Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
Vreemdelingenrecht (Belgisch Luik)
2026 met Mr. S. Bouckaert.
12/20 voor Migration Law en Vreemdelingenrecht samen. Voor
Migration Law was het resultaat iets minder goed, maar voor
Vreemdelingenrecht ging het beter.
1
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
Module 1 - Het vreemdelingenrecht in België: inleiding en een historisch overzicht in
vogelvlucht............................................................................................................................. 7
Structuur van het college....................................................................................................7
I. Kennismaking en praktische informatie...........................................................................7
Vreemdelingenrecht..................................................................................................... 7
Inhoudelijke focus van het vreemdelingenrecht........................................................... 7
Meergelaagdheid en rechtsgebieden........................................................................... 8
Grondrechten en rechterlijke rol................................................................................... 8
Overzicht van de thema’s per college.......................................................................... 8
Praktische informatie.................................................................................................... 8
II. Historisch overzicht in vogelvlucht................................................................................. 8
A. Periode 1950–1980: eerste bouwstenen (‘economische Migratie’)......................... 9
B. Periode 1980–1990: law in the books......................................................................9
C. Periode 1991–1999: law in the books versus law in action................................... 10
D. Periode 2000–2010: europeanisering....................................................................12
E. Periode 2010–heden: complexere nationale regelgeving......................................13
F. Besluit en meest recente ontwikkelingen............................................................... 13
Module 2 - Verblijfsmogelijkheden zoals Kort verblijf, verblijf als student, als
werknemer en als zelfstandige........................................................................................... 14
Inleiding............................................................................................................................ 14
1. Kort verblijf................................................................................................................... 15
1.1. Bronnenmateriaal................................................................................................ 15
1.2. Regel en uitzonderingen..................................................................................... 15
1.3. Regel: visum C.................................................................................................... 15
a) Gunst en geen recht (voorwaarden).................................................................15
b) Voldoende middelen van bestaan - verbintenis tenlastneming........................ 15
1.4. Procedure............................................................................................................ 16
a) Algemeen................................................................................................... 16
b) Duur en reikwijdte van het verblijf.............................................................. 16
c) Administratieve formaliteiten...................................................................... 17
1.4.1. Uitzondering 1: visumvrijstelling voor derdelanders................................... 17
1.4.2. Uitzondering 2: Visum C plicht maar soepelere voorwaarden....................17
1.4.3. Uitzondering 3: Unieburgers.......................................................................17
1.5. Conclusie.............................................................................................................18
2. Verblijf als buitenlandse student...................................................................................18
2.1. Situering en bronnen........................................................................................... 18
2.2. Voorwaarden....................................................................................................... 18
a) Aard van onderwijstype.................................................................................... 18
b) Erkende onderwijs instantie door de staat....................................................... 19
c) Voldoende middelen van bestaan.................................................................... 19
2.3. Procedure............................................................................................................ 19
a) Aanvraag vanuit het buitenland........................................................................19
b) Mobiliteit binnen de EU (Nieuw 2021).............................................................. 20
c) Verlenging verblijf............................................................................................. 20
d) Rechtsmiddelen................................................................................................20
2
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
3. Arbeid in loondienst......................................................................................................20
3.1. Hertekening van het regelgevend kader............................................................. 20
a) Europeanisering............................................................................................... 21
b) Impact van Staatshervorming...........................................................................21
i) Nieuwe bevoegdheidsverdeling - Normering...............................................21
1) Gewesten - Arbeid in loondienst als hoofdmotief voor verblijf..............21
2) Federale Overheid - Arbeid in loondienst als niet-Hoofdmotief............ 21
ii) Nieuwe bevoegdheidsverdeling - Uitvoering.............................................. 22
3.2. Onderscheid tussen categorieën.........................................................................22
a) Tewerkstellingsmogelijkheden van niet-arbeidsmigranten - Federaal
bevoegdheid......................................................................................................... 22
i) Wet van 9 mei 2018 en het ‘automatische’ verblijfsvergunning...................22
ii) Belangrijke categorieën.............................................................................. 22
iii) Werkgeversverplichtingen om die migranten aan te werven..................... 23
b) Tewerkstellingsmogelijkheden van wel-arbeidsmigranten (Arbeidsmigratie)... 23
i) Procedure.................................................................................................... 23
ii) Inhoudelijk...................................................................................................23
1) Cascade Systeem van bevoegdheid (Samenwerkingsakkoord).......... 23
2) Inhoudelijke criteria voor onderscheid van 3 situaties.......................... 24
3.3. Procedure............................................................................................................ 26
a) Aanvraag.......................................................................................................... 27
b) Ontvankelijkheidscontrole................................................................................ 27
c) Beroepsmogelijkheid........................................................................................ 27
d) Woonstcontrole en afgifte van vergunning....................................................... 27
e) Duurtijd en vernieuwing of wijziging................................................................. 27
4. Zelfstandige beroepsactiviteiten...................................................................................28
Module 3 - Asielprocedure: Tijdelijke bescherming & Humanitaire
beschermingsstatuten................................................................................................... 28
1. Asielprocedure............................................................................................................. 28
1.1. Inleiding............................................................................................................... 28
a) Cijfergegevens: aantal asielaanvragen in België............................................. 28
b) Opmerkingen bij de cijfers................................................................................29
c) Vluchtelingencrisis 2015...................................................................................29
d) Europeanisering van het Belgisch asielrecht................................................... 29
1.2. Inhoudelijke beoordeling..................................................................................... 30
a) Eenheidsprocedure.......................................................................................... 30
b) Vluchtelingenstatus.......................................................................................... 30
c) Subsidiaire bescherming.................................................................................. 32
1.3. Procedureel kader............................................................................................... 32
a) Administratieve fase......................................................................................... 32
i) Tussenkomst van de DVZ........................................................................... 32
ii) Tussenkomst CGVS................................................................................... 34
b) Jurisdictionele fase...........................................................................................35
1.3.1. Bijzonder procedures....................................................................................... 35
3
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
a) Beslissing tot beëindiging van de behandeling van het VIB (Verzoek tot
Internationale Bescherming).................................................................................35
b) Procedure bij voorrang..................................................................................... 35
c) Ontvankelijkheidsprocedure............................................................................. 35
d) Versnelde procedure (wijziging)....................................................................... 35
1.4. (Verblijfs)statuut tijdens en na de procedure....................................................... 36
a) Tijdens de Asielprocedure................................................................................ 36
b) Na de asielprocedure....................................................................................... 37
i) Toekenning van Vluchtelingenstatus........................................................... 37
1) Verblijfsrechtelijk...................................................................................37
2) Sociaalrechtelijk....................................................................................37
3) Anderen................................................................................................ 37
ii) Toekenning status van subsidiaire bescherming........................................ 37
1) Verblijfsrechtelijk...................................................................................37
2) Afwijzing............................................................................................... 38
2. Status tijdelijk ontheemden (Oekraïne)........................................................................ 38
a) Jaren 90’...........................................................................................................38
b) Richtlijn 2001/55/EG en situatie in Oekraine....................................................38
c) Procedure......................................................................................................... 38
3. Humanitaire verblijfsstatuten........................................................................................ 39
3.1. Inleiding............................................................................................................... 39
3.2. Verblijf om medische redenen............................................................................. 40
a) Achtergrond......................................................................................................40
i) Rechtspraak van de EHRM invloed.............................................................40
ii) Uiteindelijke voorwaarden in het Belgische VW......................................... 41
iii) Procedurestappen inhoudelijk....................................................................41
iv) Verblijfsstatuut........................................................................................... 41
4.3. Verblijf als niet-begeleide minderjarige vreemdeling (NBMV)............................. 41
a) Achtergrond......................................................................................................42
b) Regelgeving..................................................................................................... 42
c) Personele afbakening.......................................................................................42
d) Dienst voogdij...................................................................................................42
i) Doelgerichthandeling................................................................................... 42
ii) Identificatie als NBMV.................................................................................42
iii) Opdracht van de voogd..............................................................................43
e) Opvang van de NBMV......................................................................................43
i) Indienen van asielaanvraag.........................................................................43
ii) Bijzonder verblijfsprocedure voor NBMV.................................................... 43
iii) Gefaseerd statuut...................................................................................... 44
4.4. Verblijf als slachtoffer van mensenhandel........................................................... 44
a) Achtergrond......................................................................................................44
b) Rol van Myria................................................................................................... 44
c) Begrippen mensenhandel en mensensmokkel.................................................44
d) Inhoudelijke voorwaarden en procedure.......................................................... 45
4
Vreemdelingenrecht (Belgisch Luik)
2026 met Mr. S. Bouckaert.
12/20 voor Migration Law en Vreemdelingenrecht samen. Voor
Migration Law was het resultaat iets minder goed, maar voor
Vreemdelingenrecht ging het beter.
1
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
Module 1 - Het vreemdelingenrecht in België: inleiding en een historisch overzicht in
vogelvlucht............................................................................................................................. 7
Structuur van het college....................................................................................................7
I. Kennismaking en praktische informatie...........................................................................7
Vreemdelingenrecht..................................................................................................... 7
Inhoudelijke focus van het vreemdelingenrecht........................................................... 7
Meergelaagdheid en rechtsgebieden........................................................................... 8
Grondrechten en rechterlijke rol................................................................................... 8
Overzicht van de thema’s per college.......................................................................... 8
Praktische informatie.................................................................................................... 8
II. Historisch overzicht in vogelvlucht................................................................................. 8
A. Periode 1950–1980: eerste bouwstenen (‘economische Migratie’)......................... 9
B. Periode 1980–1990: law in the books......................................................................9
C. Periode 1991–1999: law in the books versus law in action................................... 10
D. Periode 2000–2010: europeanisering....................................................................12
E. Periode 2010–heden: complexere nationale regelgeving......................................13
F. Besluit en meest recente ontwikkelingen............................................................... 13
Module 2 - Verblijfsmogelijkheden zoals Kort verblijf, verblijf als student, als
werknemer en als zelfstandige........................................................................................... 14
Inleiding............................................................................................................................ 14
1. Kort verblijf................................................................................................................... 15
1.1. Bronnenmateriaal................................................................................................ 15
1.2. Regel en uitzonderingen..................................................................................... 15
1.3. Regel: visum C.................................................................................................... 15
a) Gunst en geen recht (voorwaarden).................................................................15
b) Voldoende middelen van bestaan - verbintenis tenlastneming........................ 15
1.4. Procedure............................................................................................................ 16
a) Algemeen................................................................................................... 16
b) Duur en reikwijdte van het verblijf.............................................................. 16
c) Administratieve formaliteiten...................................................................... 17
1.4.1. Uitzondering 1: visumvrijstelling voor derdelanders................................... 17
1.4.2. Uitzondering 2: Visum C plicht maar soepelere voorwaarden....................17
1.4.3. Uitzondering 3: Unieburgers.......................................................................17
1.5. Conclusie.............................................................................................................18
2. Verblijf als buitenlandse student...................................................................................18
2.1. Situering en bronnen........................................................................................... 18
2.2. Voorwaarden....................................................................................................... 18
a) Aard van onderwijstype.................................................................................... 18
b) Erkende onderwijs instantie door de staat....................................................... 19
c) Voldoende middelen van bestaan.................................................................... 19
2.3. Procedure............................................................................................................ 19
a) Aanvraag vanuit het buitenland........................................................................19
b) Mobiliteit binnen de EU (Nieuw 2021).............................................................. 20
c) Verlenging verblijf............................................................................................. 20
d) Rechtsmiddelen................................................................................................20
2
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
3. Arbeid in loondienst......................................................................................................20
3.1. Hertekening van het regelgevend kader............................................................. 20
a) Europeanisering............................................................................................... 21
b) Impact van Staatshervorming...........................................................................21
i) Nieuwe bevoegdheidsverdeling - Normering...............................................21
1) Gewesten - Arbeid in loondienst als hoofdmotief voor verblijf..............21
2) Federale Overheid - Arbeid in loondienst als niet-Hoofdmotief............ 21
ii) Nieuwe bevoegdheidsverdeling - Uitvoering.............................................. 22
3.2. Onderscheid tussen categorieën.........................................................................22
a) Tewerkstellingsmogelijkheden van niet-arbeidsmigranten - Federaal
bevoegdheid......................................................................................................... 22
i) Wet van 9 mei 2018 en het ‘automatische’ verblijfsvergunning...................22
ii) Belangrijke categorieën.............................................................................. 22
iii) Werkgeversverplichtingen om die migranten aan te werven..................... 23
b) Tewerkstellingsmogelijkheden van wel-arbeidsmigranten (Arbeidsmigratie)... 23
i) Procedure.................................................................................................... 23
ii) Inhoudelijk...................................................................................................23
1) Cascade Systeem van bevoegdheid (Samenwerkingsakkoord).......... 23
2) Inhoudelijke criteria voor onderscheid van 3 situaties.......................... 24
3.3. Procedure............................................................................................................ 26
a) Aanvraag.......................................................................................................... 27
b) Ontvankelijkheidscontrole................................................................................ 27
c) Beroepsmogelijkheid........................................................................................ 27
d) Woonstcontrole en afgifte van vergunning....................................................... 27
e) Duurtijd en vernieuwing of wijziging................................................................. 27
4. Zelfstandige beroepsactiviteiten...................................................................................28
Module 3 - Asielprocedure: Tijdelijke bescherming & Humanitaire
beschermingsstatuten................................................................................................... 28
1. Asielprocedure............................................................................................................. 28
1.1. Inleiding............................................................................................................... 28
a) Cijfergegevens: aantal asielaanvragen in België............................................. 28
b) Opmerkingen bij de cijfers................................................................................29
c) Vluchtelingencrisis 2015...................................................................................29
d) Europeanisering van het Belgisch asielrecht................................................... 29
1.2. Inhoudelijke beoordeling..................................................................................... 30
a) Eenheidsprocedure.......................................................................................... 30
b) Vluchtelingenstatus.......................................................................................... 30
c) Subsidiaire bescherming.................................................................................. 32
1.3. Procedureel kader............................................................................................... 32
a) Administratieve fase......................................................................................... 32
i) Tussenkomst van de DVZ........................................................................... 32
ii) Tussenkomst CGVS................................................................................... 34
b) Jurisdictionele fase...........................................................................................35
1.3.1. Bijzonder procedures....................................................................................... 35
3
, Samenvatting (PWP, Lesopnames, en Codex)
a) Beslissing tot beëindiging van de behandeling van het VIB (Verzoek tot
Internationale Bescherming).................................................................................35
b) Procedure bij voorrang..................................................................................... 35
c) Ontvankelijkheidsprocedure............................................................................. 35
d) Versnelde procedure (wijziging)....................................................................... 35
1.4. (Verblijfs)statuut tijdens en na de procedure....................................................... 36
a) Tijdens de Asielprocedure................................................................................ 36
b) Na de asielprocedure....................................................................................... 37
i) Toekenning van Vluchtelingenstatus........................................................... 37
1) Verblijfsrechtelijk...................................................................................37
2) Sociaalrechtelijk....................................................................................37
3) Anderen................................................................................................ 37
ii) Toekenning status van subsidiaire bescherming........................................ 37
1) Verblijfsrechtelijk...................................................................................37
2) Afwijzing............................................................................................... 38
2. Status tijdelijk ontheemden (Oekraïne)........................................................................ 38
a) Jaren 90’...........................................................................................................38
b) Richtlijn 2001/55/EG en situatie in Oekraine....................................................38
c) Procedure......................................................................................................... 38
3. Humanitaire verblijfsstatuten........................................................................................ 39
3.1. Inleiding............................................................................................................... 39
3.2. Verblijf om medische redenen............................................................................. 40
a) Achtergrond......................................................................................................40
i) Rechtspraak van de EHRM invloed.............................................................40
ii) Uiteindelijke voorwaarden in het Belgische VW......................................... 41
iii) Procedurestappen inhoudelijk....................................................................41
iv) Verblijfsstatuut........................................................................................... 41
4.3. Verblijf als niet-begeleide minderjarige vreemdeling (NBMV)............................. 41
a) Achtergrond......................................................................................................42
b) Regelgeving..................................................................................................... 42
c) Personele afbakening.......................................................................................42
d) Dienst voogdij...................................................................................................42
i) Doelgerichthandeling................................................................................... 42
ii) Identificatie als NBMV.................................................................................42
iii) Opdracht van de voogd..............................................................................43
e) Opvang van de NBMV......................................................................................43
i) Indienen van asielaanvraag.........................................................................43
ii) Bijzonder verblijfsprocedure voor NBMV.................................................... 43
iii) Gefaseerd statuut...................................................................................... 44
4.4. Verblijf als slachtoffer van mensenhandel........................................................... 44
a) Achtergrond......................................................................................................44
b) Rol van Myria................................................................................................... 44
c) Begrippen mensenhandel en mensensmokkel.................................................44
d) Inhoudelijke voorwaarden en procedure.......................................................... 45
4
