Samenvatting Recht
Juline Van de Walle
Deel 1 Inleiding tot het recht
Wat is recht?
Verantwoording
• Recht is zaak van alle burgers
• Iedereen wordt met recht geconfronteerd
• Iedereen wordt geacht de wet te kennen
• Recht ≠ moraal -> besef wat goed en fout is
• Recht ≠ godsdienstige regels
• Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
✔ Verbodsbepalingen(je mag iets niet doen)– gebodsbepalingen(je moet
iets doen) – normen die toelating bevatten – organieke regels (regels die
de organisatie en werking van instellingen bepalen.)
✔ Dwingend recht -> moeten nageleefd worden door elk rechtssubject, zo
niet krijg je een sanctie.
• regels die de openbare orde aanbelangen
• regels die sommige groepen zwakkere personen
beschermen
✔ aanvullend recht -> die mag je naast je neerleggen en moet je niet volgen
(30 dagen termijn )
✔ Algemene normen -> gelden voor alle rechtssubjecten die zich in dezelfde
feitelijke omstandigheden bevinden.
✔ individuele normen -> voor 1
• Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
• Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
• Afdwingbare normen -> wetten of regels waar je niet zomaar van af kunt wijken en
die door de rechter kunnen worden gehandhaafd.
Wetten worden altijd gemaakt,uitgevoerd en gecontroleerd door de staat.
= Scheiding der machten
● Uitvoerende macht -> voert wetten uit (regering)
● Wetgevende macht ->maakt de wetten (parlement)
● rechterlijke macht -> controleert de wetten (parlement)
Dwingend recht van openbare orde -> Beschermt de goede zeden en is ter bescherming van de
zwakken.
De koning is straf rechterlijk en burger rechterlijk onschendbaar
, Samenvatting Recht
2. Indeling van het recht
Soorten recht
● Publiekrecht -> Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de
werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van
de overheid tot de burgers.
○ Strafrecht (strafbare feiten)
○ Fiscaal recht
○ Internationaal publiekrecht
○ Nationaal publiekrecht
○ Grondwettelijk recht/constitutioneel recht (alles met belgië)
○ Administratief recht/bestuursrecht (regering,ruimtelijk ordening)
● Privaatrecht -> Regelt de verhouding tussen de burgers onderling.
○ burgerlijk recht
■ personenrecht
■ goederenrecht
■ familierecht
■ familiaal vermogensrecht
■ internationaal privaatrecht
■ verbintenissenrecht
● Gemengde rechtstakken -> Stuk publiek en privaat
○ Burgerlijk procesrecht
○ Ondernemingsrecht
○ economisch recht
○ vennootschapsrecht
○ sociaal recht
■ arbeidsrecht
■ sociale zekerheidsrecht
Zie uitleg boek pg 32-36
Rechtsmisbruik
Het is niet omdat je een recht hebt dat je dit ongelimiteerd mag gebruiken. Iemand doet alsof hij een
recht uitoefent, maar gebruikt dat recht op een misbruikelijke manier.Vaak om iemand anders te
benadelen of een doel te bereiken dat niet de bedoeling van de wet is.
Ook sancties op komen (watertoren arrest)
, Samenvatting Recht
3.Bronnen van het recht
materiële rechtsbronnen -> Daarmee ga je op zoek naar de inspiratiebron die de inhoud van de
rechtsregels bepaalt. (geografische,klimatologische,sociologische,...)
formele rechtsbronnen -> Zoeken we de regel waarom sommige regels als rechtsregels te
beschouwen zijn.
2.2 Internationale verdragen en secundair internationaal recht
● internationaal: bilaterale(2 landen) / multilaterale(meerdere landen) verdragen
● Recht van de Europese Unie
● Verordeningen
● Richtlijnen
● Besluiten
● Bij tegenstrijdigheid: internationaal recht > nationaal recht
● Bindend
We hebben niet 1 macht voor heel de wereld, het gaat via verdragen.(NAVO-verdrag)
In Europa hebben wij wel een macht die voor ons allemaal wetten mag opmaken een Europees
parlement
3 soorten wetten :
Verordeningen → gelden rechtstreeks in alle EU-landen (zoals een wet).
Voorbeeld: GDPR (privacywetgeving).
Richtlijnen → zeggen wat landen moeten bereiken, maar landen mogen zelf kiezen hoe ze dat in
hun nationale wet omzetten.
Besluiten → gelden voor een specifieke situatie of persoon/bedrijf/land.
Nationaal niveau : wetgeving (in brede zin)
● 2.3 De Grondwet
● Belangrijkste wetboek van een land
● Dateert van 7 februari 1831
○ Belangrijkste nationale wet
○ Inrichting machten binnen staat
○ Wijziging is niet evident
○ Bindend
Het bevat de basisregels van de staat (bv. hoe het parlement en de regering werken).
Het beschermt de rechten en vrijheden van burgers (bv. vrijheid van meningsuiting, gelijkheid).
Alle andere wetten moeten in overeenstemming zijn met de grondwet.
2. Wetgeving
-> De wetten en regels die door de overheid gemaakt worden (bv. parlement, Europa). Dit zijn
bindende regels voor iedereen.
• De wet (in strikte zin)
• Afkomstig van federale(heel belgië) wetgevende macht
• Bindend
• Totstandkoming wet
• Wetgevend initiatief
• Advies Raad van State
• Parlementaire commissies
• Rol van Kamer en Senaat – Plenaire vergadering
• Bekrachtiging, afkondiging en bekendmaking
, Samenvatting Recht
• Decreten -> Wetten die enkel voor een deel van belgië van toepassing is door gemeenschappen
en gewesten.
• Ordonnanties -> Wetten die gemaakt worden in Brussel.
• Koninklijke Besluiten (KB)
• Ministeriële Besluiten(MB)
• Besluit deelregering
• Provinciaal reglement (provincie)
• Gemeentelijk reglement (gemeente)
Ter info :
★ Details mogen door de regering gemaakt worden via een KB
★ Boetes worden vastgesteld in de wegcode
★ Misdrijven staan in een federale wet
Vlaamse wet en federale wet is hetzelfde niveau!
Juline Van de Walle
Deel 1 Inleiding tot het recht
Wat is recht?
Verantwoording
• Recht is zaak van alle burgers
• Iedereen wordt met recht geconfronteerd
• Iedereen wordt geacht de wet te kennen
• Recht ≠ moraal -> besef wat goed en fout is
• Recht ≠ godsdienstige regels
• Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
✔ Verbodsbepalingen(je mag iets niet doen)– gebodsbepalingen(je moet
iets doen) – normen die toelating bevatten – organieke regels (regels die
de organisatie en werking van instellingen bepalen.)
✔ Dwingend recht -> moeten nageleefd worden door elk rechtssubject, zo
niet krijg je een sanctie.
• regels die de openbare orde aanbelangen
• regels die sommige groepen zwakkere personen
beschermen
✔ aanvullend recht -> die mag je naast je neerleggen en moet je niet volgen
(30 dagen termijn )
✔ Algemene normen -> gelden voor alle rechtssubjecten die zich in dezelfde
feitelijke omstandigheden bevinden.
✔ individuele normen -> voor 1
• Normen die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
• Door de staat opgelegde of ontvangen en bekrachtigde normen
• Afdwingbare normen -> wetten of regels waar je niet zomaar van af kunt wijken en
die door de rechter kunnen worden gehandhaafd.
Wetten worden altijd gemaakt,uitgevoerd en gecontroleerd door de staat.
= Scheiding der machten
● Uitvoerende macht -> voert wetten uit (regering)
● Wetgevende macht ->maakt de wetten (parlement)
● rechterlijke macht -> controleert de wetten (parlement)
Dwingend recht van openbare orde -> Beschermt de goede zeden en is ter bescherming van de
zwakken.
De koning is straf rechterlijk en burger rechterlijk onschendbaar
, Samenvatting Recht
2. Indeling van het recht
Soorten recht
● Publiekrecht -> Regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting, de
werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de verhouding van
de overheid tot de burgers.
○ Strafrecht (strafbare feiten)
○ Fiscaal recht
○ Internationaal publiekrecht
○ Nationaal publiekrecht
○ Grondwettelijk recht/constitutioneel recht (alles met belgië)
○ Administratief recht/bestuursrecht (regering,ruimtelijk ordening)
● Privaatrecht -> Regelt de verhouding tussen de burgers onderling.
○ burgerlijk recht
■ personenrecht
■ goederenrecht
■ familierecht
■ familiaal vermogensrecht
■ internationaal privaatrecht
■ verbintenissenrecht
● Gemengde rechtstakken -> Stuk publiek en privaat
○ Burgerlijk procesrecht
○ Ondernemingsrecht
○ economisch recht
○ vennootschapsrecht
○ sociaal recht
■ arbeidsrecht
■ sociale zekerheidsrecht
Zie uitleg boek pg 32-36
Rechtsmisbruik
Het is niet omdat je een recht hebt dat je dit ongelimiteerd mag gebruiken. Iemand doet alsof hij een
recht uitoefent, maar gebruikt dat recht op een misbruikelijke manier.Vaak om iemand anders te
benadelen of een doel te bereiken dat niet de bedoeling van de wet is.
Ook sancties op komen (watertoren arrest)
, Samenvatting Recht
3.Bronnen van het recht
materiële rechtsbronnen -> Daarmee ga je op zoek naar de inspiratiebron die de inhoud van de
rechtsregels bepaalt. (geografische,klimatologische,sociologische,...)
formele rechtsbronnen -> Zoeken we de regel waarom sommige regels als rechtsregels te
beschouwen zijn.
2.2 Internationale verdragen en secundair internationaal recht
● internationaal: bilaterale(2 landen) / multilaterale(meerdere landen) verdragen
● Recht van de Europese Unie
● Verordeningen
● Richtlijnen
● Besluiten
● Bij tegenstrijdigheid: internationaal recht > nationaal recht
● Bindend
We hebben niet 1 macht voor heel de wereld, het gaat via verdragen.(NAVO-verdrag)
In Europa hebben wij wel een macht die voor ons allemaal wetten mag opmaken een Europees
parlement
3 soorten wetten :
Verordeningen → gelden rechtstreeks in alle EU-landen (zoals een wet).
Voorbeeld: GDPR (privacywetgeving).
Richtlijnen → zeggen wat landen moeten bereiken, maar landen mogen zelf kiezen hoe ze dat in
hun nationale wet omzetten.
Besluiten → gelden voor een specifieke situatie of persoon/bedrijf/land.
Nationaal niveau : wetgeving (in brede zin)
● 2.3 De Grondwet
● Belangrijkste wetboek van een land
● Dateert van 7 februari 1831
○ Belangrijkste nationale wet
○ Inrichting machten binnen staat
○ Wijziging is niet evident
○ Bindend
Het bevat de basisregels van de staat (bv. hoe het parlement en de regering werken).
Het beschermt de rechten en vrijheden van burgers (bv. vrijheid van meningsuiting, gelijkheid).
Alle andere wetten moeten in overeenstemming zijn met de grondwet.
2. Wetgeving
-> De wetten en regels die door de overheid gemaakt worden (bv. parlement, Europa). Dit zijn
bindende regels voor iedereen.
• De wet (in strikte zin)
• Afkomstig van federale(heel belgië) wetgevende macht
• Bindend
• Totstandkoming wet
• Wetgevend initiatief
• Advies Raad van State
• Parlementaire commissies
• Rol van Kamer en Senaat – Plenaire vergadering
• Bekrachtiging, afkondiging en bekendmaking
, Samenvatting Recht
• Decreten -> Wetten die enkel voor een deel van belgië van toepassing is door gemeenschappen
en gewesten.
• Ordonnanties -> Wetten die gemaakt worden in Brussel.
• Koninklijke Besluiten (KB)
• Ministeriële Besluiten(MB)
• Besluit deelregering
• Provinciaal reglement (provincie)
• Gemeentelijk reglement (gemeente)
Ter info :
★ Details mogen door de regering gemaakt worden via een KB
★ Boetes worden vastgesteld in de wegcode
★ Misdrijven staan in een federale wet
Vlaamse wet en federale wet is hetzelfde niveau!
