HC Preterme arbeid en PPROM
13/05/2026
Definitie
A term = voldragen = 37-42w
Preterm: <37w
Komt voor bij 5-10% van de zwangerschappen
Late preterm: 34-37w
Matig preterm: 32-34w
Sterk preterm: 28-32w
Extreem preterm: <28w
Impact
Grootste reden voor neonatale sterfte is vroeggeboorte
Aandeel prematuren bedraagt 8.1% voor alle geboorten, met 6.5% voor eenlingen en 61.4%
voor meerlingen
Acute impact op de neonaat
Respiratoir: respiratoire distress syndroom
Gastro-intestinaal: NEC (necrotiserende enterocolitis)
o Incomplete darmontwikkeling => slechte perfusie darmen => ontsteking => necrose
Intracraniële bloeding
Cardiovasculair: vertraagde sluiting ductus => longoedeem
Retinopathie (netvliesloslating)
Metabool: hypoglycemie, hypothermie, hyperbilirubinemie
Infecties: sepsis, vatbaar voor RSV
Gevolgen op lange termijn
Neurocognitieve problemen: cerebral palsy
Gehoorsvermindering door cochleaire immaturiteit
Visus vermindering als gevolg van retinopathie
Chronische longziekten: astma
Cardiovasculair risico op volwassen leeftijd: hypertensie
Gedrags- en psychische problemen
Risicofactoren
Obstetrische risicofactoren
o Voorgeschiedenis van eerdere preterme geboorte (x5)
o Abnormale uitrekking van uterus (meerlingenzwangerschap + polyhydramnion)
o Afwijkingen van de baarmoeder
o Cervix insufficiëntie (na conisatie of constitutioneel)
o Deciduale bloeding (placenta praevia, abruptio) of PROM
Prikkeling van uteruswand => beschadiging van decidua => toename van
prostaglandinesynthese
Maternale risicofactoren
o Jonge of oudere maternale leeftijd (<18j / >35j)
o Lagere socio-economische klasse
o BMI <18.5 of >30
o Roken/druggebruik
o Stress
Infecties
o >40% van vroeggeboortes voor 30w
o Vb. chorioamnionitis, bacteriële vaginosis
o Koorts
o Asymptomatische bacteriurie
o Voorgeschiedenis van SOA
, HC Preterme arbeid en PPROM
13/05/2026
Pathofysiologie
Preterme arbeid = contracties + cervixverstrijking (evt. vliesscheur)
Mechanismen
Mechanisme 1 = premature arbeid (= arbeid die aanvangt <37w zwangerschapsduur)
Regelmatige contracties
Pijnlijk
Verstrijking en dilatatie van de cervix
Moeilijke diagnose o.b.v. kliniek alleen: 66% is niet bevallen na 48u, ongeveer 50% toch nog a
term
Vaak aspecifieke symptomen: drukgevoel, vochtverlies, harde buiken
Diagnose van preterme arbeid
Goede anamnese
Regelmatige contracties?
Bloedverlies? Vruchtwaterverlies?
Probeer verschil te maken met Braxton Hicks contracties
Bij twijfel: observatie!
Steeds CTG onderzoek: foetaal ritme ok? Contracties regelmatig?
Speculum onderzoek
Lange gesloten cervix?
Puilende vliezen?
Bloedverlies?
Afloop van vruchtwater?
Afname van cervicovaginale culturen en fibronectine test
!! GEEN VAGINAAL TOUCHER BIJ VRUCHTWATERVERLIES OF PRAEVIA !!
Technische onderzoeken
Bloedname: Hb, plaatjes, WBC, CRP, lever- en nierfunctie
Urinestaal: sediment + cultuur
Vaginale wissers voor cultuur: GBS, chlamydia, gonorrhoe, bacterieel
Transabdominale echografie: cervixmeting
Fibronectine test = vaginale wisser (voor toucher of echogel!)
o Glycoproteïne dat als lijm tussen placenta en decidua aanwezig is (bij verstoring
choriodeciduale vlak, kan fibronectine lekken naar de cervix en vagina (aan te tonen
met monoclonaal antilichaam)
13/05/2026
Definitie
A term = voldragen = 37-42w
Preterm: <37w
Komt voor bij 5-10% van de zwangerschappen
Late preterm: 34-37w
Matig preterm: 32-34w
Sterk preterm: 28-32w
Extreem preterm: <28w
Impact
Grootste reden voor neonatale sterfte is vroeggeboorte
Aandeel prematuren bedraagt 8.1% voor alle geboorten, met 6.5% voor eenlingen en 61.4%
voor meerlingen
Acute impact op de neonaat
Respiratoir: respiratoire distress syndroom
Gastro-intestinaal: NEC (necrotiserende enterocolitis)
o Incomplete darmontwikkeling => slechte perfusie darmen => ontsteking => necrose
Intracraniële bloeding
Cardiovasculair: vertraagde sluiting ductus => longoedeem
Retinopathie (netvliesloslating)
Metabool: hypoglycemie, hypothermie, hyperbilirubinemie
Infecties: sepsis, vatbaar voor RSV
Gevolgen op lange termijn
Neurocognitieve problemen: cerebral palsy
Gehoorsvermindering door cochleaire immaturiteit
Visus vermindering als gevolg van retinopathie
Chronische longziekten: astma
Cardiovasculair risico op volwassen leeftijd: hypertensie
Gedrags- en psychische problemen
Risicofactoren
Obstetrische risicofactoren
o Voorgeschiedenis van eerdere preterme geboorte (x5)
o Abnormale uitrekking van uterus (meerlingenzwangerschap + polyhydramnion)
o Afwijkingen van de baarmoeder
o Cervix insufficiëntie (na conisatie of constitutioneel)
o Deciduale bloeding (placenta praevia, abruptio) of PROM
Prikkeling van uteruswand => beschadiging van decidua => toename van
prostaglandinesynthese
Maternale risicofactoren
o Jonge of oudere maternale leeftijd (<18j / >35j)
o Lagere socio-economische klasse
o BMI <18.5 of >30
o Roken/druggebruik
o Stress
Infecties
o >40% van vroeggeboortes voor 30w
o Vb. chorioamnionitis, bacteriële vaginosis
o Koorts
o Asymptomatische bacteriurie
o Voorgeschiedenis van SOA
, HC Preterme arbeid en PPROM
13/05/2026
Pathofysiologie
Preterme arbeid = contracties + cervixverstrijking (evt. vliesscheur)
Mechanismen
Mechanisme 1 = premature arbeid (= arbeid die aanvangt <37w zwangerschapsduur)
Regelmatige contracties
Pijnlijk
Verstrijking en dilatatie van de cervix
Moeilijke diagnose o.b.v. kliniek alleen: 66% is niet bevallen na 48u, ongeveer 50% toch nog a
term
Vaak aspecifieke symptomen: drukgevoel, vochtverlies, harde buiken
Diagnose van preterme arbeid
Goede anamnese
Regelmatige contracties?
Bloedverlies? Vruchtwaterverlies?
Probeer verschil te maken met Braxton Hicks contracties
Bij twijfel: observatie!
Steeds CTG onderzoek: foetaal ritme ok? Contracties regelmatig?
Speculum onderzoek
Lange gesloten cervix?
Puilende vliezen?
Bloedverlies?
Afloop van vruchtwater?
Afname van cervicovaginale culturen en fibronectine test
!! GEEN VAGINAAL TOUCHER BIJ VRUCHTWATERVERLIES OF PRAEVIA !!
Technische onderzoeken
Bloedname: Hb, plaatjes, WBC, CRP, lever- en nierfunctie
Urinestaal: sediment + cultuur
Vaginale wissers voor cultuur: GBS, chlamydia, gonorrhoe, bacterieel
Transabdominale echografie: cervixmeting
Fibronectine test = vaginale wisser (voor toucher of echogel!)
o Glycoproteïne dat als lijm tussen placenta en decidua aanwezig is (bij verstoring
choriodeciduale vlak, kan fibronectine lekken naar de cervix en vagina (aan te tonen
met monoclonaal antilichaam)
