GRONDWETTELIJK RECHT
Prof. Sottiaux & Behrendt
2025-2026
,
,Inhoudstafel
PROF. SOTTIAUX.................................................................................................................................................... 1
DEEL I. ALGEMENE INLEIDING ......................................................................................................................... 1
HOOFDSTUK I. BASISBEGRIPPEN EN CENTRALE THEMA’S VAN GRONDWETTELIJK RECHT ....... 1
1.1. De grondwet ..................................................................................................................................................... 1
1.2. Enkele centrale thema’s van het grondwettelijk recht .................................................................. 9
HOOFDSTUK II. BRONNEN VAN HET GRONDWETTELIJK RECHT ........................................................13
2.1. Belgische bestuursniveaus...................................................................................................................... 13
2.2. Het Europese bestuursniveau ............................................................................................................... 23
2.3. Het internationale bestuursniveau ..................................................................................................... 26
HOOFDSTUK III. VERHOUDINGEN IN DE GELAAGDE RECHTSORDE ...................................................28
3.1. Inleiding .......................................................................................................................................................... 28
3.2. Algemene begrippen.................................................................................................................................. 28
3.3. Verhouding tussen de rechtsnormen van de internationale, Europese en nationale
rechtsordes .................................................................................................................................................... 29
3.4. Verhoudingen tussen de rechtsnormen in een federale staat................................................. 38
DEEL II. GRONDRECHTEN ................................................................................................................................39
HOOFDSTUK I. ALGEMENE LEERSTUKKEN ................................................................................................39
1.1. Inleiding .......................................................................................................................................................... 39
1.2. Filosofische grondslagen ......................................................................................................................... 39
1.3. Historische evolutie en voornaamste bronnen .............................................................................. 40
1.4. Categorieën van rechten .......................................................................................................................... 42
1.5. Toepassingsgebied van grondrechten ............................................................................................... 44
1.6. Interpretatie van grondrechten ............................................................................................................ 46
1.7. Beperking van grondrechten ................................................................................................................. 47
1.8. Grondrechten in de gelaagde rechtsorde ......................................................................................... 53
HOOFDSTUK II. OVERZICHT VAN ENKELE BELANGRIJKE GRONDRECHTEN ...................................56
2.1. Vrijheid van meningsuiting .................................................................................................................... 56
2.2. Vrijheid van vergadering en vereniging............................................................................................ 61
2.3. Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst .............................................................................. 64
2.4. Recht op eerbiediging van het privéleven........................................................................................ 68
, 2.5. Gelijkheidsbeginsel en het verbod van discriminatie ................................................................. 72
2.6. Overige rechten in de Grondwet .......................................................................................................... 78
PROF. BEHRENDT ...............................................................................................................................................82
INLEIDEND DEEL ................................................................................................................................................82
1.1. De bekendmaking en inwerkingtreding van de in België van toepassing zijnde
rechtsnormen ............................................................................................................................................... 82
1.2. Federaal België – Het grondgebied en de onderverdelingen ervan...................................... 85
1.3. De algemene beleidsdoelstellingen van het federale België .................................................... 98
DEEL 1. DE ORGANEN VAN DE FEDERALE OVERHEID, VAN DE GEMEENSCHAPPEN EN VAN DE
GEWESTEN ............................................................................................................................................................99
HOOFDSTUK I. DE WETGEVENDE MACHT ..................................................................................................99
1.1. Inleidende afdeling..................................................................................................................................... 99
1.2. De federale wetgevende macht ........................................................................................................... 100
1.3. De wetgevende vergaderingen van de deelentiteiten............................................................... 108
1.4. De werking van de wetgevende vergaderingen .......................................................................... 112
1.5. Het statuut van de parlementsleden ................................................................................................ 119
1.6. De wettelijke normen .............................................................................................................................. 125
1.7. De procedure betreffende het tot stand brengen van de wettelijke normen ................. 128
1.8. De controlebevoegdheid van de wetgevende vergaderingen ............................................... 138
HOOFDSTUK II. DE UITVOERENDE MACHT ............................................................................................. 147
2.1. De Koning en de federale regering .................................................................................................... 147
2.2. De regeringen van de deelentiteiten ................................................................................................ 160
2.3. De werking van de uitvoerende macht............................................................................................ 162
2.4. De prerogatieven van de uitvoerende macht ............................................................................... 171
HOOFDSTUK III. DE GRONDWETGEVENDE MACHT .............................................................................. 177
3.1. De totstandkoming en de goedkeuring van de Grondwet....................................................... 177
3.2. De herziening van de Grondwet ......................................................................................................... 177
3.3. De grote veranderingen in de Grondwet, van 1831 tot op heden ....................................... 179
3.4. De grondwettelijke gewoonten........................................................................................................... 180
DEEL 2. DE BEVOEGDHEDEN VAN DE FEDERALE OVERHEID, VAN DE GEMEENSCHAPPEN EN
VAN DE GEWESTEN ......................................................................................................................................... 181
HOOFDSTUK I. DE BEGINSELEN DIE DE VERDELING VAN DE BEVOEGDHEID REGELEN .......... 181
Prof. Sottiaux & Behrendt
2025-2026
,
,Inhoudstafel
PROF. SOTTIAUX.................................................................................................................................................... 1
DEEL I. ALGEMENE INLEIDING ......................................................................................................................... 1
HOOFDSTUK I. BASISBEGRIPPEN EN CENTRALE THEMA’S VAN GRONDWETTELIJK RECHT ....... 1
1.1. De grondwet ..................................................................................................................................................... 1
1.2. Enkele centrale thema’s van het grondwettelijk recht .................................................................. 9
HOOFDSTUK II. BRONNEN VAN HET GRONDWETTELIJK RECHT ........................................................13
2.1. Belgische bestuursniveaus...................................................................................................................... 13
2.2. Het Europese bestuursniveau ............................................................................................................... 23
2.3. Het internationale bestuursniveau ..................................................................................................... 26
HOOFDSTUK III. VERHOUDINGEN IN DE GELAAGDE RECHTSORDE ...................................................28
3.1. Inleiding .......................................................................................................................................................... 28
3.2. Algemene begrippen.................................................................................................................................. 28
3.3. Verhouding tussen de rechtsnormen van de internationale, Europese en nationale
rechtsordes .................................................................................................................................................... 29
3.4. Verhoudingen tussen de rechtsnormen in een federale staat................................................. 38
DEEL II. GRONDRECHTEN ................................................................................................................................39
HOOFDSTUK I. ALGEMENE LEERSTUKKEN ................................................................................................39
1.1. Inleiding .......................................................................................................................................................... 39
1.2. Filosofische grondslagen ......................................................................................................................... 39
1.3. Historische evolutie en voornaamste bronnen .............................................................................. 40
1.4. Categorieën van rechten .......................................................................................................................... 42
1.5. Toepassingsgebied van grondrechten ............................................................................................... 44
1.6. Interpretatie van grondrechten ............................................................................................................ 46
1.7. Beperking van grondrechten ................................................................................................................. 47
1.8. Grondrechten in de gelaagde rechtsorde ......................................................................................... 53
HOOFDSTUK II. OVERZICHT VAN ENKELE BELANGRIJKE GRONDRECHTEN ...................................56
2.1. Vrijheid van meningsuiting .................................................................................................................... 56
2.2. Vrijheid van vergadering en vereniging............................................................................................ 61
2.3. Vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst .............................................................................. 64
2.4. Recht op eerbiediging van het privéleven........................................................................................ 68
, 2.5. Gelijkheidsbeginsel en het verbod van discriminatie ................................................................. 72
2.6. Overige rechten in de Grondwet .......................................................................................................... 78
PROF. BEHRENDT ...............................................................................................................................................82
INLEIDEND DEEL ................................................................................................................................................82
1.1. De bekendmaking en inwerkingtreding van de in België van toepassing zijnde
rechtsnormen ............................................................................................................................................... 82
1.2. Federaal België – Het grondgebied en de onderverdelingen ervan...................................... 85
1.3. De algemene beleidsdoelstellingen van het federale België .................................................... 98
DEEL 1. DE ORGANEN VAN DE FEDERALE OVERHEID, VAN DE GEMEENSCHAPPEN EN VAN DE
GEWESTEN ............................................................................................................................................................99
HOOFDSTUK I. DE WETGEVENDE MACHT ..................................................................................................99
1.1. Inleidende afdeling..................................................................................................................................... 99
1.2. De federale wetgevende macht ........................................................................................................... 100
1.3. De wetgevende vergaderingen van de deelentiteiten............................................................... 108
1.4. De werking van de wetgevende vergaderingen .......................................................................... 112
1.5. Het statuut van de parlementsleden ................................................................................................ 119
1.6. De wettelijke normen .............................................................................................................................. 125
1.7. De procedure betreffende het tot stand brengen van de wettelijke normen ................. 128
1.8. De controlebevoegdheid van de wetgevende vergaderingen ............................................... 138
HOOFDSTUK II. DE UITVOERENDE MACHT ............................................................................................. 147
2.1. De Koning en de federale regering .................................................................................................... 147
2.2. De regeringen van de deelentiteiten ................................................................................................ 160
2.3. De werking van de uitvoerende macht............................................................................................ 162
2.4. De prerogatieven van de uitvoerende macht ............................................................................... 171
HOOFDSTUK III. DE GRONDWETGEVENDE MACHT .............................................................................. 177
3.1. De totstandkoming en de goedkeuring van de Grondwet....................................................... 177
3.2. De herziening van de Grondwet ......................................................................................................... 177
3.3. De grote veranderingen in de Grondwet, van 1831 tot op heden ....................................... 179
3.4. De grondwettelijke gewoonten........................................................................................................... 180
DEEL 2. DE BEVOEGDHEDEN VAN DE FEDERALE OVERHEID, VAN DE GEMEENSCHAPPEN EN
VAN DE GEWESTEN ......................................................................................................................................... 181
HOOFDSTUK I. DE BEGINSELEN DIE DE VERDELING VAN DE BEVOEGDHEID REGELEN .......... 181
