HC Bloedtransfusie
24/03/2026
Samenstelling van bloed
Bestaat uit 2 componenten: plasma en bloedcellen
Plasma is bloed-vloeistof zonder de bloedcellen
Serum is plasma zonder de stollingseiwitten, maar wel met:
o Immuniteitseiwitten (Albumine, Globuline)
o Afbraakproducten (Urinezuur, Melkzuur
o Voedingsstoffen (H2O, Suikers, Vetten, Mineralen, Vitaminen)
o Hormonen
ABO-bloedgroepen systeem
Wat is ABO
Ontdekking in 1900 (Karl Landsteiner)
42 bloedgroepsystemen, bevatten samen 632 verschillende antigenen
A-B antigenen
o Genetisch verworven (chromosoom 9)
o Bepaald door eiwitten en suikerstructuren
o Meestal co-dominant (A en B zijn allebei dominant)
Mens maakt antistoffen tegen antigenen dewelke hij niet bezit
o Opgelet voor agglutinatie bij bloedtransfusie!
Antigenen en antistoffen
Enkel voor RBC, niet voor
plasma
Ervingswetten van Mendel
, HC Bloedtransfusie
24/03/2026
Bloedgroepcompatibiliteit
Hemolytische ongevallen (foute bloedproducten) = reactie antistoffen receptor tegen
antigenen donor
o Antigen A (A) + antistof A (anti A of α/bloedgroep B)
Agglutinatie of klontering
o Antigen B (B) + antistof B (anti B of ß/bloedgroep A)
Agglutinatie of klontering
Totaal bloed
o Altijd dezelfde bloedgroep toedienen
Erytrocytenconcentraat (packed cells)
o O= algemene donor (heeft geen antigenen die aangevallen kunnen worden door AS
van acceptor)
o AB = algemene acceptor (heeft geen AS die antigenen van de donor zouden kunnen
aanvallen)
Plasma
o AB = algemene donor (heeft geen AS in plasma die antigenen acceptor zouden
kunnen aanvallen)
o O = algemene acceptor (heeft AS tegen A en B, geen antigenen die aangevallen
zouden kunnen worden door AS donor)
Bloedgroepbepaling
Agglutinatiereactie: bloedgroepbepaling
o Aan RBC (met antigenen) testserum (met antistoffen) toevoegen
Agglutinatie: geen bloedgroepbevestiging
Geen agglutinatie: bloedgroepbevestiging!
Tegenproef: controle test bloedgroepbepaling
o Aan plasma (met antistoffen) testcellen (met antigenen) toevoegen
Agglutinatie: geen bloedgroepbevestiging
Geen agglutinatie: bloedgroepbevestiging!
Fouten!
3 oorzaken
Verkeerd staal (slechte identificatie)
Menselijke fout (vermoeidheid, onoplettendheid)
Slechte reagentia (bv. verstreken vervaldatum)
Opgepast met pasgeborenen:
ABO-antigenen komen pas na de geboorte tot volledige ontwikkeling =>
bloedgroepbepaling niet betrouwbaar tijdens 1 e levensjaar
Rhesus-bloedgroepen systeem
Wat is Rhesus
Rhesus-factor = eiwit dat aanwezig kan zijn op RBC (celgebonden)
Belangrijkste rhesus-factor: D-antigeen
o Aanwezig = rhesus positief (DD, Dd, dD)
o Afwezig = rhesus negatief (dd)
24/03/2026
Samenstelling van bloed
Bestaat uit 2 componenten: plasma en bloedcellen
Plasma is bloed-vloeistof zonder de bloedcellen
Serum is plasma zonder de stollingseiwitten, maar wel met:
o Immuniteitseiwitten (Albumine, Globuline)
o Afbraakproducten (Urinezuur, Melkzuur
o Voedingsstoffen (H2O, Suikers, Vetten, Mineralen, Vitaminen)
o Hormonen
ABO-bloedgroepen systeem
Wat is ABO
Ontdekking in 1900 (Karl Landsteiner)
42 bloedgroepsystemen, bevatten samen 632 verschillende antigenen
A-B antigenen
o Genetisch verworven (chromosoom 9)
o Bepaald door eiwitten en suikerstructuren
o Meestal co-dominant (A en B zijn allebei dominant)
Mens maakt antistoffen tegen antigenen dewelke hij niet bezit
o Opgelet voor agglutinatie bij bloedtransfusie!
Antigenen en antistoffen
Enkel voor RBC, niet voor
plasma
Ervingswetten van Mendel
, HC Bloedtransfusie
24/03/2026
Bloedgroepcompatibiliteit
Hemolytische ongevallen (foute bloedproducten) = reactie antistoffen receptor tegen
antigenen donor
o Antigen A (A) + antistof A (anti A of α/bloedgroep B)
Agglutinatie of klontering
o Antigen B (B) + antistof B (anti B of ß/bloedgroep A)
Agglutinatie of klontering
Totaal bloed
o Altijd dezelfde bloedgroep toedienen
Erytrocytenconcentraat (packed cells)
o O= algemene donor (heeft geen antigenen die aangevallen kunnen worden door AS
van acceptor)
o AB = algemene acceptor (heeft geen AS die antigenen van de donor zouden kunnen
aanvallen)
Plasma
o AB = algemene donor (heeft geen AS in plasma die antigenen acceptor zouden
kunnen aanvallen)
o O = algemene acceptor (heeft AS tegen A en B, geen antigenen die aangevallen
zouden kunnen worden door AS donor)
Bloedgroepbepaling
Agglutinatiereactie: bloedgroepbepaling
o Aan RBC (met antigenen) testserum (met antistoffen) toevoegen
Agglutinatie: geen bloedgroepbevestiging
Geen agglutinatie: bloedgroepbevestiging!
Tegenproef: controle test bloedgroepbepaling
o Aan plasma (met antistoffen) testcellen (met antigenen) toevoegen
Agglutinatie: geen bloedgroepbevestiging
Geen agglutinatie: bloedgroepbevestiging!
Fouten!
3 oorzaken
Verkeerd staal (slechte identificatie)
Menselijke fout (vermoeidheid, onoplettendheid)
Slechte reagentia (bv. verstreken vervaldatum)
Opgepast met pasgeborenen:
ABO-antigenen komen pas na de geboorte tot volledige ontwikkeling =>
bloedgroepbepaling niet betrouwbaar tijdens 1 e levensjaar
Rhesus-bloedgroepen systeem
Wat is Rhesus
Rhesus-factor = eiwit dat aanwezig kan zijn op RBC (celgebonden)
Belangrijkste rhesus-factor: D-antigeen
o Aanwezig = rhesus positief (DD, Dd, dD)
o Afwezig = rhesus negatief (dd)
