DEEL 1: ALGEMENE BEGINSELEN VAN DE KREDIETVERLENING
1 WETGEVEND KADER
3-delig:
- 1.1 Wetgeving in de financiële sector
- 1.2 Contractueel recht
- 1.3 Relatievermogensrecht
1.1 Wetgeving in de financiële sector
1.1.1 Wet Willens & Wet Cauwenberghs
Om kredietbemiddeling te mogen doen moet je theoretische beroepskennis bewijzen, wie moet er hieraan
voldoen?
- Kredietbemiddelaars: Makelaar of agent
- Leden bestuursorgaan kredietbemiddelaars
- Effectieve leiders van kredietbemiddelaars
- VVD (verantwoordelijke voor distributie) van kredietbemiddelaars en kredietgevers
- PCP (personen in contact met publiek) van kredietbemiddelaars en kredietgevers
1.1.2 Wetboeken Economisch recht (WER)
- Boek VI: Marktpraktijken en consumentenbescherming
o Bescherming ondernemingen tegen oneerlijke mededinging
o Informatieverstrekking aan en bescherming van consumenten
- Boek VII: Betalings- en kredietdiensten
o Controle op kredietinstellingen
o Bescherming consument onder meer tegen overmatig kredietgebruik
Op wie van toepassing?
- Consument: iedere natuurlijke persoon handelend voor privédoeleinden
o Of minimum 50% privé bij gemengd gebruik
- Onderneming: natuurlijke of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft
- Producten: goederen (zowel roerend als onroerend) en diensten (prestaties v.d. onderneming)
Aandachtspunten:
- Precontractuele informatieplicht aan consument bij wet geregeld
- Specifieke regels voor prijsaanduiding van fin. Diensten + voor verkoopovereenkomst op afstand
- Koppelverkoop verboden als één bestanddeel een financiële dienst is
VB: je mag geen computer verkopen met daaraan verplichte aankoop van kredietkaart
o Gebundelde verkoop wel toegestaan
Verschil debetrente en JKP:
- JKP is
o Totale kostprijs krediet
o Uniforme manier van berekenen
o Vergelijkingsinstrument
o Hoofddoel:
Consumenten informeren en beschermen
1
, 1.1.3 Collectieve schuldenregeling
- Doel:
o Herstel financiële toestand van de schuldenaar (natuurlijk persoon)
- Hoe?
o Aanstellen schuldbemiddelaar en uitwerken aanzuiveringsregel
1.1.4 Bescherming van de persoonsgegevens (Privacywet + GDPR)
Doel: Waarborgen recht op eerbiedigen privéleven:
- Recht op info over verwerking persoonsgegevens + recht van kosteloze inzage
- Recht op onverwijld rectificatie (verbetering) bij onjuiste gebruik gegevens
- Recht op beperking van verwerking in bepaalde gevallen Hoe?
- Recht op overdraagbaarheid van gegevens
- Recht van verzet (VB: als gebruikt wordt voor directe marketing)
1.2 Contractueel recht
Geldigheidvereisten van een contract:
- Toestemming van alle partijen
o Akkoord over voorwerp en prijs
o Schriftelijk
Uitzonderingen bestaan waar mondeling ook bindend is
- Bekwaamheid van alle partijen
- Bepaald voorwerp
- Geoorloofde oorzaak
- Er zijn afwijkende regels voorzien voor:
o Consumentenkredietovereenkomsten:
Handtekening is een voorwaarde voor geldigheid
o Hypothecaire kredietovereenkomsten:
Ook specifieke regels Contract is enkel geldig als
Beperken van een verbintenis:
- Tijdsbepaling
- Opschortende voorwaarden
- Ontbindende voorwaarden
2
,1.3 Relatievermogensrecht = Huwelijksvermogensrecht
= Regelt vermogensgerechtelijke gevolgen van het huwelijk tussen echtgenoten en tegenover derden. Er
wordt rekening gehouden met regels van primair en secundair huwelijksstelsel.
Primair huwelijksstelsel = opgelegd door het BW
- Prioritair en dwingend van aard (dus niet van afwijken)
- Doel: huishouden beschermen in belang van gezin + in belang van schuldeisers
o Hulp- en bijdrageplicht in verhouding tot hun vermogen
o Hoofdelijkheid tussen echtgenoten mbt schulden voor huishouden en opvoeding kinderen
o Bescherming gezinswoning en huisraad (2 partners moeten akkoord gaan en tekenen)
Secundair huwelijksstelsel = aanvullend
- Regelt onderlinge vermogensrechtelijke verhoudingen onderling + ten aanzien van schuldeisers
- Wettelijk stelsel: 3 vermogens (EV + GV)
o Mogelijk om gezinswoning toe te kennen aan langstlevende echtgenoot via keuzebeding
- Contractueel stelsel:
o Scheiding van goederen
Gezinswoning is primair recht altijd gezamenlijke beslissing
o Volledige gemeenschap
o Scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten
- Sinds 1/9/2018: stelsel van scheiding van goederen met verrekening van de aanwinsten
o Middenweg tussen wettelijk stelsel en stelsel met scheiding van goederen
o Geen gemeenschap maar 2 EV: wel verrekening aanwinsten bij ontbinding huwelijk
Andere samenlevingsvormen:
- Wettelijk samenwonen
o Verklaring afleggen op burgerlijke stand van woonplaats
o Gezinswoning is altijd een gezamenlijke beslissing
- Feitelijk samenwonen:
o regels van gemeen recht, geen formaliteiten
- NIEUW vanaf 1/9/2018: anticipatieve inbreng
o Verklaring opnemen in aankoopakte bij aankoop OG 50/50 door samenwonenden
o Bij later huwelijk: automatisch in gemeenschappelijk vermogen
3
, 2 TOEGANG TOT DE ACTIVITEIT VAN KREDIETBEMIDDELING EN SANCTIES
2.1 Categorieën
- Kredietgever
o Toekennen van kredieten
- Kredietbemiddelaar
= Stelt kredieten voor, bijstand bij voorbereiding, afsluiten in naam van kredietgever
Verschillende soorten kredietbemiddelaars:
o Kredietmakelaar die geen verbonden agent is
o Verbonden agent: voor één of enkele kredietgevers
o Subagent: handelt in volle verantwoordelijkheid van één kredietbemiddelaar
o Agent in nevenfunctie: verkoper van goederen en diensten zonder financieel karakter
- VVD
o Leidinggevenden van kredietgevers
o Ook bemiddelaars
- PCP
o Alle anderen in contact met consumenten
o Minstens 6m ervaring hebben.
o Opleiding bestaan voor adviseur PCP
2.2 Toegang tot het beroep
Kredietgever:
- Vergunning / registratie bij FSMA
Kredietbemiddelaar:
- registratie bij FSMA
Kredietbemiddelaar en VVD:
- De vereiste beroepskennis
- Voldoende geschikt en betrouwbaar
- Burgerlijke beroepsaansprakelijkheidsverzekering
- Enkel handelen met erkende kredietgever/kredietbemiddelaar in België
- Een professioneel e-mailadres meedelen aan FSMA
- Vergoedingen voor uitoefening van het toezicht aan FSMA betalen
- Toetreden tot regeling van consumentengeschillen
VVD en PCP bij een agent in nevenfunctie: enkel basiskennis van theoretische beroepskennis
Het is mogelijk om een collectieve inschrijvingsaanvraag van verschillende kredietbemiddelaars in te
dienen. De kredietgever dient dan als centrale instelling op te treden.
- Deze instelling moet aan FSMA het bewijs kunnen leveren dat ze aan voorwaarden voldoen
- FSMA schrijft de bemiddelaars in volgens de inschrijvingsvoorwaarden van boek VII
- Bij inbreuk kunnen er sancties volgen
o Burgerrechtelijk: nietig verklaren contract + eventuele schadevergoeding
o Strafrechtelijk: geldboeten tot 100.000 EUR of gevangenisstraf van 1 jaar
o Administratief: inschrijving schorsen of schrappen
4
1 WETGEVEND KADER
3-delig:
- 1.1 Wetgeving in de financiële sector
- 1.2 Contractueel recht
- 1.3 Relatievermogensrecht
1.1 Wetgeving in de financiële sector
1.1.1 Wet Willens & Wet Cauwenberghs
Om kredietbemiddeling te mogen doen moet je theoretische beroepskennis bewijzen, wie moet er hieraan
voldoen?
- Kredietbemiddelaars: Makelaar of agent
- Leden bestuursorgaan kredietbemiddelaars
- Effectieve leiders van kredietbemiddelaars
- VVD (verantwoordelijke voor distributie) van kredietbemiddelaars en kredietgevers
- PCP (personen in contact met publiek) van kredietbemiddelaars en kredietgevers
1.1.2 Wetboeken Economisch recht (WER)
- Boek VI: Marktpraktijken en consumentenbescherming
o Bescherming ondernemingen tegen oneerlijke mededinging
o Informatieverstrekking aan en bescherming van consumenten
- Boek VII: Betalings- en kredietdiensten
o Controle op kredietinstellingen
o Bescherming consument onder meer tegen overmatig kredietgebruik
Op wie van toepassing?
- Consument: iedere natuurlijke persoon handelend voor privédoeleinden
o Of minimum 50% privé bij gemengd gebruik
- Onderneming: natuurlijke of rechtspersoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft
- Producten: goederen (zowel roerend als onroerend) en diensten (prestaties v.d. onderneming)
Aandachtspunten:
- Precontractuele informatieplicht aan consument bij wet geregeld
- Specifieke regels voor prijsaanduiding van fin. Diensten + voor verkoopovereenkomst op afstand
- Koppelverkoop verboden als één bestanddeel een financiële dienst is
VB: je mag geen computer verkopen met daaraan verplichte aankoop van kredietkaart
o Gebundelde verkoop wel toegestaan
Verschil debetrente en JKP:
- JKP is
o Totale kostprijs krediet
o Uniforme manier van berekenen
o Vergelijkingsinstrument
o Hoofddoel:
Consumenten informeren en beschermen
1
, 1.1.3 Collectieve schuldenregeling
- Doel:
o Herstel financiële toestand van de schuldenaar (natuurlijk persoon)
- Hoe?
o Aanstellen schuldbemiddelaar en uitwerken aanzuiveringsregel
1.1.4 Bescherming van de persoonsgegevens (Privacywet + GDPR)
Doel: Waarborgen recht op eerbiedigen privéleven:
- Recht op info over verwerking persoonsgegevens + recht van kosteloze inzage
- Recht op onverwijld rectificatie (verbetering) bij onjuiste gebruik gegevens
- Recht op beperking van verwerking in bepaalde gevallen Hoe?
- Recht op overdraagbaarheid van gegevens
- Recht van verzet (VB: als gebruikt wordt voor directe marketing)
1.2 Contractueel recht
Geldigheidvereisten van een contract:
- Toestemming van alle partijen
o Akkoord over voorwerp en prijs
o Schriftelijk
Uitzonderingen bestaan waar mondeling ook bindend is
- Bekwaamheid van alle partijen
- Bepaald voorwerp
- Geoorloofde oorzaak
- Er zijn afwijkende regels voorzien voor:
o Consumentenkredietovereenkomsten:
Handtekening is een voorwaarde voor geldigheid
o Hypothecaire kredietovereenkomsten:
Ook specifieke regels Contract is enkel geldig als
Beperken van een verbintenis:
- Tijdsbepaling
- Opschortende voorwaarden
- Ontbindende voorwaarden
2
,1.3 Relatievermogensrecht = Huwelijksvermogensrecht
= Regelt vermogensgerechtelijke gevolgen van het huwelijk tussen echtgenoten en tegenover derden. Er
wordt rekening gehouden met regels van primair en secundair huwelijksstelsel.
Primair huwelijksstelsel = opgelegd door het BW
- Prioritair en dwingend van aard (dus niet van afwijken)
- Doel: huishouden beschermen in belang van gezin + in belang van schuldeisers
o Hulp- en bijdrageplicht in verhouding tot hun vermogen
o Hoofdelijkheid tussen echtgenoten mbt schulden voor huishouden en opvoeding kinderen
o Bescherming gezinswoning en huisraad (2 partners moeten akkoord gaan en tekenen)
Secundair huwelijksstelsel = aanvullend
- Regelt onderlinge vermogensrechtelijke verhoudingen onderling + ten aanzien van schuldeisers
- Wettelijk stelsel: 3 vermogens (EV + GV)
o Mogelijk om gezinswoning toe te kennen aan langstlevende echtgenoot via keuzebeding
- Contractueel stelsel:
o Scheiding van goederen
Gezinswoning is primair recht altijd gezamenlijke beslissing
o Volledige gemeenschap
o Scheiding van goederen met verrekening van aanwinsten
- Sinds 1/9/2018: stelsel van scheiding van goederen met verrekening van de aanwinsten
o Middenweg tussen wettelijk stelsel en stelsel met scheiding van goederen
o Geen gemeenschap maar 2 EV: wel verrekening aanwinsten bij ontbinding huwelijk
Andere samenlevingsvormen:
- Wettelijk samenwonen
o Verklaring afleggen op burgerlijke stand van woonplaats
o Gezinswoning is altijd een gezamenlijke beslissing
- Feitelijk samenwonen:
o regels van gemeen recht, geen formaliteiten
- NIEUW vanaf 1/9/2018: anticipatieve inbreng
o Verklaring opnemen in aankoopakte bij aankoop OG 50/50 door samenwonenden
o Bij later huwelijk: automatisch in gemeenschappelijk vermogen
3
, 2 TOEGANG TOT DE ACTIVITEIT VAN KREDIETBEMIDDELING EN SANCTIES
2.1 Categorieën
- Kredietgever
o Toekennen van kredieten
- Kredietbemiddelaar
= Stelt kredieten voor, bijstand bij voorbereiding, afsluiten in naam van kredietgever
Verschillende soorten kredietbemiddelaars:
o Kredietmakelaar die geen verbonden agent is
o Verbonden agent: voor één of enkele kredietgevers
o Subagent: handelt in volle verantwoordelijkheid van één kredietbemiddelaar
o Agent in nevenfunctie: verkoper van goederen en diensten zonder financieel karakter
- VVD
o Leidinggevenden van kredietgevers
o Ook bemiddelaars
- PCP
o Alle anderen in contact met consumenten
o Minstens 6m ervaring hebben.
o Opleiding bestaan voor adviseur PCP
2.2 Toegang tot het beroep
Kredietgever:
- Vergunning / registratie bij FSMA
Kredietbemiddelaar:
- registratie bij FSMA
Kredietbemiddelaar en VVD:
- De vereiste beroepskennis
- Voldoende geschikt en betrouwbaar
- Burgerlijke beroepsaansprakelijkheidsverzekering
- Enkel handelen met erkende kredietgever/kredietbemiddelaar in België
- Een professioneel e-mailadres meedelen aan FSMA
- Vergoedingen voor uitoefening van het toezicht aan FSMA betalen
- Toetreden tot regeling van consumentengeschillen
VVD en PCP bij een agent in nevenfunctie: enkel basiskennis van theoretische beroepskennis
Het is mogelijk om een collectieve inschrijvingsaanvraag van verschillende kredietbemiddelaars in te
dienen. De kredietgever dient dan als centrale instelling op te treden.
- Deze instelling moet aan FSMA het bewijs kunnen leveren dat ze aan voorwaarden voldoen
- FSMA schrijft de bemiddelaars in volgens de inschrijvingsvoorwaarden van boek VII
- Bij inbreuk kunnen er sancties volgen
o Burgerrechtelijk: nietig verklaren contract + eventuele schadevergoeding
o Strafrechtelijk: geldboeten tot 100.000 EUR of gevangenisstraf van 1 jaar
o Administratief: inschrijving schorsen of schrappen
4
