Leerpad 6: Neurologische basis van functies
0. WAT DOET TRAUMA MET HET BREIN VAN KINDEREN?
Effect chronische stress op ontwikkeling hersenen:
Kan stresssysteem ontregelen continu actief ZO constant alert + snel
reageren op prikkels
Verstoort ontwikkeling denkende deel hersenen (prefrontale cortex)
emoties, leren, zelfbeheersing!
Gevoelig: geactiveerd bij onschuldige prikkels tolerantie kleiner
Voorwaarde hevige stress aankunnen kind:
1) Gesteund door volwassene die ze vertrouwen helpt veilig voelen +
stress reguleren
Lichaam + stress:
Stresshormonen (adrenaline, cortisol) komt vrij maken lichaam snel
klaar om te vechten, vluchten, bevriezen
Denkende deel uitgeschakeld + instinctieve deel neemt controle
over
Gerustgesteld? Stresssysteem tot rust
Window of tolerance: bereik waarin persoon stress effectief kan hanteren +
goed functioneert
ALS stress binnen raam blijft helder nadenken, leren, emoties beheren
ALS te hoog, te lang? Buiten window hyperarousal, hypoarousal
Hyperarou = ⬆ hartslag, trille, pijn, prikkelbaar + overspoeld door
sal emoties agressieve + angstige indruk
Hypoarous = terugtrekken, zich afsluiten, situaties vermijden,
al emotieloos, passief onbereikbaar
Vergroten DOOR:
I. Veilige omgeving: betrouwbaar + voorspelbaar
II. Stresssysteem kalmeren: stress reguleren DOOR geruststelling,
ontspanningsoefeningen, rustgevende benadering
III. Herhaalde pos. Ervaringen: veilig om emoties voelen + uitdagingen
omgaan
Ontstaan trauma:
Wnr ervaring zo overweldigend dat kind intens gevoel angst,
hulpeloosheid, doodsangst ervaren
DOOR eenmalige ernstige gebeurtenis (ongeluk) OF langdurige onveilige
situaties (structurele verwaarlozing, mishandeling)
Ontstaan overgevoelig stresssysteem:
DOOR langdurige, herhaalde blootstelling aan stress stresssysteem
ontregeld + continu actief (ook niet-bedreigende situaties)
1
0. WAT DOET TRAUMA MET HET BREIN VAN KINDEREN?
Effect chronische stress op ontwikkeling hersenen:
Kan stresssysteem ontregelen continu actief ZO constant alert + snel
reageren op prikkels
Verstoort ontwikkeling denkende deel hersenen (prefrontale cortex)
emoties, leren, zelfbeheersing!
Gevoelig: geactiveerd bij onschuldige prikkels tolerantie kleiner
Voorwaarde hevige stress aankunnen kind:
1) Gesteund door volwassene die ze vertrouwen helpt veilig voelen +
stress reguleren
Lichaam + stress:
Stresshormonen (adrenaline, cortisol) komt vrij maken lichaam snel
klaar om te vechten, vluchten, bevriezen
Denkende deel uitgeschakeld + instinctieve deel neemt controle
over
Gerustgesteld? Stresssysteem tot rust
Window of tolerance: bereik waarin persoon stress effectief kan hanteren +
goed functioneert
ALS stress binnen raam blijft helder nadenken, leren, emoties beheren
ALS te hoog, te lang? Buiten window hyperarousal, hypoarousal
Hyperarou = ⬆ hartslag, trille, pijn, prikkelbaar + overspoeld door
sal emoties agressieve + angstige indruk
Hypoarous = terugtrekken, zich afsluiten, situaties vermijden,
al emotieloos, passief onbereikbaar
Vergroten DOOR:
I. Veilige omgeving: betrouwbaar + voorspelbaar
II. Stresssysteem kalmeren: stress reguleren DOOR geruststelling,
ontspanningsoefeningen, rustgevende benadering
III. Herhaalde pos. Ervaringen: veilig om emoties voelen + uitdagingen
omgaan
Ontstaan trauma:
Wnr ervaring zo overweldigend dat kind intens gevoel angst,
hulpeloosheid, doodsangst ervaren
DOOR eenmalige ernstige gebeurtenis (ongeluk) OF langdurige onveilige
situaties (structurele verwaarlozing, mishandeling)
Ontstaan overgevoelig stresssysteem:
DOOR langdurige, herhaalde blootstelling aan stress stresssysteem
ontregeld + continu actief (ook niet-bedreigende situaties)
1
