Deel I: Inleiding
Situering discipline pathologische fysiologie
Houdt zich bezig met wetenschappelijke basis van verschijnsel ziekte.
beschrijft functioneren van lichaam(sdelen) bij ziektetoestanden
ziekteleer = systematisch beschreven (systeem per systeem of orgaan per orgaan)
beide disciplines vullen elkaar aan (grens soms moeilijk)
Wat is pathologisch?
“iets afwijkend van het normale”
wnr door aandoening mortaliteit ↑ & levensexpectantie ↓
Gauss curve
Meeste mensen rond gemiddelde MAAR extremen
vaak gezien als pathologisch (niet evident!!)
Bv. IQ-waarde
Extreem hoog IQ = ver buiten Gauss (rechts) = afwijkend “pathologisch” (maar wordt niet
gezien als een nadeel…)
Extreem laag IQ = ver buiten Gauss (links) = afwijkend “pathologisch” (wordt WEL als
nadeel gezien)
Niet zomaar: “afwijkend = ziekte” hangt af naar wat je aan het kijken bent
Bv. Phenylketonurie (PKU)
Recessief erfelijke stoornis in stofwisseling
Enzyme phenylalaninehydroxylase (PAH) afwezig/onwerkzaam
verhoogde conc phenylalanine in bloed
hoopt op in bloed & ruggenmergsvocht
zenuwcellen beschadigd; hersenbeschadiging
Verlaagde hersenactiviteit; verlaagd IQ
, Gauss verschuift helemaal naar links = abnormaal systeem ontwikkelen ter preventie
In vroegtijdig stadium al detecteren (soms) behandelbaar
Pathologisch proberen voorkomen of behandelen
Bv. bloeddruk
Fysiologisch & pathologisch overlappen hoeveel mensen behandelen?
Bloeddruk rond 70-80 = normaal
Bloeddruk boven 90 = verhoogde kans ontwikkelen hart- & vaatziekten
Uiterste Gauss = hart- & vaatziekten pathologisch, abnormaal, hypertensie behandelen
o Niet veel zout eten, medicatie, therapie
o Factor normaliseren (niet meer pathologisch maken) & op lange termijn ziekte
voorkomen
MAAR 1 op 4 heeft abnormaal hoge bloeddruk 25% van populatie = “ziek”
Hoe we “normaal” & “abnormaal” definiëren heeft impact op hoe, wie & hoeveel we gaan
behandelen
Bv. groeicurve
Bij meisjes: “dochter is groter dan alle vriendinnen”, “abnormaal groot”
Bij jongens: “zoon is klein”, “kan je groei stimuleren”
Sociale aanvaarding doet heel veel!!
Medisch gezien maakt niet uit dan meisje 190cm is MAAR wordt wel gezien als abnormaal
TENZIJ zo groot dat er symptomen ontstaan = wel pathologisch
Ziekte: elke abnormale of pathologische activiteit in organisme
“abnormaal” = vaag, maar wel duidelijk een afwijking
Grens tss “normaal” & pathologisch soms vaag: bv. leeftijdsgebonden functievermindering van
geheugen (Normaal? Dementering?)
55j & geheugen problemen: “oei”
85j & geheugen problemen: “ah ja logisch”
Pathologisch:
Alle waarden die negatief effect hbb op levensverwachting die mortaliteit verhogen
Alle waarden die levenskwaliteit verminderen zekere morbiditeit meebrengen
Morbiditeit & mortaliteit
Gigantisme (acromegalie)
Pathologisch in hersenen: tumor, kankergezwel in hypofyse
Groeihormoon daar geproduceerd als tumor GH produceert zal persoon enorm groeien
Sterven vroeger (als niet behandeld), lagere levenskwaliteit, sneller diabetes, metabole
problemen, gewrichtslijden
Situering discipline pathologische fysiologie
Houdt zich bezig met wetenschappelijke basis van verschijnsel ziekte.
beschrijft functioneren van lichaam(sdelen) bij ziektetoestanden
ziekteleer = systematisch beschreven (systeem per systeem of orgaan per orgaan)
beide disciplines vullen elkaar aan (grens soms moeilijk)
Wat is pathologisch?
“iets afwijkend van het normale”
wnr door aandoening mortaliteit ↑ & levensexpectantie ↓
Gauss curve
Meeste mensen rond gemiddelde MAAR extremen
vaak gezien als pathologisch (niet evident!!)
Bv. IQ-waarde
Extreem hoog IQ = ver buiten Gauss (rechts) = afwijkend “pathologisch” (maar wordt niet
gezien als een nadeel…)
Extreem laag IQ = ver buiten Gauss (links) = afwijkend “pathologisch” (wordt WEL als
nadeel gezien)
Niet zomaar: “afwijkend = ziekte” hangt af naar wat je aan het kijken bent
Bv. Phenylketonurie (PKU)
Recessief erfelijke stoornis in stofwisseling
Enzyme phenylalaninehydroxylase (PAH) afwezig/onwerkzaam
verhoogde conc phenylalanine in bloed
hoopt op in bloed & ruggenmergsvocht
zenuwcellen beschadigd; hersenbeschadiging
Verlaagde hersenactiviteit; verlaagd IQ
, Gauss verschuift helemaal naar links = abnormaal systeem ontwikkelen ter preventie
In vroegtijdig stadium al detecteren (soms) behandelbaar
Pathologisch proberen voorkomen of behandelen
Bv. bloeddruk
Fysiologisch & pathologisch overlappen hoeveel mensen behandelen?
Bloeddruk rond 70-80 = normaal
Bloeddruk boven 90 = verhoogde kans ontwikkelen hart- & vaatziekten
Uiterste Gauss = hart- & vaatziekten pathologisch, abnormaal, hypertensie behandelen
o Niet veel zout eten, medicatie, therapie
o Factor normaliseren (niet meer pathologisch maken) & op lange termijn ziekte
voorkomen
MAAR 1 op 4 heeft abnormaal hoge bloeddruk 25% van populatie = “ziek”
Hoe we “normaal” & “abnormaal” definiëren heeft impact op hoe, wie & hoeveel we gaan
behandelen
Bv. groeicurve
Bij meisjes: “dochter is groter dan alle vriendinnen”, “abnormaal groot”
Bij jongens: “zoon is klein”, “kan je groei stimuleren”
Sociale aanvaarding doet heel veel!!
Medisch gezien maakt niet uit dan meisje 190cm is MAAR wordt wel gezien als abnormaal
TENZIJ zo groot dat er symptomen ontstaan = wel pathologisch
Ziekte: elke abnormale of pathologische activiteit in organisme
“abnormaal” = vaag, maar wel duidelijk een afwijking
Grens tss “normaal” & pathologisch soms vaag: bv. leeftijdsgebonden functievermindering van
geheugen (Normaal? Dementering?)
55j & geheugen problemen: “oei”
85j & geheugen problemen: “ah ja logisch”
Pathologisch:
Alle waarden die negatief effect hbb op levensverwachting die mortaliteit verhogen
Alle waarden die levenskwaliteit verminderen zekere morbiditeit meebrengen
Morbiditeit & mortaliteit
Gigantisme (acromegalie)
Pathologisch in hersenen: tumor, kankergezwel in hypofyse
Groeihormoon daar geproduceerd als tumor GH produceert zal persoon enorm groeien
Sterven vroeger (als niet behandeld), lagere levenskwaliteit, sneller diabetes, metabole
problemen, gewrichtslijden
