Samenvatting Onderzoeksvaardigheden | Enquête Opstellen | VIVES | 2025/26 V5D404

Onderzoeksvaardigheden deel 2:
EEN ENQUÊTE OPSTELLEN
 Onderzoeksontwerp: wat  instrument: gestandaardiseerde vragenlijst
 gesloten: waarnemingsvragen  antwoorden

o Diverse vormen van enquêtevragen (pp.142-147)
o Diverse antwoordmogelijkheden (pp.148-152)
o Opbouw vragenlijst (pp.152-154)

ENQUÊTEVRAGEN
 SOORTEN
o Gesloten vragen
 “Hoe tevreden bent u over de dienstverlening in deze
organisatie?”
 “Heel ontevreden, ontevreden, eerder ontevreden, eerder
tevreden, tevreden, heel tevreden”
o Halfopen vragen
 “Welke sport beoefent u?”
 “lopen, fietsen, zwemmen, voetbal, tennis, volleybal,
andere: ….”
 “Hoe oud bent u?”
 “… jaar” (numeriek open einde)
 Optie “andere”
o Open vragen
 Numeriek open einde
 “Hoe oud bent u?”
 Niet opnemen als waarnemingsvraag  verwerking +
gestandaardiseerd karakter verdwijnt
 Enkel als afsluitende vragen, bv. “Hebt u nog iets toe te
voegen?”
o Enkelvoudige vragen

 Slechts 1 antwoord aanduiden
 Dichotoom: twee antwoordmogelijkheden, bv. ja/nee of
ontevreden/tevreden
 Rangschikkingsvragen
 Antwoorden ordenen bv. in functie van belangrijkheid,
waarbij 1 staat voor zeer onbelangrijk en 5 heel belangrijk
o Meervoudige vragen

,  Meerdere antwoorden aanduiden
o Likertschalen – meetschalen

 Meerdere (enkelvoudige) enquêtevragen
 Zelfde antwoordschaal – schaalvragen, bv. helemaal oneens 
helemaal eens
 bv. schaal zelfwaardering Rosenberg
 VRAGEN OPSTELLEN
o Formuleer de vragen kort en bondig (maximaal 20-25 woorden)

 Minder kans op afhaking en zullen het volledig lezen ipv half
o Stem de vragen af op de doelgroep

 Taal afgestemd op kennis van doelgroep
 Pretest: vooraf vragenlijst afnemen van die doelgroep voor
eventuele verbetering
o Stel geen suggestieve vragen

 Respondent al in bepaalde richting sturen, onderzoekereffect
 “Vindt u ook dat de directeur de pestkoppen op school strenger
moet bestraffen? Ja/nee”
o Stel geen dubbele vragen

 Je kan verschillende mening hebben per onderwerp dat in 1
vraag staat.
 “Ik hecht belang aan correctheid en engagement bij
hulpverleners”
o Formuleer vragen met een tijdsdimensie zo concreet mogelijk

 “Bent u in de afgelopen 12 maanden slachtoffer geweest van …”
o Vermijd dubbele negaties

 --+
 Niet: “Ik heb niet het gevoel dat mijn organisatie mij niet
voldoende ondersteunt wanneer ik geconfronteerd word met
agressie tijdens mijn werk”
 Wel: “Mijn organisatie ondersteunt mij voldoende wanneer ik
geconfronteerd word met agressie tijdens mijn werk”
o Gebruik zowel positief als negatief geformuleerde vragen

,  Zie voorbeeld schaal Rosenberg
o Vermijd primacy- en recency-effecten

 Primacy: eerste wat je hoort onthoud je het beste
 Recency: wat je het laatste hoort onthoud je het beste
 “Bent u ervoor dat de doodstraf terug zou worden ingevoerd in
ons land of bent u ertegen?”
o Gebruik open vragen bij vragen naar aantallen

 Wel: inkomen
 Niet: leeftijd
 Gebruik van categorieën/klassen?
 ANTWOORDMOGELIJKHEDEN
o Even of oneven aantal antwoorden

 Oneven= neutraal
 Mening vs kennisvragen
o Geen mening vs. ik weet het niet (altijd: het is oké
om iets niet te weten)
o Antwoorden moeten bij de vraag passen

o Antwoorden in een logische volgorde

 “Hoger onderwijs, secundair onderwijs, lager onderwijs (of
omgekeerd)”
 “Van ontevreden naar tevreden of van tevreden naar
ontevreden”
o Overlap vermijden

 Vooral bij categorieën/klassen
 Vb: 0-5, 5-10, 10-15
o Uitputtende antwoordmogelijkheden

 Je moet optie kunnen terugvinden.
 Hoeveel verdien je netto per maand? “€ 1500-1999, € 2000-
2499 en € 2500 of meer”
o Evenwichtig aantal antwoordenmogelijkheden bij schaalvragen