AANDOENINGEN VAN HET LYMFOID
WEEFSEL
¡ Reactieve processen
¡ Zijn het resultaat van een min of meer adequaat verlopende immuunrespons
¡ Het morfologisch beeld wordt bepaald door
¡ De aard van het antigen
¡ Het tijdstip van de immunologische reactie
Versus
¡ Tumorale processen
¡ Vrijwel altijd kwaadaardig
¡ Het betreft
¡ Tumoren van het lymfoide weefsel zelf; ‘LYMFOMEN’
¡ Tumoren van andere organen met uitbreiding naar klier; ‘METASTASEN’
GOEDAARDIGE LYMFEKLIERAANDOENINGEN
1. Folliculaire hyperplasie
Dit is een vrij frekwente aandoening
Dit is een vrij banale infectie (bacterieel) die (meestal) spontaan
opklaart
Komt op alle leeftijden voor (vooral bij kinderen)
Gaat gepaard met (pijnlijke) duidelijke klierzwelling
Wordt ook gezien bij
o Rheumatoide arthritis
o Sjogren syndroom
o Systemische lupus erythematosus
o Kattenkrabziekte
o Toxoplasmose
o Syphilis
o Hiv infectie …
Representativiteit? Want kan samen voorkomen bij folliculair lymfoom of
ander lymfoom
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
o Bewaarde architectuur van de klier
o Talrijke goed ontwikkelde B-follikels, onregelmatig van vorm en
wisselend in grootte
o Gemakkelijk herkenbare lymfocyten corona met lymfocytenkap
o Goed ontwikkeld follikel centrum met duidelijke polarisatie (licht
en donker gedeelte) en aanwezigheid van talrijke puinmacrofagen
o Geen expressie van het anti-apoptotisch eiwit bcl2 in de follikel
centrum cellen
o Polyclonale stimulatie, zie pcr
FUNCTIONELE BETEKENIS
o Immunologisch antwoord op een of meer
DD: FOLLICULAIR LYMFOOM
1
, 2. PARACORTICALE HYPERPLASIE (HYPERPLASIE T-GEBIED)
a. Diffuse vorm of bonte pulpa hyperplasie
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
o Bewaarde architectuur van de lymfeklier
o B follikels zijn naar het kapsel toe (periferie) verdrongen door het
expanderend T-gebied
o Expansie van de paracortex uit zich in:
Proliferatie van hoog-endotheliale venulen
Bonte populatie van
Lymfoide cellen
Geactiveerde lymfoide cellen of immunoblasten
Plasmacellen
T-cellen
Neutrofielen en eosinofielen
FUNCTIONELE BETEKENIS
o 1. Immuunrespons op virale infectie met vorming vnl T-suppressor
cellen; ook na vaccinatie
o 2. Overgevoeligheidsreactie op geneesmiddel
VIRALE LYMFADENITIS (EBV, CMV, HSV)
o Mononucleosis infectiosa
o Meestal asymptomatische infectie bij kind <5j
o MI komt voor in alle leeftijden, behalve bij kind
o DIAGNOSTICEER NIET ZOMAAR GROOTCELLIG LYMFOOM IN TONSIL
of HALSKLIER VE JONGVOLWASSENE!
o Meestal: keelpijn, koorts, lymfadenopathie
o Tonsillen zijn altijd vergroot, anterieure of posterieure cervicale LK
meestal
o Splenomegalie bij 1/2; Hepatomegalie bij 1/10
o Atypische lymfocyten in perifeer bloed
o Serologische bevestiging (IgM monospot)
o DD MORBUS HODGKIN, GEMENGDE CELLULARITEIT
HYPERSENSITIVITEIT (GENEESMIDDEL-GEÏNDUCEERD)
o Meestal phenytoin
o LA, koorts, rash, HSM, arthralgie, typisch enkele weken na inname
van GM
o Histologisch patroon = cfr niet-specifieke RPCH
2
WEEFSEL
¡ Reactieve processen
¡ Zijn het resultaat van een min of meer adequaat verlopende immuunrespons
¡ Het morfologisch beeld wordt bepaald door
¡ De aard van het antigen
¡ Het tijdstip van de immunologische reactie
Versus
¡ Tumorale processen
¡ Vrijwel altijd kwaadaardig
¡ Het betreft
¡ Tumoren van het lymfoide weefsel zelf; ‘LYMFOMEN’
¡ Tumoren van andere organen met uitbreiding naar klier; ‘METASTASEN’
GOEDAARDIGE LYMFEKLIERAANDOENINGEN
1. Folliculaire hyperplasie
Dit is een vrij frekwente aandoening
Dit is een vrij banale infectie (bacterieel) die (meestal) spontaan
opklaart
Komt op alle leeftijden voor (vooral bij kinderen)
Gaat gepaard met (pijnlijke) duidelijke klierzwelling
Wordt ook gezien bij
o Rheumatoide arthritis
o Sjogren syndroom
o Systemische lupus erythematosus
o Kattenkrabziekte
o Toxoplasmose
o Syphilis
o Hiv infectie …
Representativiteit? Want kan samen voorkomen bij folliculair lymfoom of
ander lymfoom
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
o Bewaarde architectuur van de klier
o Talrijke goed ontwikkelde B-follikels, onregelmatig van vorm en
wisselend in grootte
o Gemakkelijk herkenbare lymfocyten corona met lymfocytenkap
o Goed ontwikkeld follikel centrum met duidelijke polarisatie (licht
en donker gedeelte) en aanwezigheid van talrijke puinmacrofagen
o Geen expressie van het anti-apoptotisch eiwit bcl2 in de follikel
centrum cellen
o Polyclonale stimulatie, zie pcr
FUNCTIONELE BETEKENIS
o Immunologisch antwoord op een of meer
DD: FOLLICULAIR LYMFOOM
1
, 2. PARACORTICALE HYPERPLASIE (HYPERPLASIE T-GEBIED)
a. Diffuse vorm of bonte pulpa hyperplasie
MORFOLOGISCHE KENMERKEN
o Bewaarde architectuur van de lymfeklier
o B follikels zijn naar het kapsel toe (periferie) verdrongen door het
expanderend T-gebied
o Expansie van de paracortex uit zich in:
Proliferatie van hoog-endotheliale venulen
Bonte populatie van
Lymfoide cellen
Geactiveerde lymfoide cellen of immunoblasten
Plasmacellen
T-cellen
Neutrofielen en eosinofielen
FUNCTIONELE BETEKENIS
o 1. Immuunrespons op virale infectie met vorming vnl T-suppressor
cellen; ook na vaccinatie
o 2. Overgevoeligheidsreactie op geneesmiddel
VIRALE LYMFADENITIS (EBV, CMV, HSV)
o Mononucleosis infectiosa
o Meestal asymptomatische infectie bij kind <5j
o MI komt voor in alle leeftijden, behalve bij kind
o DIAGNOSTICEER NIET ZOMAAR GROOTCELLIG LYMFOOM IN TONSIL
of HALSKLIER VE JONGVOLWASSENE!
o Meestal: keelpijn, koorts, lymfadenopathie
o Tonsillen zijn altijd vergroot, anterieure of posterieure cervicale LK
meestal
o Splenomegalie bij 1/2; Hepatomegalie bij 1/10
o Atypische lymfocyten in perifeer bloed
o Serologische bevestiging (IgM monospot)
o DD MORBUS HODGKIN, GEMENGDE CELLULARITEIT
HYPERSENSITIVITEIT (GENEESMIDDEL-GEÏNDUCEERD)
o Meestal phenytoin
o LA, koorts, rash, HSM, arthralgie, typisch enkele weken na inname
van GM
o Histologisch patroon = cfr niet-specifieke RPCH
2
