1. Wettelijk kader (powerpoint)
Kenmerken Belgische staat:
Scheiding der machten
Monarchie
Koning = staatshoofd MAAR beperkte persoonlijke macht: geen
persoonlijke bevoegdheden + onverantwoordelijk, onbekwaam om
alleen te handelen
Bevoegdheden samen met ministers uitgevoerd regering voert
staatsbeleid + koning luistert, adviseert, regering aansporen
Representatieve en parlementaire democratie = kenmerken democratie:
1) Representatieve democratie: via verkiezingen laat bevolking zich
vertegenwoordigen door parlementsleden om weten te maken =
volksvertegenwoordigers
2) Parlementaire democratie: regering gecontroleerd door verkozen
parlement (omdat regering niet verkozen)
Rechtsstaat kenmerken:
1) Gezagdragers moeten rechtsregels respecteren (iedereen)
2) Beslissingen genomen door democratisch verkozen meerderheid
3) Meerderheid moet enkele rechten + vrijheden respecteren
4) Geschillen wordt beslist door onafhankelijke rechtbank
2. Structuur van België (Verkiezingen 2024 #Zozitdat deel 1
pg 3-18)£
Waarom zijn er verkiezingen?
Mag stemmen betekent parlementaire democratie vrije, eerlijke
verkiezingen, alle burgers hebben gelijke rechten, vrijheid v/
meningsuiting!!
Volk kiest aantal vertegenwoordigers taak: beslissingen nemen
over bestuur v/ land, deelstaat, provincie of gemeente
Democratie: staatsvorm waarbij volk macht heeft oefent macht uit via
verkiezingen
Machten = gescheiden: wetgevende, uitvoerende, rechterlijke macht
steeds controle (niet 1 instelling/persoon kan willekeurig kiezen
1
, verschillend v/ dictatuur)
Waarom zijn er in juni 3 verkiezingen?
Staatsstructuur: land bestaat uit verschillende deelstaten regelen
andere aspecten v/ samenleving (voor elk bestuur moet
vertegenwoordigers gekozen worden)
+ België = deel v/ Europese Unie
Vlaamse, Belgische, Europese volksvertegenwoordigers
Hoe zit ons land dan precies in elkaar?
Opgericht 1830 tot 1971 = unitaire staat: 1
parlement + regering voor hele land
nu: federale staat opgedeeld in gewesten,
gemeenschappen
Vlaanderen, Wallonië willen zelf kunnen
beslissen over zaken
1 federale staat Belgie
3 gemeenschappen: Vlaamse gemeenschap,
Franse gemeenschap, Duitstalige gemeenschap
3 gewesten: Vlaams gewest, Waals gewest,
Brussels Hoofdstedelijk gewest
10 provincies, 581 gemeenten (300 VL, 262 WL,
19 BRU)
Gemeenschappen:
Reden: voor VL focus op eigen beleid rond taal +
cultuur
DUS gemeenschap valt samen met taalgebied
Eigen parlement + regering mogen zelfstandig
beslissen over aantal bevoegdheden (onderwijs,
jeugd, cultuur, welzijn, sport)
Gewesten:
Reden: WL eigen economisch beleid
DUS valt samen met grondgebied
Eigen parlement + regering mogen zelfstandig
beslissen over aantal bevoegdheden (landbouw,
openbare werken, milieu, economie, mobiliteit
In VL: VL parlement + VL regering =
verantwoordelijk voor bevoegdheden v/
gemeenschap + gewest
Er zijn nog steeds zaken waarover heel België
samen beslist (leger, sociale zekerheid)
DUS er is federaal parlement + federale regering
Beslissingen op niveau v/ gewesten en/of gemeenschappen =
decreten
Beslissingen op federaal niveau = wetten
2