Inhoud
1 Inhoud en afbakening 21
1.1 Inleiding 21
1.2 Kwaliteit van rechtspraak 22
1.3 Taakopvatting van de rechter: geschilbeslechting of
conflictoplossing 23
1.4 Het rechterlijk denkproces 25
1.5 Totstandkoming boek en wetgeving 26
1.6 Opbouw van het boek 27
2 Algemeen procesrechtelijk kader 29
2.1 Inleiding 29
2.2 De onafhankelijke en onpartijdige (civiele) rechter 30
2.3 Taak van de civiele rechter 32
2.4 Gezamenlijke verantwoordelijkheid 34
2.5 Vonnis on beschikking 35
2.6 Soorten vonnissen 36
2.6.1 Contradictoire vonnissen en verstekvonnissen 36
2.6.2 Declaratoire, condemnatoire en constitutieve
vonnissen 38
2.6.3 Eindvonnissen, tussenvonnissen, deelvonnissen en
eindbeslissing 38
2.6.4 Incidentele vonnissen 39
2.6.5 Herstelvonnissen 40
2.7 Motiveren van vonnissen (art. 30 Rv) 41
2.8 Tempo procedure en vonnis binnen redelijke termijn
(art. 20 Rv) 42
2.9 Wijzen van vonnis, uitspraak en openbaarheid 43
2.10 Minuut, afschrift en grosse van een vonnis 47
2.11 Beschikking, vonnis of rolbeschikking 47
2.12 De rol 49
2.13 Landelijk procesreglement (LPR) 50
,12 De weg naar het civiele von n is
3 Procesrechtelijk kader voorde procespartijen 53
3.1 Inleiding 53
3.2 Preprocessuele bewijsverrichtingen 53
3.2.1 Voorlopige bewijsverrichtingen 54
3.2.2 Inzagerecht (art. 843a Rv) 56
3.3 Informa tieplichten 59
3.3.1 Volledigheids- en waarheidsplicht (art. 21 Rv) 59
3.3.2 Indienen van producties (art. 85 Rv) 62
3.3.3 Producties in een vreemde taal 63
3.3.4 Verwijzing naar producties: kenbaarheidsvereiste 64
3.3.5 Verwijzing naar bijgevoegd procesdossier 66
3.4 Dagvaarding en stelplicht (art. Ill Rv) 67
3.4.1 Algemeen en petitum 67
3.4.2 Gronden: eigenlijke stelplicht 68
3.4.3 Casus stelplicht 72
3.4.4 Nadere stelplicht en art. 21 Rv: informatieplicht 74
3.4.5 Substan tierin gsplicht 76
3.4.6 Bewijsaandraagplicht 79
3.4.7 Bewijsaanbod 80
3.5 Conclusie van antwoord 80
3.5.1 Inhoud 80
3.5.2 Principaal verweer 82
3.5.3 Zelfstandig (bevrijdend) verweer en stelplicht 83
3.5.4 Verzwaarde stel- en informatieplicht 85
3.6 Eis in reconventie 87
3.7 Repliek en dupliek 88
3.8 Diverse proceshandelingen 89
3.8.1 Akte of conclusie? 89
3.8.2 Nadere akte 90
3.8.3 Akte niet dienen 90
3.9 Wijzigingvaneisenfeitelijkegrondslag 90
3.9.1 Wat is wijzigen? 90
3.9.2 Vormvereisten: ook in proces-verbaal? 91
3.9.3 Verzet tegen wijziging 92
3.9.4 Neveneffecten: bevoegdheidsperikelen 93
4 Procesrechtelijk kader voor de rechter 95
4.1 Inleiding 95
4.2 Eerlijke procedure (art. 19 lid 1 Rv) 96
4.2.1 Beginsel van procesrecht 96
4.2.2 Verschijningsvormen 97
4.2.3 Verrassingsbeslissingen 100
,bihoiid 13
4.3 Partijautonomie en het petitum (art. 23 Rv) 101
4.4 Lijdelijkheid en de rechtsstrijd (art. 24 en 149 Rv) 102
4.5 Het rechtsgevolg en de feiten (art. 150 Rv) 104
4.6 De feitelijke grondslag (art. 24 Rv) 106
4.6.1 Rechtsfeiten 106
4.6.2 Rechtsfeiten: verweer en rechtsgevolg 107
4.6.3 Blote feiten en hulpfeiten 108
4.7 Grenzen aan het gebruik van feiten (art. 149 Rv) 110
4.7.1 Bronnen 110
4.7.2 Vaststaande feiten 111
4.8 Welke feiten behoren tot de rechtsstrijd: wat mag rechter niet en
wel? 112
4.8.1 Verboden aanvulling (art. 24 Rv) 113
4.8.2 Wel staving en conclusies trekken (art. 149 Rv) 115
4.8.3 Wel uitleg van grondslag en verweer 116
4.8.4 Verboden aanvulling (art. 24 Rv) of staving
(art. 149 Rv)? 117
4.9 Aanvullen van rechtsgronden (art. 25 Rv) 119
4.9.1 Vercisten voor aanvulling 119
4.9.2 Zelfstandig kwalificeren 121
4.9.3 Kwalificeren overeenkomst en partijbedoeling 122
4.9.4 Verrassingsbeslissing of eerst hoor en wederhoor? 124
4.10 Aanvullen van rechtsgronden en de feitelijke grondslag 125
4.10.1 Verboden aanvulling 125
4.10.2 Spanningsveld: helpen? 127
4.10.3 Verschuiving 128
4.10.4 Ambtshalve toepassing van recht van openbare orde 130
4.10.5 Ambtshalve toepassing van EU-recht 131
5 Regiefunctie van de rechter 135
5.1 Inleiding 135
5.2 Gereedschapskist 136
5.2.1 Formele procesleiding 136
5.2.2 Materiele procesleiding 137
5.2.3 Overige attributen 138
5.3 Voorbereiding op de mondelinge behandeling 138
5.3.1 De kunst van het vooruitdenken 138
5.3.2 Casus: dillema's 140
5.4 Verkrijgen van informatie: de zittingsagenda 141
5.4.1 Doelen van de mondelinge behandeling en
zittingsagenda 141
5.4.2 Inhoud zittingsagenda (art. 22 Rv) 143
, u
De weg iiaar het civiele vonnis
5.4.3 Oproepen van getuigen, deskundigen en informanten 146
5.5 Descente of mondelinge behandeling ter plaatse 148
5.6 Deskundigenbericht 149
5.6.1 Wannecr een deskundigenbericht? 149
5.6.2 Partijdeskundigenrapport in relatie tot
deskundigenrapport 150
5.6.3 Tussenvonnis: instructie 151
5.6.4 Welke deskundige? 152
5.6.5 Welke vragen? 152
5.6.6 Procedure tot benoeming deskundige 154
5.6.7 Tussenvonnis: benoeming deskundige, werkwijze 155
5.7 Ambtshalve toevoegen van feiten zonder bewijsvoering 156
5.7.1 Feiten van algemene bekendheid en ervaringsregels 156
5.7.2 Internet als in forma tiebron: googelen 159
5.7.3 Internet en persoonsgegevens 161
6 De mondelinge behandeling 163
6.1 Inleiding 163
6.2 Mondelinge behandeling 164
6.2.1 Wat is gewijzigd? 164
6.2.2 Wanneer een mondelinge behandeling? 165
6.2.3 Verplichte aanwezigheid en uitstel 167
6.2.4 Tijdig toesturen van stukken en informatie 169
6.2.5 Niet toesturen van (vertrouwelijke) stukken en
informatie 172
6.3 Optredei1 ter zitting: procedurele rechtvaardigheid 173
6.3.1 Openingsfase 173
6.3.2 Informa tiefase 174
6.3.3 Taak om vragen te stellen: materiele waarheid 175
6.3.4 Waar ligt de grens bij het stellen van vragen? 178
6.4 Optreden ter zitting: schikkingsfase 180
6.4.1 Wei of niet schikken? 180
6.4.2 Schikken 181
6.4.3 Voorlopig oordeel 182
6.5 Mondeling vonnis 184
6.5.1 Mondeling tussenvonnis 184
6.5.2 Mondeling eindvonnis: type zaken 184
6.5.3 Prudentie vereist 185
6.5.4 Motivering uitspraak 186
6.5.5 Uitspraak in proces-verbaal 187
6.6 Proces-verbaal 188
6.6.1 Belang van proces-verbaal 189
1 Inhoud en afbakening 21
1.1 Inleiding 21
1.2 Kwaliteit van rechtspraak 22
1.3 Taakopvatting van de rechter: geschilbeslechting of
conflictoplossing 23
1.4 Het rechterlijk denkproces 25
1.5 Totstandkoming boek en wetgeving 26
1.6 Opbouw van het boek 27
2 Algemeen procesrechtelijk kader 29
2.1 Inleiding 29
2.2 De onafhankelijke en onpartijdige (civiele) rechter 30
2.3 Taak van de civiele rechter 32
2.4 Gezamenlijke verantwoordelijkheid 34
2.5 Vonnis on beschikking 35
2.6 Soorten vonnissen 36
2.6.1 Contradictoire vonnissen en verstekvonnissen 36
2.6.2 Declaratoire, condemnatoire en constitutieve
vonnissen 38
2.6.3 Eindvonnissen, tussenvonnissen, deelvonnissen en
eindbeslissing 38
2.6.4 Incidentele vonnissen 39
2.6.5 Herstelvonnissen 40
2.7 Motiveren van vonnissen (art. 30 Rv) 41
2.8 Tempo procedure en vonnis binnen redelijke termijn
(art. 20 Rv) 42
2.9 Wijzen van vonnis, uitspraak en openbaarheid 43
2.10 Minuut, afschrift en grosse van een vonnis 47
2.11 Beschikking, vonnis of rolbeschikking 47
2.12 De rol 49
2.13 Landelijk procesreglement (LPR) 50
,12 De weg naar het civiele von n is
3 Procesrechtelijk kader voorde procespartijen 53
3.1 Inleiding 53
3.2 Preprocessuele bewijsverrichtingen 53
3.2.1 Voorlopige bewijsverrichtingen 54
3.2.2 Inzagerecht (art. 843a Rv) 56
3.3 Informa tieplichten 59
3.3.1 Volledigheids- en waarheidsplicht (art. 21 Rv) 59
3.3.2 Indienen van producties (art. 85 Rv) 62
3.3.3 Producties in een vreemde taal 63
3.3.4 Verwijzing naar producties: kenbaarheidsvereiste 64
3.3.5 Verwijzing naar bijgevoegd procesdossier 66
3.4 Dagvaarding en stelplicht (art. Ill Rv) 67
3.4.1 Algemeen en petitum 67
3.4.2 Gronden: eigenlijke stelplicht 68
3.4.3 Casus stelplicht 72
3.4.4 Nadere stelplicht en art. 21 Rv: informatieplicht 74
3.4.5 Substan tierin gsplicht 76
3.4.6 Bewijsaandraagplicht 79
3.4.7 Bewijsaanbod 80
3.5 Conclusie van antwoord 80
3.5.1 Inhoud 80
3.5.2 Principaal verweer 82
3.5.3 Zelfstandig (bevrijdend) verweer en stelplicht 83
3.5.4 Verzwaarde stel- en informatieplicht 85
3.6 Eis in reconventie 87
3.7 Repliek en dupliek 88
3.8 Diverse proceshandelingen 89
3.8.1 Akte of conclusie? 89
3.8.2 Nadere akte 90
3.8.3 Akte niet dienen 90
3.9 Wijzigingvaneisenfeitelijkegrondslag 90
3.9.1 Wat is wijzigen? 90
3.9.2 Vormvereisten: ook in proces-verbaal? 91
3.9.3 Verzet tegen wijziging 92
3.9.4 Neveneffecten: bevoegdheidsperikelen 93
4 Procesrechtelijk kader voor de rechter 95
4.1 Inleiding 95
4.2 Eerlijke procedure (art. 19 lid 1 Rv) 96
4.2.1 Beginsel van procesrecht 96
4.2.2 Verschijningsvormen 97
4.2.3 Verrassingsbeslissingen 100
,bihoiid 13
4.3 Partijautonomie en het petitum (art. 23 Rv) 101
4.4 Lijdelijkheid en de rechtsstrijd (art. 24 en 149 Rv) 102
4.5 Het rechtsgevolg en de feiten (art. 150 Rv) 104
4.6 De feitelijke grondslag (art. 24 Rv) 106
4.6.1 Rechtsfeiten 106
4.6.2 Rechtsfeiten: verweer en rechtsgevolg 107
4.6.3 Blote feiten en hulpfeiten 108
4.7 Grenzen aan het gebruik van feiten (art. 149 Rv) 110
4.7.1 Bronnen 110
4.7.2 Vaststaande feiten 111
4.8 Welke feiten behoren tot de rechtsstrijd: wat mag rechter niet en
wel? 112
4.8.1 Verboden aanvulling (art. 24 Rv) 113
4.8.2 Wel staving en conclusies trekken (art. 149 Rv) 115
4.8.3 Wel uitleg van grondslag en verweer 116
4.8.4 Verboden aanvulling (art. 24 Rv) of staving
(art. 149 Rv)? 117
4.9 Aanvullen van rechtsgronden (art. 25 Rv) 119
4.9.1 Vercisten voor aanvulling 119
4.9.2 Zelfstandig kwalificeren 121
4.9.3 Kwalificeren overeenkomst en partijbedoeling 122
4.9.4 Verrassingsbeslissing of eerst hoor en wederhoor? 124
4.10 Aanvullen van rechtsgronden en de feitelijke grondslag 125
4.10.1 Verboden aanvulling 125
4.10.2 Spanningsveld: helpen? 127
4.10.3 Verschuiving 128
4.10.4 Ambtshalve toepassing van recht van openbare orde 130
4.10.5 Ambtshalve toepassing van EU-recht 131
5 Regiefunctie van de rechter 135
5.1 Inleiding 135
5.2 Gereedschapskist 136
5.2.1 Formele procesleiding 136
5.2.2 Materiele procesleiding 137
5.2.3 Overige attributen 138
5.3 Voorbereiding op de mondelinge behandeling 138
5.3.1 De kunst van het vooruitdenken 138
5.3.2 Casus: dillema's 140
5.4 Verkrijgen van informatie: de zittingsagenda 141
5.4.1 Doelen van de mondelinge behandeling en
zittingsagenda 141
5.4.2 Inhoud zittingsagenda (art. 22 Rv) 143
, u
De weg iiaar het civiele vonnis
5.4.3 Oproepen van getuigen, deskundigen en informanten 146
5.5 Descente of mondelinge behandeling ter plaatse 148
5.6 Deskundigenbericht 149
5.6.1 Wannecr een deskundigenbericht? 149
5.6.2 Partijdeskundigenrapport in relatie tot
deskundigenrapport 150
5.6.3 Tussenvonnis: instructie 151
5.6.4 Welke deskundige? 152
5.6.5 Welke vragen? 152
5.6.6 Procedure tot benoeming deskundige 154
5.6.7 Tussenvonnis: benoeming deskundige, werkwijze 155
5.7 Ambtshalve toevoegen van feiten zonder bewijsvoering 156
5.7.1 Feiten van algemene bekendheid en ervaringsregels 156
5.7.2 Internet als in forma tiebron: googelen 159
5.7.3 Internet en persoonsgegevens 161
6 De mondelinge behandeling 163
6.1 Inleiding 163
6.2 Mondelinge behandeling 164
6.2.1 Wat is gewijzigd? 164
6.2.2 Wanneer een mondelinge behandeling? 165
6.2.3 Verplichte aanwezigheid en uitstel 167
6.2.4 Tijdig toesturen van stukken en informatie 169
6.2.5 Niet toesturen van (vertrouwelijke) stukken en
informatie 172
6.3 Optredei1 ter zitting: procedurele rechtvaardigheid 173
6.3.1 Openingsfase 173
6.3.2 Informa tiefase 174
6.3.3 Taak om vragen te stellen: materiele waarheid 175
6.3.4 Waar ligt de grens bij het stellen van vragen? 178
6.4 Optreden ter zitting: schikkingsfase 180
6.4.1 Wei of niet schikken? 180
6.4.2 Schikken 181
6.4.3 Voorlopig oordeel 182
6.5 Mondeling vonnis 184
6.5.1 Mondeling tussenvonnis 184
6.5.2 Mondeling eindvonnis: type zaken 184
6.5.3 Prudentie vereist 185
6.5.4 Motivering uitspraak 186
6.5.5 Uitspraak in proces-verbaal 187
6.6 Proces-verbaal 188
6.6.1 Belang van proces-verbaal 189
