OVS II
Inleiding:
Doel: doel je wegwijs te maken in het veelzijdige veiligheidslandschap
Verschillende actoren, hun onderlinge relaties en hoe zij samenwerken om risico’s
en bedreigingen het hoofd te bieden
Veiligheid: lokale, nationale verantwoordelijkheid
Veel meer dan strikt interne aangelegenheid
Globalisering, technologische vooruitgang en internationale interdependentie:
veiligheidsvraagstukken over grenzen
Verwevenheid – voorbeelden:
Coronapandemie:
Begon als een lokale gezondheidscrisis, maar groeide snel uit tot een
wereldwijde crisis met sociale, economische en politieke gevolgen. Toonde
aan dat gezondheidsveiligheid grensoverschrijdend is en internationale
samenwerking vereist.
Oorlog in Oekraïne:
Een internationaal conflict met directe impact op lokale veiligheid in andere
landen, zoals vluchtelingenstromen, stijgende energieprijzen en meer
cyberaanvallen. Benadrukt de sterke verwevenheid tussen internationale
en nationale veiligheid.
Klimaatverandering:
Zorgt voor transnationale risico’s zoals bosbranden, overstromingen en
hittegolven. Deze rampen hebben wereldwijde gevolgen en vragen om
internationale hulp en coördinatie, onder andere door de VN en de EU.
Cursus:
Vertrekt vanuit het spanningsveld tussen nationale soevereiniteit en
internationale samenwerking
Internationale organisaties (VN, EU, NAVO, Interpol) proberen samen
oplossingen bieden voor grensoverschrijdende veiligheidsrisico’s
Lokale en nationale actoren (politie en justitie) verantwoordelijk voor aanpak
specifieke veiligheidsproblemen binnen eigen context
,Lokale veiligheid:
Het lokaal veiligheidsbeleid
Veiligheidsmonitor: hoe veilig burgers zich voelen
Om de 2 jaar brede bevraging bij de bevolking over hoe veilig mensen zich
voelen en hun contact met de politie
o Slachtofferschap
o Aangiftegedrag
o Onveiligheidsgevoel
o Buurtproblemen en overlast
o Preventie en maatregelen
o Beoordeling van de politiewerking
Klassieke buurtproblemen:
Inbraak en diefstal
Verkeersoverlast: snelheid…
Geluidshinder: verkeer…
Sociale interactie: alcohol en drugs, seksuele intimidatie…
Omgeving: verzorgdheid buurt
Bestuurlijke handhaving
Basislaag: bestuurlijke politie (openbare orde)
Nieuwe Gemeentewet (NGW)
• Geeft de burgemeester de klassieke bevoegdheden inzake openbare orde
(politieverordeningen, maatregelen om rust/veiligheid/gezondheid te
waarborgen). Denk aan bevelen/maatregelen bij overlast of acute
verstoringen.
• Daarnaast bestaan er specifieke artikelen (zoals rond tijdelijke
sluiting/maatregelen bij overlast) die in de praktijk vaak als “bestuurlijke
knoppen” worden gebruikt.
Wet op het Politieambt (5 augustus 1992)
Regelt de opdrachten en bevoegdheden van de politie in het kader van
bestuurlijke politie (openbare orde) en hoe info/maatregelen in die context
kunnen lopen.
Wet Geïntegreerde Politie (7 december 1998)
Legt de organisatie vast van de geïntegreerde politie op twee niveaus
(federaal/lokaal), waarbinnen die bestuurlijke politietaken uitgevoerd worden.
,Sanctielaag: GAS (Gemeentelijke Administratieve Sancties)
• Wet van 24 juni 2013 betreffende de GAS
• Geeft gemeenten een sanctionerend spoor voor inbreuken op
gemeentelijke reglementen/verordeningen (overlast, netheid, lawaai, …)
via een administratieve procedure (vaststelling → verslag → sanctionerend
ambtenaar → boete/maatregel).
• BeSafe bundelt ook de uitvoeringscontext (o.a. relevante omzendbrief).
• Voor sommige domeinen bestaat “GAS 4” (o.a. bepaalde parkeerinbreuken)
met afsprakenkader/protocol in de praktijk.
GAS 4 = de “GAS-variant” waarmee een gemeente bepaalde verkeersinbreuken
(die vroeger typisch via het parket liepen) administratief kan afhandelen
• Inbreuken op stilstaan en parkeren (wegcode)
• Negeren van bepaalde verkeersborden, met name C3 (verboden toegang in
beide richtingen) en F103 (voetgangerszone) — in de GAS 4-context vaak
gekoppeld aan vaststelling met automatisch werkende toestellen (bv.
camera/ANPR waar voorzien).
• Veel gemeentelijke infopagina’s vatten het samen als: “stilstaan/parkeren +
C3/F103”, vooral wanneer die feiten met automatische toestellen worden
vastgesteld.
Procedure in één oogopslag (wie doet wat?)
• Vaststelling: door politie (of bevoegde vaststellers, afhankelijk van het
dossier/kader).
• Afhandeling: door de gemeente via de sanctionerend ambtenaar (GAS-
procedure).
• Afstemming met parket: gebeurt via een protocolakkoord (heel typisch in
GAS-contexten).
Soorten administratieve sancties:
1. Administratieve geldboete (met wettelijke maxima).
2. Administratieve schorsing van een door de gemeente verleende
toestemming/vergunning.
3. Administratieve intrekking van een door de gemeente verleende
toestemming/vergunning.
4. Tijdelijke of definitieve administratieve sluiting van een inrichting.
Alternatieve maatregelen:
, • Gemeenschapsdienst
• Lokale bemiddeling
“Ondermijning”-laag: integriteit & sluiting malafide zaken (recent)
Wet van 15 januari 2024 betreffende de gemeentelijke bestuurlijke handhaving
Creëert een specifieke basis om via integriteitsonderzoek en bestuurlijke
maatregelen (bv. (tijdelijke) sluiting/vergunningsingrepen) sterker op te treden
tegen lokaal ontwrichtende/ondermijnende criminaliteit.
Richt o.a. de Directie Integriteitsbeoordeling voor Openbare Besturen (DIOB) op
en koppelt dit aan procedures/adviesstromen richting lokale besturen.
Voorbeelden ondermijnende criminaliteit:
belastingontduiking
fraude met sociale zekerheid
corruptie bij de overheid
computerfraude
pooierschap
drugshandel
wapenhandel
financiering van terrorisme
Taken van DIOB:
TAAK 1: Risicoanalyses uitvoeren van economische sectoren en activiteiten
waarin ondermijnende criminaliteit kan voorkomen (minimaal 1x per jaar).
• Die lijst van economische sectoren en activiteiten wordt voor advies
voorgelegd aan de ministerraad, die vervolgens beslist welke in het koninklijk
besluit worden opgenomen.
• De gemeenten zijn vervolgens vrij om na eigen risicoanalyse te bepalen welke
ze opnemen uit het koninklijk besluit (een deel van de lijst of de hele lijst) door
het opstellen van een gemeentelijke politieverordening. Hierin wordt
vastgelegd welke sectoren/activiteiten die ze in hun eigen gemeente willen
controleren door middel van een integriteitsonderzoek. Deze lijst zal sterk
variëren van gemeente tot gemeente.
• Gemeenten kunnen ook besluiten om in geen enkele sector
integriteitscontroles uit te voeren. In dat geval wordt er geen politieverordening
opgesteld.
TAAK 2: Niet-bindend advies uitbrengen aan gemeenten die daarom vragen in
het kader van hun integriteitsonderzoek.
• Wanneer een gemeente 1) informatie mist, 2) vermoedens heeft van
aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit 3) en/of overweegt een negatief
advies uit te brengen dient zij een adviesaanvraag in bij de DIOB.
Inleiding:
Doel: doel je wegwijs te maken in het veelzijdige veiligheidslandschap
Verschillende actoren, hun onderlinge relaties en hoe zij samenwerken om risico’s
en bedreigingen het hoofd te bieden
Veiligheid: lokale, nationale verantwoordelijkheid
Veel meer dan strikt interne aangelegenheid
Globalisering, technologische vooruitgang en internationale interdependentie:
veiligheidsvraagstukken over grenzen
Verwevenheid – voorbeelden:
Coronapandemie:
Begon als een lokale gezondheidscrisis, maar groeide snel uit tot een
wereldwijde crisis met sociale, economische en politieke gevolgen. Toonde
aan dat gezondheidsveiligheid grensoverschrijdend is en internationale
samenwerking vereist.
Oorlog in Oekraïne:
Een internationaal conflict met directe impact op lokale veiligheid in andere
landen, zoals vluchtelingenstromen, stijgende energieprijzen en meer
cyberaanvallen. Benadrukt de sterke verwevenheid tussen internationale
en nationale veiligheid.
Klimaatverandering:
Zorgt voor transnationale risico’s zoals bosbranden, overstromingen en
hittegolven. Deze rampen hebben wereldwijde gevolgen en vragen om
internationale hulp en coördinatie, onder andere door de VN en de EU.
Cursus:
Vertrekt vanuit het spanningsveld tussen nationale soevereiniteit en
internationale samenwerking
Internationale organisaties (VN, EU, NAVO, Interpol) proberen samen
oplossingen bieden voor grensoverschrijdende veiligheidsrisico’s
Lokale en nationale actoren (politie en justitie) verantwoordelijk voor aanpak
specifieke veiligheidsproblemen binnen eigen context
,Lokale veiligheid:
Het lokaal veiligheidsbeleid
Veiligheidsmonitor: hoe veilig burgers zich voelen
Om de 2 jaar brede bevraging bij de bevolking over hoe veilig mensen zich
voelen en hun contact met de politie
o Slachtofferschap
o Aangiftegedrag
o Onveiligheidsgevoel
o Buurtproblemen en overlast
o Preventie en maatregelen
o Beoordeling van de politiewerking
Klassieke buurtproblemen:
Inbraak en diefstal
Verkeersoverlast: snelheid…
Geluidshinder: verkeer…
Sociale interactie: alcohol en drugs, seksuele intimidatie…
Omgeving: verzorgdheid buurt
Bestuurlijke handhaving
Basislaag: bestuurlijke politie (openbare orde)
Nieuwe Gemeentewet (NGW)
• Geeft de burgemeester de klassieke bevoegdheden inzake openbare orde
(politieverordeningen, maatregelen om rust/veiligheid/gezondheid te
waarborgen). Denk aan bevelen/maatregelen bij overlast of acute
verstoringen.
• Daarnaast bestaan er specifieke artikelen (zoals rond tijdelijke
sluiting/maatregelen bij overlast) die in de praktijk vaak als “bestuurlijke
knoppen” worden gebruikt.
Wet op het Politieambt (5 augustus 1992)
Regelt de opdrachten en bevoegdheden van de politie in het kader van
bestuurlijke politie (openbare orde) en hoe info/maatregelen in die context
kunnen lopen.
Wet Geïntegreerde Politie (7 december 1998)
Legt de organisatie vast van de geïntegreerde politie op twee niveaus
(federaal/lokaal), waarbinnen die bestuurlijke politietaken uitgevoerd worden.
,Sanctielaag: GAS (Gemeentelijke Administratieve Sancties)
• Wet van 24 juni 2013 betreffende de GAS
• Geeft gemeenten een sanctionerend spoor voor inbreuken op
gemeentelijke reglementen/verordeningen (overlast, netheid, lawaai, …)
via een administratieve procedure (vaststelling → verslag → sanctionerend
ambtenaar → boete/maatregel).
• BeSafe bundelt ook de uitvoeringscontext (o.a. relevante omzendbrief).
• Voor sommige domeinen bestaat “GAS 4” (o.a. bepaalde parkeerinbreuken)
met afsprakenkader/protocol in de praktijk.
GAS 4 = de “GAS-variant” waarmee een gemeente bepaalde verkeersinbreuken
(die vroeger typisch via het parket liepen) administratief kan afhandelen
• Inbreuken op stilstaan en parkeren (wegcode)
• Negeren van bepaalde verkeersborden, met name C3 (verboden toegang in
beide richtingen) en F103 (voetgangerszone) — in de GAS 4-context vaak
gekoppeld aan vaststelling met automatisch werkende toestellen (bv.
camera/ANPR waar voorzien).
• Veel gemeentelijke infopagina’s vatten het samen als: “stilstaan/parkeren +
C3/F103”, vooral wanneer die feiten met automatische toestellen worden
vastgesteld.
Procedure in één oogopslag (wie doet wat?)
• Vaststelling: door politie (of bevoegde vaststellers, afhankelijk van het
dossier/kader).
• Afhandeling: door de gemeente via de sanctionerend ambtenaar (GAS-
procedure).
• Afstemming met parket: gebeurt via een protocolakkoord (heel typisch in
GAS-contexten).
Soorten administratieve sancties:
1. Administratieve geldboete (met wettelijke maxima).
2. Administratieve schorsing van een door de gemeente verleende
toestemming/vergunning.
3. Administratieve intrekking van een door de gemeente verleende
toestemming/vergunning.
4. Tijdelijke of definitieve administratieve sluiting van een inrichting.
Alternatieve maatregelen:
, • Gemeenschapsdienst
• Lokale bemiddeling
“Ondermijning”-laag: integriteit & sluiting malafide zaken (recent)
Wet van 15 januari 2024 betreffende de gemeentelijke bestuurlijke handhaving
Creëert een specifieke basis om via integriteitsonderzoek en bestuurlijke
maatregelen (bv. (tijdelijke) sluiting/vergunningsingrepen) sterker op te treden
tegen lokaal ontwrichtende/ondermijnende criminaliteit.
Richt o.a. de Directie Integriteitsbeoordeling voor Openbare Besturen (DIOB) op
en koppelt dit aan procedures/adviesstromen richting lokale besturen.
Voorbeelden ondermijnende criminaliteit:
belastingontduiking
fraude met sociale zekerheid
corruptie bij de overheid
computerfraude
pooierschap
drugshandel
wapenhandel
financiering van terrorisme
Taken van DIOB:
TAAK 1: Risicoanalyses uitvoeren van economische sectoren en activiteiten
waarin ondermijnende criminaliteit kan voorkomen (minimaal 1x per jaar).
• Die lijst van economische sectoren en activiteiten wordt voor advies
voorgelegd aan de ministerraad, die vervolgens beslist welke in het koninklijk
besluit worden opgenomen.
• De gemeenten zijn vervolgens vrij om na eigen risicoanalyse te bepalen welke
ze opnemen uit het koninklijk besluit (een deel van de lijst of de hele lijst) door
het opstellen van een gemeentelijke politieverordening. Hierin wordt
vastgelegd welke sectoren/activiteiten die ze in hun eigen gemeente willen
controleren door middel van een integriteitsonderzoek. Deze lijst zal sterk
variëren van gemeente tot gemeente.
• Gemeenten kunnen ook besluiten om in geen enkele sector
integriteitscontroles uit te voeren. In dat geval wordt er geen politieverordening
opgesteld.
TAAK 2: Niet-bindend advies uitbrengen aan gemeenten die daarom vragen in
het kader van hun integriteitsonderzoek.
• Wanneer een gemeente 1) informatie mist, 2) vermoedens heeft van
aanwezigheid van ondermijnende criminaliteit 3) en/of overweegt een negatief
advies uit te brengen dient zij een adviesaanvraag in bij de DIOB.
