Complete samenvatting Organisatiepsychologie UU

Week 1

HC 1 – introductie

Leerdoelen
- Verkrijgen van kennis en inzicht m.b.t. belangrijke
 Perspectieven
 Theorieën, concepten en modellen
- Analyseren van functioneren organisaties en teams m.b.v. theorie en onderzoek

Organisatiepsychologie
- Bestudeert menselijk gedrag in de context van arbeidsorganisaties
- Niveaus
 Individu
 Interpersoonlijk
 Team
 Organisatie
- Vormt samen met arbeidspsychologie en personeelspsychologie het vakgebied
arbeids- en organisatiepsychologie

Actuele uitdagingen voor organisaties
1. Technologische veranderingen
2. Globalisering
3. Veranderende arbeidsverhoudingen
4. Werk-privé integratie
5. Telewerken
6. Toenemende diversiteit

Technologische veranderingen
- Razendsnelle veranderingen
- Nieuwe samenwerkingsvormen (denk Uber)
- Nieuwe veiligheidsrisico’s
- Block chain technologie
 Er worden op allerlei computers gegevens vastgelegd
- Robotisering

Gevolgen technologische veranderingen
- Onenigheid wetenschap en experts over gevolgen
 Veel baanverlies
 Winst platformkapitalisme naar kleine groep
 Minder saai en smerig werk
 Nieuwe banen zoals dronepiloot
- Baanpolarisatie
 De banen bovenaan en onderaan de arbeidsmarkt zullen blijven bestaan
- Vraagt veel denkkracht en creativiteit van mensen
- Baanonzekerheid, technostress

,Globalisering
- Economische, sociale en culturele verbondenheid met personen/organisaties in
andere delen van de wereld
- Effecten op organisaties
 Grotere markt, lagere kosten, meer innovatie
 Meer diversiteit
 Toenemende intensivering werk (‘24/7’)
 Out-sourcing naar lage-lonenlanden

Veranderingen in arbeidsverhoudingen
- Tijdelijke contracten, oproepkrachten, detachering etc.
- Gedwongen of vrijwillig freelance werk
- Gevolgen:
 Minder baanzekerheid
 Baanonzekerheid tast welzijn aan
o Geestelijke gezondheid, angstklachten
o Zelfwaardering
o Somatische gevolgen, alcoholgebruik
 Ook op lange termijn effecten

Werk-privé integratie
- Integreren van verschillende rollen in werk en privé-leven
- Voorkomen van conflicten tussen rollen
- Term vervangt concept werk-privé balans
- Werk-privé verrijking (positieve invloed op elkaar)
- Meeste mensen ervaren werk-privé conflict

Telewerken
- Werken op afstand
- Uitdagingen
 Sociaal isolement
 Interrupties door familie
 Zelf-management
 Scheiden werk-privé
 Lagere teamcohesie
 Zwakkere organisatie cultuur
 Ergonomisch sub-optimale werkplekken
 Technostress

Toename diversiteit werknemers
- Surface-level vs deep-level diversiteit
 Surface-level = zichtbaar (bijv huidskleur)
 Deep-level = onzichtbaar (bijv seksuele voorkeur)
- Economische noodzaak om iedereen aan het werk te krijgen/houden
- Maatschappelijke noodzaak/plicht
Participatie in samenleving bevorderen

,Implicaties diversiteit
- Kan resulteren in meer kennis, betere beslissingen, betere resultaten
- Betere representatieve richting medewerkers en klanten
- Uitdagingen moeten wel gemanaged worden
- Culturele inclusie: vermogen van een organisatie om een cultuur te scheppen waarin
elke werknemer zich thuis en gewaardeerd voelt

Perspectieven op organisaties
1. Open systemen
2. Human capital
3. Stakeholders

Open systemen perspectief
- Organisaties zijn complexe systemen
die ‘leven’ binnen hun externe
omgeving en hier afhankelijk van zijn
- Oorspronkelijk gericht op fysieke
hulpbronnen
- ‘Fast fashion pioneers’
Winkels die heel snel op hun omgeving
reageren en zelf hun omgeving
beïnvloeden

Human Capital perspectief
- Versterkt de organisatie menselijk kapitaal:
 Kennis
 Vaardigheden, competenties, talenten
 Creativiteit
- Motivatie, tevredenheid, commitment, bevlogenheid versterken
- Risico op burnout, uitval, vertek verminderen
- Belang van ‘unlearning’
 Succesvolle bedrijven doen ook aan afleren

High-Performace Work Practices
- Uitvoeringspraktijken die de meeste waarde halen uit menselijk kapitaal
- Belangrijke HPWPs
1. Inspraak
2. Autonomie
3. Ontwikkeling van competenties
4. Belonging van prestaties en competenties
 Aangeraden wordt om practices te bundelen
- Gerelateerd aan succesvolle organisaties
- Creëert een context waarin werknemers bereid zijn extra inspanning te leveren
- Bekritiseerd vanwege sterke focus op aandeelhouders en wensen klanten, ten koste
van werknemers
- HPWP lijkt ten koste te gaan van welzijn werknemers
 Gerelateerd aan job demands

,  Gerelateerd aan emotionele uitputting

Belanghebbenden-perspectief
- Stakeholders: individuen, groepen, en andere betrokken partijen, die invloed hebben
op, of beïnvloed worden door doelen en handelen van organisatie
 Complex om alle belangen te bevredigen met schaarse middelen
- Maatschappelijk verantwoord ondernemen:
 Gevolgen voor samenleving en milieu gaan verder dan financiële belangen en
wettelijke verplichtingen
 Contract van organisatie en samenleving