Goederenrecht leereenheid 10: verhaal op goederen
Informatie Brightspace
Rangorde bij verhaal
De rangorde bij verhaal speelt een rol als sprake is van meerdere schuldeisers, en
met name als de opbrengst v.d. goederen waarop verhaal genomen is,
ontoereikend is om alle schuldeisers te voldoen. Ib zijn alle schuldeisers gelijk,
maar o.b.v. een zekerheidsrecht óf een bijzondere positie kan een schuldeiser
voorrang hebben, of een voorrecht.
Kennisclip: rangorde bij verhaal
Rangorde
- Hoofdregel: alle schuldeisers zijn gelijk: paritas creditorum art. 3:227 lid 1.
- Anders: lid 1 laatste zin.
- Voorrang: art. 3:278: pand, hypotheek, voorrecht, andere gronden.
Pand en hypotheek
- Voorrang art. 3:227
- Op het goed
- Prioriteitsbeginsel: oud gaat voor jong.
Schuldeisers met een voorrecht hebben geen recht van parate executie. Zij
moeten beslag leggen conform de gebruikelijke regels.
Schuldeiser die een retentierecht toekomt
- Art. 3:290
- Het gaat om een zaak die de schuldeiser al onder zich heeft v.d.
schuldenaar.
- Samenhang tussen de vordering en de zaak die wordt achtergehouden.
- Opschortingsrecht: de bevoegdheid om de zaak achter te houden.
- Voorrang
Derden met een jonger recht op de zaak art. 3:291 lid 1
Derden met een ouder recht op de zaak art. 3:291 lid 2.
Fiscus
- De voorrang vind je in de invorderingswet 1990 (art. 21)
- De Belastingdienst heeft een algemeen voorrecht op alle goederen v.d.
schuldenaar. Het hele vermogen v.d. schuldenaar kan dus worden
aangesproken.
- De fiscus heeft dus voorrang op iedere andere schuldeiser, maar niet op
een pand of hypotheekhouder met een recht op een specifiek goed. Want
pand en hypotheek gaan o.g.v. art. 3:279 boven ieder voorrecht.
- De fiscus heeft nog een bijzonder voorrecht op bodemzaken art. 22 lid 3
invorderingswet: bodemvoorrecht art. 21 invorderingswet.
De positie van de fiscus
De Belastingdienst, ook wel genoemd: de fiscus, heeft een bijzondere positie als
het gaat om verhaal op goederen van zijn schuldenaar. De fiscus heeft een
voorrecht op alle goederen van de schuldenaar. Het algemene voorrecht van de
fiscus berust op art. 21 lid 1 IW 1990 en is daarmee geen privaatrechtelijk
voorrecht. In de praktijk is dit fiscaalrechtelijke voorrecht van groot belang omdat
,het in rang boven alle andere algemene en bijzondere voorrechten gaat (met
enige uitzonderingen).
Onder omstandigheden kan de fiscus zich óók verhalen op goederen van een
derde. Het bodemrecht van de fiscus berust op art. 22 IW 1990 en is geen
voorrecht, maar een verhaalsrecht.
,Literatuur
W.H. van Boom, Goederen- en zekerhedenrecht, Den Haag: Boom 2022,
hoofdstuk 26, 27, 28, 30 (par. 1 t/m 5) en 31.
Hoofdstuk 26: verhaal en vereffening
Uitwinbaarheid, verhaalsbevoegdheid en vereffening
Uitwinning = het verhalen van geldvorderingen op de goederen v.d. debiteur.
Verbintenissen kunnen onderverdeeld worden in verbintenissen om te doen, te
laten of te geven.
- Betreft het een doen of een nalaten, dan kan de veroordeling worden
versterkt met de verplichting tot betaling van ene dwangsom (611a Rv) als
de debiteur niet tijdig het vonnis naleeft.
- Ook is een rechterlijke machtiging v.d. crediteur denkbaar om de prestatie
zélf te bewerkstelligen; dat is reële executie in de vorm van een feitelijke
handeling of rechtshandeling (3:229 – 3:301).
- Een verbintenis om te geven betreft ofwel het geven van een goed ofwel
het betalen van een geldsom.
Verhaalsbeslag hoort bij de tul van een executoriale titel tot betaling van een
geldsom, en de regels voor verhaalsbeslag geven uitvoering aan het beginsel dat
een schuldeiser zijn vordering op de goederen van zijn schuldenaar verhalen kan
(3:276).
Elke persoon is drager van een vermogen: het geheel van schulden en goederen.
- Het verband tussen die 2 onderdelen v.h. vermogen is dit: de goederen
van een persoon (3:1) vormen zijn verhaalsvermogen dat uitwinbaar is
voor zijn schulden (3:276).
De goederen van anderen dan de debiteur zijn ib niet uitwinbaar voor
diens schulden.
I.p.v. het begrip ‘uitwinnen’ wordt ook wel het begrip ‘executeren’ gebruikt. Het
begrip ‘executeren’ wordt ook in een bredere definitie gebruikt, namelijk als
, algemene aanduiding voor de procedure waarmee privaatrechtelijke aanspraken
direct of indirect verwezenlijkt.
- De verwezenlijking is indirect wanneer de debiteur van een verbintenis
wordt geprikkeld om iets te doen, te geven of na te laten door de dreiging
van vrijheidsontneming of de dreiging van een dwangsom die het karakter
heeft van een oneigenlijke boete op niet nakoming van een veroordeling
om iets te doen, te geven of na te laten.
- De directe verwezenlijking geeft de crediteur zonder tussenkomst van
handelingen v.d. debiteur dat waar hij recht op heeft, omdat hij het zichzelf
verschaft (reële executie) of omdat hij goederen v.d. debiteur laat
uitwinnen en zich op de opbrengst verhaalt.
Vereffening = het klaarmaken van een vermogen voor verdeling onder
schuldeisers en belanghebbenden.
- Het vermogen van een rechtspersoon die ontbonden is, zal moeten worden
vereffend; de schulden v.d. rechtspersoon moeten worden betaald en het
saldo moet een bestelling krijgen.
- Bij vereffening stelt het recht steeds regels, zowel processuele als
materieelrechtelijke, die bescherming moeten bieden aan de betrokken
schuldeisers en die ‘ieder het hare en zijne geven’.
Executoriale titel en verhaalsbeslag
In de regel zal een crediteur eerst een zogeheten executoriale titel moeten zien
te bemachtigen om zijn vorderingsrecht te mogen verhalen op de goederen v.d.
debiteur.
De variant waarin de schuldenaar meewerkt aan het toekennen van een
executoriale titel aan de schuldeiser, is die van de authentieke akte (art. 156 lid 1
Rv).
- Authentieke akten zijn in de vereiste vorm en bevoegdelijk opgemaakt
door een ambtenaar, veelal een notaris (art. 156 lid 2 Rv).
- Deze akten hebben grote bewijskracht (art. 157 Rv).
De variant waarin de schuldenaar niet meewerkt, is de gerechtelijke procedure.
- Een executoriale titel kan namelijk zonder medewerking v.d. schuldenaar
worden verkregen als de schuldeiser in een civiele procedure v.d. rechter
een veroordelend vonnis verkrijgt tegen de schuldenaar.
Sommige debiteuren hebben het recht om zonder executoriale titel over te gaan
tot uitwinning. Zij hebben het recht van parate executie (art. 3:248/3:268 BW).
- Het is dan niet nodig dat een veroordelend vonnis of een authentieke akte
wordt verkregen voordat tot executie kan worden overgegaan.
- Een vuistpandhouder mag bijv. zonder veroordelend vonnis tot executie
overgaan als de pandgever in verzuim is met het betalen v.d. schuld tot
Informatie Brightspace
Rangorde bij verhaal
De rangorde bij verhaal speelt een rol als sprake is van meerdere schuldeisers, en
met name als de opbrengst v.d. goederen waarop verhaal genomen is,
ontoereikend is om alle schuldeisers te voldoen. Ib zijn alle schuldeisers gelijk,
maar o.b.v. een zekerheidsrecht óf een bijzondere positie kan een schuldeiser
voorrang hebben, of een voorrecht.
Kennisclip: rangorde bij verhaal
Rangorde
- Hoofdregel: alle schuldeisers zijn gelijk: paritas creditorum art. 3:227 lid 1.
- Anders: lid 1 laatste zin.
- Voorrang: art. 3:278: pand, hypotheek, voorrecht, andere gronden.
Pand en hypotheek
- Voorrang art. 3:227
- Op het goed
- Prioriteitsbeginsel: oud gaat voor jong.
Schuldeisers met een voorrecht hebben geen recht van parate executie. Zij
moeten beslag leggen conform de gebruikelijke regels.
Schuldeiser die een retentierecht toekomt
- Art. 3:290
- Het gaat om een zaak die de schuldeiser al onder zich heeft v.d.
schuldenaar.
- Samenhang tussen de vordering en de zaak die wordt achtergehouden.
- Opschortingsrecht: de bevoegdheid om de zaak achter te houden.
- Voorrang
Derden met een jonger recht op de zaak art. 3:291 lid 1
Derden met een ouder recht op de zaak art. 3:291 lid 2.
Fiscus
- De voorrang vind je in de invorderingswet 1990 (art. 21)
- De Belastingdienst heeft een algemeen voorrecht op alle goederen v.d.
schuldenaar. Het hele vermogen v.d. schuldenaar kan dus worden
aangesproken.
- De fiscus heeft dus voorrang op iedere andere schuldeiser, maar niet op
een pand of hypotheekhouder met een recht op een specifiek goed. Want
pand en hypotheek gaan o.g.v. art. 3:279 boven ieder voorrecht.
- De fiscus heeft nog een bijzonder voorrecht op bodemzaken art. 22 lid 3
invorderingswet: bodemvoorrecht art. 21 invorderingswet.
De positie van de fiscus
De Belastingdienst, ook wel genoemd: de fiscus, heeft een bijzondere positie als
het gaat om verhaal op goederen van zijn schuldenaar. De fiscus heeft een
voorrecht op alle goederen van de schuldenaar. Het algemene voorrecht van de
fiscus berust op art. 21 lid 1 IW 1990 en is daarmee geen privaatrechtelijk
voorrecht. In de praktijk is dit fiscaalrechtelijke voorrecht van groot belang omdat
,het in rang boven alle andere algemene en bijzondere voorrechten gaat (met
enige uitzonderingen).
Onder omstandigheden kan de fiscus zich óók verhalen op goederen van een
derde. Het bodemrecht van de fiscus berust op art. 22 IW 1990 en is geen
voorrecht, maar een verhaalsrecht.
,Literatuur
W.H. van Boom, Goederen- en zekerhedenrecht, Den Haag: Boom 2022,
hoofdstuk 26, 27, 28, 30 (par. 1 t/m 5) en 31.
Hoofdstuk 26: verhaal en vereffening
Uitwinbaarheid, verhaalsbevoegdheid en vereffening
Uitwinning = het verhalen van geldvorderingen op de goederen v.d. debiteur.
Verbintenissen kunnen onderverdeeld worden in verbintenissen om te doen, te
laten of te geven.
- Betreft het een doen of een nalaten, dan kan de veroordeling worden
versterkt met de verplichting tot betaling van ene dwangsom (611a Rv) als
de debiteur niet tijdig het vonnis naleeft.
- Ook is een rechterlijke machtiging v.d. crediteur denkbaar om de prestatie
zélf te bewerkstelligen; dat is reële executie in de vorm van een feitelijke
handeling of rechtshandeling (3:229 – 3:301).
- Een verbintenis om te geven betreft ofwel het geven van een goed ofwel
het betalen van een geldsom.
Verhaalsbeslag hoort bij de tul van een executoriale titel tot betaling van een
geldsom, en de regels voor verhaalsbeslag geven uitvoering aan het beginsel dat
een schuldeiser zijn vordering op de goederen van zijn schuldenaar verhalen kan
(3:276).
Elke persoon is drager van een vermogen: het geheel van schulden en goederen.
- Het verband tussen die 2 onderdelen v.h. vermogen is dit: de goederen
van een persoon (3:1) vormen zijn verhaalsvermogen dat uitwinbaar is
voor zijn schulden (3:276).
De goederen van anderen dan de debiteur zijn ib niet uitwinbaar voor
diens schulden.
I.p.v. het begrip ‘uitwinnen’ wordt ook wel het begrip ‘executeren’ gebruikt. Het
begrip ‘executeren’ wordt ook in een bredere definitie gebruikt, namelijk als
, algemene aanduiding voor de procedure waarmee privaatrechtelijke aanspraken
direct of indirect verwezenlijkt.
- De verwezenlijking is indirect wanneer de debiteur van een verbintenis
wordt geprikkeld om iets te doen, te geven of na te laten door de dreiging
van vrijheidsontneming of de dreiging van een dwangsom die het karakter
heeft van een oneigenlijke boete op niet nakoming van een veroordeling
om iets te doen, te geven of na te laten.
- De directe verwezenlijking geeft de crediteur zonder tussenkomst van
handelingen v.d. debiteur dat waar hij recht op heeft, omdat hij het zichzelf
verschaft (reële executie) of omdat hij goederen v.d. debiteur laat
uitwinnen en zich op de opbrengst verhaalt.
Vereffening = het klaarmaken van een vermogen voor verdeling onder
schuldeisers en belanghebbenden.
- Het vermogen van een rechtspersoon die ontbonden is, zal moeten worden
vereffend; de schulden v.d. rechtspersoon moeten worden betaald en het
saldo moet een bestelling krijgen.
- Bij vereffening stelt het recht steeds regels, zowel processuele als
materieelrechtelijke, die bescherming moeten bieden aan de betrokken
schuldeisers en die ‘ieder het hare en zijne geven’.
Executoriale titel en verhaalsbeslag
In de regel zal een crediteur eerst een zogeheten executoriale titel moeten zien
te bemachtigen om zijn vorderingsrecht te mogen verhalen op de goederen v.d.
debiteur.
De variant waarin de schuldenaar meewerkt aan het toekennen van een
executoriale titel aan de schuldeiser, is die van de authentieke akte (art. 156 lid 1
Rv).
- Authentieke akten zijn in de vereiste vorm en bevoegdelijk opgemaakt
door een ambtenaar, veelal een notaris (art. 156 lid 2 Rv).
- Deze akten hebben grote bewijskracht (art. 157 Rv).
De variant waarin de schuldenaar niet meewerkt, is de gerechtelijke procedure.
- Een executoriale titel kan namelijk zonder medewerking v.d. schuldenaar
worden verkregen als de schuldeiser in een civiele procedure v.d. rechter
een veroordelend vonnis verkrijgt tegen de schuldenaar.
Sommige debiteuren hebben het recht om zonder executoriale titel over te gaan
tot uitwinning. Zij hebben het recht van parate executie (art. 3:248/3:268 BW).
- Het is dan niet nodig dat een veroordelend vonnis of een authentieke akte
wordt verkregen voordat tot executie kan worden overgegaan.
- Een vuistpandhouder mag bijv. zonder veroordelend vonnis tot executie
overgaan als de pandgever in verzuim is met het betalen v.d. schuld tot
