eig.) in
een populatie en de verandering in de verdeling en frequentie van die
genen
Genenpool = verzameling van alle allelen in een
voortplantingsgemeenschap (populatie)
Genen-/allelenfrequentie = het relatief voorkomen van een gen/allel in
een populatie
Genenfrequentie:
Blijft onveranderd in een populatie indien uitwendige
omstandigheden ook onveranderd blijven en er geen mutaties
optreden
Genenfrequentie van gen A (fA) = aantal keer gen A / 100 genen
Indien fA = 50%, dan is fa = 50%
, BLT03: Biologie
Erfelijkheid in populaties
Erfelijkheid in populaties
Veronderstel: alle individuen in een populatie zijn even vruchtbaar
iedere individu produceert evenveel gameten
+ Panmictische populatie = vereniging gameten gebeurt willekeurig
Allelenpaar A en A (ho zy = AA of aa, he zy = Aa)
Noem p = frequentie van allel A (fA)
Noem q = frequentie van allel a (fa)
Frequenties
van de
genotypen:
Genotype AA:
p²
Genotype Aa:
2pq
Genotype aa: q²
De wet van Hardy en Weinberg
De wet van Hardy en Weinberg
In een panmictische (willekeurige) populatie blijft de frequentie van de
allelen en de genotypen onveranderd
Panmictisch = vereniging gameten gebeurt willekeurig
Panmictische populaties alleen in genetisch evenwicht indien voldaan
wordt aan voorwaarden:
1. Populatie voldoende groot en panmictisch
2. Geen selectie
Alle leden hebben gelijke kansen tot voortplanting &
produceren evenveel nakomelingen
Alle leden hebben gelijke levenskansen
3. Geen immigratie (= gesloten populatie = geen uitwisseling van
genen met andere populaties)
