Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................ 4
1. Definitie en situering van het strafprocesrecht....................................................................4
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging.............................................................................5
3. Voornaamste bronnen van het recht....................................................................................5
H1 vorderingen die uit een misdrijf ontstaan..........................................................6
Gevolgen van een misdrijf........................................................................................................ 6
A) De strafvordering.............................................................................................................. 6
B) de burgerlijke vordering of eis.......................................................................................... 6
1.1 uitoefening van de strafvordering......................................................................................6
Kenmerken van het Openbaar Ministerie:.............................................................................7
De burgerlijke vordering........................................................................................................ 7
1.2. Tegen wie wordt de strafvordering uitgeoefend?..............................................................8
1.3. Wijze van uitoefening van de strafvordering.....................................................................8
1.4. Hinderpalen bij uitoefening van de strafvordering............................................................9
1.4.1. Schorsing van de strafvordering ingevolge de persoon van de verdachte...................9
1.4.1 schorsing van de strafvordering ingevolge een prejudicieel geschil...........................10
1.5. Verval van de strafvordering........................................................................................... 10
2. de burgerlijke vordering..................................................................................................... 13
2.1. De burgerlijke vordering voor de strafrechter.................................................................13
2.1.1. Vóór de strafvordering is ingesteld............................................................................13
2.1.2. De strafvordering is reeds ingesteld..........................................................................13
2.1.3. Na de uitspraak over de strafvordering.....................................................................14
2.2. De burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter.......................................................14
2.2.1.De strafvordering werd (nog) niet ingesteld...............................................................14
2.2.2. De strafvordering wordt ingesteld tijdens of voor de burgerlijke vordering...............14
H2 opsporing en onderzoek van strafbare feiten...................................................16
1. Opsporingsambtenaren...................................................................................................... 16
2. het opsporingsonderzoek................................................................................................... 17
2.1 rol van het O.M.............................................................................................................. 17
2.2 kenmerken van het opsporingsonderzoek.....................................................................18
2.3 mini-instructie of mini-onderzoek..................................................................................18
3. het gerechtelijk onderzoek................................................................................................. 18
3.1 de rol van de onderzoeksrechter en de saisine.............................................................19
3.2 de rol van het Openbaar Ministerie...............................................................................19
3.3 kenmerken van het gerechtelijk dossier........................................................................20
4. onderzoeksdaden en bevoegdheden..................................................................................20
4.1 proces-verbaal............................................................................................................... 20
4.2 het verhoor.................................................................................................................... 20
4.3 tot en met 4.18.............................................................................................................. 21
5. tussenkomst van de partijen in het onderzoek...................................................................23
5.1 inzage van het dossier................................................................................................... 23
1
, 5.2. Opheffing van een onderzoekshandeling......................................................................24
5.3. Verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling.............................................................24
6. Vrijheidsberoving en de wet op de voorlopige hechtenis...................................................25
6.1 Arrestatie......................................................................................................................... 26
6.2 De voorlopige hechtenis................................................................................................... 26
H3 afsluiting van het opsporingsonderzoek...........................................................29
1. Afsluiting van het opsporingsonderzoek.............................................................................29
1.1 Klassering zonder gevolg: seponeren...............................................................................29
1.2. Verval van strafvordering door betaling van een geldsom..............................................30
1.3. Bemiddeling en maatregelen.......................................................................................... 31
1.4. Voorafgaande erkenning van schuld...............................................................................32
1.5. Spijtoptanten................................................................................................................... 32
1.6. Rechtstreekse dagvaarding............................................................................................. 32
H4 Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek..................................34
1. De Raadkamer als onderzoeksgerecht...............................................................................34
2. De Raadkamer als vonnisgerecht.......................................................................................36
3. de kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht............................................36
A. Toezicht op gerechtelijk onderzoek, zuivering van de nietigheden.................................37
B. Beroepsrechter tegen beslissing or/OM art 136 Sv..........................................................37
C. Beroepsrechter tegen beslissing (van Raadkamer).........................................................37
D. Verwijzing naar Hof van Assisen art. 231 SV...................................................................38
4. De kamer van inbeschuldigingstelling als vonnisgerecht...................................................38
H5: Rechtspleging voor de vonnisgerechten..........................................................39
1. Enkele algemene principes en fundamentele waarborgen.................................................39
1.1 Eerlijk proces................................................................................................................. 39
1.2. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter...................................................41
1.3. Openbaarheid............................................................................................................... 41
1.4 Mondeling karakter........................................................................................................ 41
1.5 Tegenspraak.................................................................................................................. 41
1.6. Redelijke termijn.......................................................................................................... 42
2. De vonnisgerechten........................................................................................................... 42
2.1 De gewone strafrechtbanken........................................................................................42
2.2 Hof van Assisen............................................................................................................. 43
3. Het verloop van de rechtspleging voor de gewone strafgerechten....................................43
3.1. De aanhangigmaking................................................................................................... 43
3.2 De verschijning van de partijen.....................................................................................43
3.3. Conclusie in strafzaken.................................................................................................43
3.4. Onderzoek ter terechtzitting.........................................................................................43
3.5. De behandeling ter terechtzitting.................................................................................44
3.6. Proces-verbaal van terechtzitting = ZITTINGSBLAD.....................................................44
4. Het bewijs in het strafprocesrecht......................................................................................44
4.1 De bewijslast................................................................................................................. 45
4.2 De bewijsvoering........................................................................................................... 45
2
, 4.3 De bewijsmiddelen........................................................................................................ 46
4.4 De bewijswaardering..................................................................................................... 46
5. De uitspraak....................................................................................................................... 48
5.1 De basisbeginselen........................................................................................................ 48
5.2. Uitspraak over de strafvordering en de burgerlijke vordering......................................48
5.3 De motivering................................................................................................................ 48
6. Rechtsmiddelen.................................................................................................................. 49
6.1 Verzet............................................................................................................................ 50
6.2 Hoger beroep................................................................................................................ 51
6.3 Cassatieberoep.............................................................................................................. 51
3
, STRAFPROCESRECHT
INLEIDING
Materieel strafrecht = wat zijn nu de regels waaraan de maatschappij zich moet houden. ( =
Strafrecht)
Formele strafrecht = de regels rond die misdrijven om een bepaalde procedure te gaan
uitvoeren (= Strafprocesrecht)
1. DEFINITIE EN SITUERING VAN HET STRAFPROCESRECHT
Strafrecht toepassen. Hoe?
Regels met betrekking tot:
- Vaststelling misdrijf
- De pleger
- Hoe straffen opleggen
- Werking en bevoegdheden van de instellingen
belangrijke fasen:
1) feiten vinden plaats, deskundige aanstellen, PD onderzoeken, ondervragen, voor aanhouding
komt onderzoeksrechter altijd tussen!
2) vordering = eis door het Parket of de procureur des konings
3) fase ten gronde, bv. werkstraffen opleggen
opsporingsonderzoek (inquisitoir) olv prodcureur des konings
gerechtelijk onderzoek olv onderzoeksrechter
filmpje:
Over welke fase gaat het? Onderzoeksfase
Wie heeft de leiding over deze fase? Onderzoeksrechter het heet een gerechtelijk onderzoek
Welke stappen worden er genomen of zullen er genomen worden? unief zal reuzegom op het
matje roepen
Als er een misdrijf gebeurd, zal de PDK een opsporingsonderzoek starten daardoor vordert
het Parket een onderzoek en zo wordt het een gerechtelijk onderzoek olv onderzoeksrechter
Onderzoeksrechter krijgt dit op zijn bureau, hij zal eerst een verhoor doen van de aanwezigen,
getuigen… (is een voorbeeld van een onderzoeksdaad = handeling die men stelt om het
onderzoek uit te voeren, autopsie is een ander voorbeeld)
links: fase = onderzoek (gerechtelijk onderzoek want aanhoudingsbevel is bevoegdheid van de
onderzoeksrechter) daden van rechtsmacht
4
Inleiding................................................................................................................ 4
1. Definitie en situering van het strafprocesrecht....................................................................4
2. Accusatoire en inquisitoire rechtspleging.............................................................................5
3. Voornaamste bronnen van het recht....................................................................................5
H1 vorderingen die uit een misdrijf ontstaan..........................................................6
Gevolgen van een misdrijf........................................................................................................ 6
A) De strafvordering.............................................................................................................. 6
B) de burgerlijke vordering of eis.......................................................................................... 6
1.1 uitoefening van de strafvordering......................................................................................6
Kenmerken van het Openbaar Ministerie:.............................................................................7
De burgerlijke vordering........................................................................................................ 7
1.2. Tegen wie wordt de strafvordering uitgeoefend?..............................................................8
1.3. Wijze van uitoefening van de strafvordering.....................................................................8
1.4. Hinderpalen bij uitoefening van de strafvordering............................................................9
1.4.1. Schorsing van de strafvordering ingevolge de persoon van de verdachte...................9
1.4.1 schorsing van de strafvordering ingevolge een prejudicieel geschil...........................10
1.5. Verval van de strafvordering........................................................................................... 10
2. de burgerlijke vordering..................................................................................................... 13
2.1. De burgerlijke vordering voor de strafrechter.................................................................13
2.1.1. Vóór de strafvordering is ingesteld............................................................................13
2.1.2. De strafvordering is reeds ingesteld..........................................................................13
2.1.3. Na de uitspraak over de strafvordering.....................................................................14
2.2. De burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter.......................................................14
2.2.1.De strafvordering werd (nog) niet ingesteld...............................................................14
2.2.2. De strafvordering wordt ingesteld tijdens of voor de burgerlijke vordering...............14
H2 opsporing en onderzoek van strafbare feiten...................................................16
1. Opsporingsambtenaren...................................................................................................... 16
2. het opsporingsonderzoek................................................................................................... 17
2.1 rol van het O.M.............................................................................................................. 17
2.2 kenmerken van het opsporingsonderzoek.....................................................................18
2.3 mini-instructie of mini-onderzoek..................................................................................18
3. het gerechtelijk onderzoek................................................................................................. 18
3.1 de rol van de onderzoeksrechter en de saisine.............................................................19
3.2 de rol van het Openbaar Ministerie...............................................................................19
3.3 kenmerken van het gerechtelijk dossier........................................................................20
4. onderzoeksdaden en bevoegdheden..................................................................................20
4.1 proces-verbaal............................................................................................................... 20
4.2 het verhoor.................................................................................................................... 20
4.3 tot en met 4.18.............................................................................................................. 21
5. tussenkomst van de partijen in het onderzoek...................................................................23
5.1 inzage van het dossier................................................................................................... 23
1
, 5.2. Opheffing van een onderzoekshandeling......................................................................24
5.3. Verzoek tot bijkomende onderzoekshandeling.............................................................24
6. Vrijheidsberoving en de wet op de voorlopige hechtenis...................................................25
6.1 Arrestatie......................................................................................................................... 26
6.2 De voorlopige hechtenis................................................................................................... 26
H3 afsluiting van het opsporingsonderzoek...........................................................29
1. Afsluiting van het opsporingsonderzoek.............................................................................29
1.1 Klassering zonder gevolg: seponeren...............................................................................29
1.2. Verval van strafvordering door betaling van een geldsom..............................................30
1.3. Bemiddeling en maatregelen.......................................................................................... 31
1.4. Voorafgaande erkenning van schuld...............................................................................32
1.5. Spijtoptanten................................................................................................................... 32
1.6. Rechtstreekse dagvaarding............................................................................................. 32
H4 Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek..................................34
1. De Raadkamer als onderzoeksgerecht...............................................................................34
2. De Raadkamer als vonnisgerecht.......................................................................................36
3. de kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht............................................36
A. Toezicht op gerechtelijk onderzoek, zuivering van de nietigheden.................................37
B. Beroepsrechter tegen beslissing or/OM art 136 Sv..........................................................37
C. Beroepsrechter tegen beslissing (van Raadkamer).........................................................37
D. Verwijzing naar Hof van Assisen art. 231 SV...................................................................38
4. De kamer van inbeschuldigingstelling als vonnisgerecht...................................................38
H5: Rechtspleging voor de vonnisgerechten..........................................................39
1. Enkele algemene principes en fundamentele waarborgen.................................................39
1.1 Eerlijk proces................................................................................................................. 39
1.2. Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter...................................................41
1.3. Openbaarheid............................................................................................................... 41
1.4 Mondeling karakter........................................................................................................ 41
1.5 Tegenspraak.................................................................................................................. 41
1.6. Redelijke termijn.......................................................................................................... 42
2. De vonnisgerechten........................................................................................................... 42
2.1 De gewone strafrechtbanken........................................................................................42
2.2 Hof van Assisen............................................................................................................. 43
3. Het verloop van de rechtspleging voor de gewone strafgerechten....................................43
3.1. De aanhangigmaking................................................................................................... 43
3.2 De verschijning van de partijen.....................................................................................43
3.3. Conclusie in strafzaken.................................................................................................43
3.4. Onderzoek ter terechtzitting.........................................................................................43
3.5. De behandeling ter terechtzitting.................................................................................44
3.6. Proces-verbaal van terechtzitting = ZITTINGSBLAD.....................................................44
4. Het bewijs in het strafprocesrecht......................................................................................44
4.1 De bewijslast................................................................................................................. 45
4.2 De bewijsvoering........................................................................................................... 45
2
, 4.3 De bewijsmiddelen........................................................................................................ 46
4.4 De bewijswaardering..................................................................................................... 46
5. De uitspraak....................................................................................................................... 48
5.1 De basisbeginselen........................................................................................................ 48
5.2. Uitspraak over de strafvordering en de burgerlijke vordering......................................48
5.3 De motivering................................................................................................................ 48
6. Rechtsmiddelen.................................................................................................................. 49
6.1 Verzet............................................................................................................................ 50
6.2 Hoger beroep................................................................................................................ 51
6.3 Cassatieberoep.............................................................................................................. 51
3
, STRAFPROCESRECHT
INLEIDING
Materieel strafrecht = wat zijn nu de regels waaraan de maatschappij zich moet houden. ( =
Strafrecht)
Formele strafrecht = de regels rond die misdrijven om een bepaalde procedure te gaan
uitvoeren (= Strafprocesrecht)
1. DEFINITIE EN SITUERING VAN HET STRAFPROCESRECHT
Strafrecht toepassen. Hoe?
Regels met betrekking tot:
- Vaststelling misdrijf
- De pleger
- Hoe straffen opleggen
- Werking en bevoegdheden van de instellingen
belangrijke fasen:
1) feiten vinden plaats, deskundige aanstellen, PD onderzoeken, ondervragen, voor aanhouding
komt onderzoeksrechter altijd tussen!
2) vordering = eis door het Parket of de procureur des konings
3) fase ten gronde, bv. werkstraffen opleggen
opsporingsonderzoek (inquisitoir) olv prodcureur des konings
gerechtelijk onderzoek olv onderzoeksrechter
filmpje:
Over welke fase gaat het? Onderzoeksfase
Wie heeft de leiding over deze fase? Onderzoeksrechter het heet een gerechtelijk onderzoek
Welke stappen worden er genomen of zullen er genomen worden? unief zal reuzegom op het
matje roepen
Als er een misdrijf gebeurd, zal de PDK een opsporingsonderzoek starten daardoor vordert
het Parket een onderzoek en zo wordt het een gerechtelijk onderzoek olv onderzoeksrechter
Onderzoeksrechter krijgt dit op zijn bureau, hij zal eerst een verhoor doen van de aanwezigen,
getuigen… (is een voorbeeld van een onderzoeksdaad = handeling die men stelt om het
onderzoek uit te voeren, autopsie is een ander voorbeeld)
links: fase = onderzoek (gerechtelijk onderzoek want aanhoudingsbevel is bevoegdheid van de
onderzoeksrechter) daden van rechtsmacht
4
