Inhoud
Deel 1: fundamentele elementen van het economisch recht..............................................3
Inleiding............................................................................................................... 3
Wat is een onderneming?................................................................................. 3
Wat is een vennootschap?............................................................................... 5
De 3 pijlers van het vennootschapsrecht.........................................................6
Personenvennootschappen versus kapitaalvennootschappen.........................9
De maatschap................................................................................................ 11
De vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap..............12
De BV............................................................................................................. 14
Schema: overzicht van alle rechtbanken...........................................................20
Casussen........................................................................................................... 26
Invordering van niet- betwiste geldschulden.....................................................27
Deel 2: ondernemingsrecht............................................................................................... 30
Intellectuele eigendom...................................................................................... 30
Wat verstaan we onder intellectuele eigendom?...........................................30
Wat is zoal te beschermen?........................................................................... 31
Wat verstaan we onder het ‘recht op een domeinnaam’?..............................31
Hoe ontstaan intellectuele eigendomsrechten?.............................................32
Wat bij inbreuken op intellectuele eigendomsrechten?..................................33
Wat kan je zelf doen?..................................................................................... 33
De handelszaak................................................................................................. 34
Waar vinden we regelgeving voor het huren van een handelszaak?.............34
Basisregels voor het korte termijn handelshuurcontract in Vlaanderen.........34
Verkopen van een handelszaak.....................................................................35
Belangrijke items om rekening mee te houden..............................................36
Werkcollege: oefeningen................................................................................... 36
Casus: invoering invoerrechten door de Verenigde Staten van Amerika..........43
1.Wat zijn invoerrechten?............................................................................... 43
2. Wat zijn de voordelen van invoerrechten op de mededinging?..................43
3. Wat zijn de nadelen van invoerrechten op de mededinging?.....................44
4. Welke invloed heeft de beslissing van Trump op het Europese
mededingingsrecht?....................................................................................... 44
5. Welke maatregelen kan België/EU nemen om de gevolgen te beperken?. 44
Insolventierecht................................................................................................. 45
De gerechtelijke reorganisatie.......................................................................46
1
, Het faillissement............................................................................................ 50
Collectieve schuldenregeling.........................................................................54
Handelstussenpersonen.................................................................................... 55
Inleiding......................................................................................................... 57
Handelsagent................................................................................................. 57
Commissie...................................................................................................... 59
Concessie....................................................................................................... 60
Franchising..................................................................................................... 61
Makelaar........................................................................................................ 62
Deel 3: marktrecht............................................................................................................ 63
Mededinging...................................................................................................... 63
Mededinging en prijsreglementering..............................................................63
Bescherming van de mededinging in België..................................................65
Mededinging en de prijsevoluties...................................................................66
Insolventierecht: de beslagrechter en de beslagbaarheid van goederen..........67
De beslagrechter............................................................................................ 68
A: Algemeen............................................................................................................ 68
B: Materiële bevoegdheid........................................................................................68
C: Territoriaal.......................................................................................................... 71
D: Controletaken..................................................................................................... 71
E: Rechtspleging...................................................................................................... 72
De beslagbaarheid......................................................................................... 72
A: Algemeen............................................................................................................ 72
B: (On)beslagbare goederen....................................................................................75
C: Uitvoeringsimmuniteit van de overheid...............................................................80
Marktpraktijken en consumentenbescherming.................................................81
Prijsaanduiding............................................................................................... 83
Overeenkomsten met consumenten..............................................................88
Verboden praktijken....................................................................................... 93
Casussen........................................................................................................ 96
Koppelverkoop.................................................................................................. 97
Belangrijke vragen aangaande marktrecht.....................................................101
Actualiteit: Mercosurakkoord.......................................................................................... 102
2
,Deel 1: fundamentele elementen van
het economisch recht
Inleiding
Economisch recht = alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden
nageleefd.
In de economie zijn de ondernemer en de consument de belangrijkste.
- B2B: business to business
- B2C: business to customer
Het economisch recht kan worden opgedeeld in 2 soorten:
• Ondernemingsrecht:
o Rechtsregels over oprichting, organisatie, werking, stopzetting, insolventie
(= onderneming in moeilijkheden)
• Marktrecht:
o Rechtsregels die door ondernemingen moeten gerespecteerd worden bij
het verdelen van goederen en diensten op de markt.
o Bv: eerlijke mededinging (concurrentie), marktpraktijken,
consumentenkrediet (= als consument kan je sommige zaken in schrijven
betalen ipv in 1 keer, dit wordt bv gedaan bij elektrowinkels als Vanden
Borre), collectieve schuldenregeling (enkel voor particulieren! Niet voor
ondernemingen/personen met btw-nummer)
Wat is een onderneming?
Volgens Art I.1 WER (Wetboek Economisch Recht):
Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
(“eenmanszaak”).
Zuivere eenmanszaak = iemand met een ondernemingsnummer. Dit vraag je aan
via KBO (kruispuntbank der ondernemingen). Hier kan je alles terugvinden van alle
natuurlijke personen die dus een ondernemingsnummer hebben.
Nacebelcode = geeft weer welke activiteit er wordt uitgevoerd.
Iedere rechtspersoon: vennootschappen, is alles die niet fysiek tastbaar is. Is
iets die wordt opgericht door een persoon, maar je kan die niet vastnemen.
Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid: vzw (vereniging
zonder winstoogmerk), sportvereniging, jeugdbeweging, andere verenigingen, …
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen
2 criteria:
“zelfstandig” (niet in dienstverband) = onafhankelijkheid: men mag op geen
enkele manier onder het gezag van iemand anders werken. Vanaf iemand
anders dus bepaalt voor jou wanneer je werkt, hoeveel je werkt,… dan is er
sprake van schijnzelfstandigheid. Schijnzelfstandigheid = iemand heeft alle
kenmerken van een zelfstandige, maar in realiteit is die persoon het niet. Dit
3
, gebeurt veel in bouwsector, schoonmaaksector, transportsector,… Vaak door
personen die uit het buitenland afkomstig zijn.
Een persoon kan verschillende loopbanen hebben, je kan maw een
hoofdberoep hebben en hiernaast ook een bijberoep.
“een beroepsactiviteit uitoefenen” -> op duurzame wijze
2) Rechtspersonen
“Elke persoon is een onderneming”
Definitie “rechtspersoon” -> moet voldoen aan 4 elementen:
- Afscheiden vermogen: Als je gaat opstarten moet je een afzonderlijk vermogen
plaatsen naast je eigen vermogen. Dit is een van de belangrijkste elementen
waarom je een vennootschap opricht. Dit is puur om jezelf te gaan beschermen.
Als je dit niet doet en je failliet zou gaan dan kan je je privéwoning kwijt spelen.
Hoe kan je zorgen dat de schuldeiser niet aan je gezinswoning kan?
Als eenmanszaak kan je een verklaring afleggen bij de notaris waarbij je zegt dat
je gezinswoning een afzonderlijk vermogen wordt. Je gaat je gezinswoning
afscheiden. Dit kan enkel wanneer je op dat ogenblik nog geen schulden hebt. Je
betaalt hiervoor ook een bedrag +-1800 euro. Dan zit je save. Als je wel al
schulden hebt dan gaat je verklaring niets uithalen. Dan houdt men hier geen
rekening mee.
- Rechtssubject: rechten en verplichtingen verwerven/dragen/uitoefenen:
Een rechtsobject: materiaal
Een rechtssubject: persoon, aan wie je elementen gaat toevertrouwen. Een
rechtspersoon moet beroep doen op een fysiek persoon om handelingen te
kunnen stellen. Er moeten dus bestuurders, zaakvoerders zijn.
- Bepaald doel verwezenlijken: is meestal winst.
- Eigen aansprakelijkheid: een natuurlijke persoon kan dan niet aansprakelijk
gesteld worden, dus maw het privé vermogen kan dan niet afgenomen worden. Je
zorgt voor een bescherming ten opzichte van je privé, gezin, partner.
Voorbeelden “rechtspersonen”: vennootschappen (VOF, CommV, BV, CV, NV,
VZW, stichtingen)
Vb stichtingen: kom op tegen kanker, Damiaan actie, koning Boudewijn stichting,
koningin Mathilde stichting, … -> allemaal opgericht om een sociaal doel te
helpen.
3) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Een maatschap = een samenwerkingsvorm waarbij 2 of meer personen
samen iets ondernemen (bv. een vrij beroep), zonder dat er een aparte
rechtspersoon wordt opgericht. De vennoten delen winst, verlies en
aansprakelijkheid onder elkaar. Je bent niet verplicht alle concrete
verplichtingen te volgen van een normale vennootschap zoals balans.
Veel gedaan door zeer rijke families met veel vastgoed. Een maatschap zorgt
er voor dat je dat vastgoed kan beheren zonder dat er bepaalde verplichtingen
noodzakelijk zijn.
Buitenlandse organisaties: centrum van de voornaamste belangen in België
4
Deel 1: fundamentele elementen van het economisch recht..............................................3
Inleiding............................................................................................................... 3
Wat is een onderneming?................................................................................. 3
Wat is een vennootschap?............................................................................... 5
De 3 pijlers van het vennootschapsrecht.........................................................6
Personenvennootschappen versus kapitaalvennootschappen.........................9
De maatschap................................................................................................ 11
De vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap..............12
De BV............................................................................................................. 14
Schema: overzicht van alle rechtbanken...........................................................20
Casussen........................................................................................................... 26
Invordering van niet- betwiste geldschulden.....................................................27
Deel 2: ondernemingsrecht............................................................................................... 30
Intellectuele eigendom...................................................................................... 30
Wat verstaan we onder intellectuele eigendom?...........................................30
Wat is zoal te beschermen?........................................................................... 31
Wat verstaan we onder het ‘recht op een domeinnaam’?..............................31
Hoe ontstaan intellectuele eigendomsrechten?.............................................32
Wat bij inbreuken op intellectuele eigendomsrechten?..................................33
Wat kan je zelf doen?..................................................................................... 33
De handelszaak................................................................................................. 34
Waar vinden we regelgeving voor het huren van een handelszaak?.............34
Basisregels voor het korte termijn handelshuurcontract in Vlaanderen.........34
Verkopen van een handelszaak.....................................................................35
Belangrijke items om rekening mee te houden..............................................36
Werkcollege: oefeningen................................................................................... 36
Casus: invoering invoerrechten door de Verenigde Staten van Amerika..........43
1.Wat zijn invoerrechten?............................................................................... 43
2. Wat zijn de voordelen van invoerrechten op de mededinging?..................43
3. Wat zijn de nadelen van invoerrechten op de mededinging?.....................44
4. Welke invloed heeft de beslissing van Trump op het Europese
mededingingsrecht?....................................................................................... 44
5. Welke maatregelen kan België/EU nemen om de gevolgen te beperken?. 44
Insolventierecht................................................................................................. 45
De gerechtelijke reorganisatie.......................................................................46
1
, Het faillissement............................................................................................ 50
Collectieve schuldenregeling.........................................................................54
Handelstussenpersonen.................................................................................... 55
Inleiding......................................................................................................... 57
Handelsagent................................................................................................. 57
Commissie...................................................................................................... 59
Concessie....................................................................................................... 60
Franchising..................................................................................................... 61
Makelaar........................................................................................................ 62
Deel 3: marktrecht............................................................................................................ 63
Mededinging...................................................................................................... 63
Mededinging en prijsreglementering..............................................................63
Bescherming van de mededinging in België..................................................65
Mededinging en de prijsevoluties...................................................................66
Insolventierecht: de beslagrechter en de beslagbaarheid van goederen..........67
De beslagrechter............................................................................................ 68
A: Algemeen............................................................................................................ 68
B: Materiële bevoegdheid........................................................................................68
C: Territoriaal.......................................................................................................... 71
D: Controletaken..................................................................................................... 71
E: Rechtspleging...................................................................................................... 72
De beslagbaarheid......................................................................................... 72
A: Algemeen............................................................................................................ 72
B: (On)beslagbare goederen....................................................................................75
C: Uitvoeringsimmuniteit van de overheid...............................................................80
Marktpraktijken en consumentenbescherming.................................................81
Prijsaanduiding............................................................................................... 83
Overeenkomsten met consumenten..............................................................88
Verboden praktijken....................................................................................... 93
Casussen........................................................................................................ 96
Koppelverkoop.................................................................................................. 97
Belangrijke vragen aangaande marktrecht.....................................................101
Actualiteit: Mercosurakkoord.......................................................................................... 102
2
,Deel 1: fundamentele elementen van
het economisch recht
Inleiding
Economisch recht = alle rechtsregels die in het economisch leven moeten worden
nageleefd.
In de economie zijn de ondernemer en de consument de belangrijkste.
- B2B: business to business
- B2C: business to customer
Het economisch recht kan worden opgedeeld in 2 soorten:
• Ondernemingsrecht:
o Rechtsregels over oprichting, organisatie, werking, stopzetting, insolventie
(= onderneming in moeilijkheden)
• Marktrecht:
o Rechtsregels die door ondernemingen moeten gerespecteerd worden bij
het verdelen van goederen en diensten op de markt.
o Bv: eerlijke mededinging (concurrentie), marktpraktijken,
consumentenkrediet (= als consument kan je sommige zaken in schrijven
betalen ipv in 1 keer, dit wordt bv gedaan bij elektrowinkels als Vanden
Borre), collectieve schuldenregeling (enkel voor particulieren! Niet voor
ondernemingen/personen met btw-nummer)
Wat is een onderneming?
Volgens Art I.1 WER (Wetboek Economisch Recht):
Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
(“eenmanszaak”).
Zuivere eenmanszaak = iemand met een ondernemingsnummer. Dit vraag je aan
via KBO (kruispuntbank der ondernemingen). Hier kan je alles terugvinden van alle
natuurlijke personen die dus een ondernemingsnummer hebben.
Nacebelcode = geeft weer welke activiteit er wordt uitgevoerd.
Iedere rechtspersoon: vennootschappen, is alles die niet fysiek tastbaar is. Is
iets die wordt opgericht door een persoon, maar je kan die niet vastnemen.
Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid: vzw (vereniging
zonder winstoogmerk), sportvereniging, jeugdbeweging, andere verenigingen, …
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen
2 criteria:
“zelfstandig” (niet in dienstverband) = onafhankelijkheid: men mag op geen
enkele manier onder het gezag van iemand anders werken. Vanaf iemand
anders dus bepaalt voor jou wanneer je werkt, hoeveel je werkt,… dan is er
sprake van schijnzelfstandigheid. Schijnzelfstandigheid = iemand heeft alle
kenmerken van een zelfstandige, maar in realiteit is die persoon het niet. Dit
3
, gebeurt veel in bouwsector, schoonmaaksector, transportsector,… Vaak door
personen die uit het buitenland afkomstig zijn.
Een persoon kan verschillende loopbanen hebben, je kan maw een
hoofdberoep hebben en hiernaast ook een bijberoep.
“een beroepsactiviteit uitoefenen” -> op duurzame wijze
2) Rechtspersonen
“Elke persoon is een onderneming”
Definitie “rechtspersoon” -> moet voldoen aan 4 elementen:
- Afscheiden vermogen: Als je gaat opstarten moet je een afzonderlijk vermogen
plaatsen naast je eigen vermogen. Dit is een van de belangrijkste elementen
waarom je een vennootschap opricht. Dit is puur om jezelf te gaan beschermen.
Als je dit niet doet en je failliet zou gaan dan kan je je privéwoning kwijt spelen.
Hoe kan je zorgen dat de schuldeiser niet aan je gezinswoning kan?
Als eenmanszaak kan je een verklaring afleggen bij de notaris waarbij je zegt dat
je gezinswoning een afzonderlijk vermogen wordt. Je gaat je gezinswoning
afscheiden. Dit kan enkel wanneer je op dat ogenblik nog geen schulden hebt. Je
betaalt hiervoor ook een bedrag +-1800 euro. Dan zit je save. Als je wel al
schulden hebt dan gaat je verklaring niets uithalen. Dan houdt men hier geen
rekening mee.
- Rechtssubject: rechten en verplichtingen verwerven/dragen/uitoefenen:
Een rechtsobject: materiaal
Een rechtssubject: persoon, aan wie je elementen gaat toevertrouwen. Een
rechtspersoon moet beroep doen op een fysiek persoon om handelingen te
kunnen stellen. Er moeten dus bestuurders, zaakvoerders zijn.
- Bepaald doel verwezenlijken: is meestal winst.
- Eigen aansprakelijkheid: een natuurlijke persoon kan dan niet aansprakelijk
gesteld worden, dus maw het privé vermogen kan dan niet afgenomen worden. Je
zorgt voor een bescherming ten opzichte van je privé, gezin, partner.
Voorbeelden “rechtspersonen”: vennootschappen (VOF, CommV, BV, CV, NV,
VZW, stichtingen)
Vb stichtingen: kom op tegen kanker, Damiaan actie, koning Boudewijn stichting,
koningin Mathilde stichting, … -> allemaal opgericht om een sociaal doel te
helpen.
3) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Een maatschap = een samenwerkingsvorm waarbij 2 of meer personen
samen iets ondernemen (bv. een vrij beroep), zonder dat er een aparte
rechtspersoon wordt opgericht. De vennoten delen winst, verlies en
aansprakelijkheid onder elkaar. Je bent niet verplicht alle concrete
verplichtingen te volgen van een normale vennootschap zoals balans.
Veel gedaan door zeer rijke families met veel vastgoed. Een maatschap zorgt
er voor dat je dat vastgoed kan beheren zonder dat er bepaalde verplichtingen
noodzakelijk zijn.
Buitenlandse organisaties: centrum van de voornaamste belangen in België
4
