Human resource management
Inhoud
Inleiding: Organisaties en personeelswerk......................................................4
1. Inleiding....................................................................................................................... 4
1.1. Definities............................................................................................................... 4
1.2. Het belang van HRM in organisaties......................................................................4
1.3. Rol van HR in organisaties.....................................................................................6
2. Het beroep................................................................................................................... 7
3. De organisatie............................................................................................................. 8
3.1 & 3.2 Het strategisch kader....................................................................................8
3.3. De organisatiecultuur............................................................................................8
3.4. De organisatiestructuur......................................................................................... 9
4. Methodische aanpak.................................................................................................. 12
4.2. HR-kengetallen.................................................................................................... 12
5. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 12
5.1. VDAB................................................................................................................... 12
5.2. SERV.................................................................................................................... 12
5.3. Consultancybureaus en freelance HR..................................................................12
5.4. Werkgeversorganisaties......................................................................................13
5.5. De overheid......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 1: Rekrutering, selectie, onthaal...................................................14
1. Rekrutering, selectie, onthaal....................................................................................14
1.1. Definities............................................................................................................. 14
1.2. Belang van rekrutering, selectie en onthaal........................................................14
2. Rekrutering................................................................................................................ 15
2.1. Personeelsplanning.............................................................................................. 15
2.2. Het rekruteringsplan............................................................................................ 17
3. Selectie...................................................................................................................... 22
3.1. De voorselectie.................................................................................................... 23
3.2. De selectie........................................................................................................... 23
3.3. De beslissingsfase............................................................................................... 28
3.4. De aanwervingsfase............................................................................................ 28
4. De introductie of het onthaal.....................................................................................28
4.1. Functies van het introductieproces......................................................................29
4.2. Afbakenen van verantwoordelijkheden................................................................29
1
, 4.3. Fasen van het onthaalproces...............................................................................29
5. Methodische aanpak.................................................................................................. 30
6. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 30
Hoofdstuk 2: Prestatie..................................................................................31
1. Prestatie of performance........................................................................................... 32
1.1. Definities............................................................................................................. 32
1.2. Belang van prestatie of performance...................................................................32
2. Arbeidsinhoud............................................................................................................ 32
3. Arbeidsorganisatie..................................................................................................... 33
3.2. Leiderschap......................................................................................................... 33
3.4. Participatie.......................................................................................................... 42
5. Welzijn op het werk................................................................................................... 44
7. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 45
Hoofdstuk 3: Beoordelen..............................................................................45
1. Beoordelen................................................................................................................ 46
1.1. Definities............................................................................................................. 46
1.2. Belang van beoordelen........................................................................................46
2. Planningsgesprek....................................................................................................... 46
3. Functioneringsgesprek............................................................................................... 46
4. Evaluatiegesprek....................................................................................................... 47
4.3. Elementen van beoordeling.................................................................................47
5. Methodische aanpak.................................................................................................. 48
5.1. Veelvoorkomende beoordelingsfouten................................................................48
5.2. Evaluatiemethoden.............................................................................................. 49
5.3. Talentmobiliteit................................................................................................... 51
5.4. tot 5.7. Personeelsbewegingen............................................................................51
6. Enkele mogelijke werkveldpartners...........................................................................55
Hoofdstuk 4: Belonen...................................................................................56
1. Belonen..................................................................................................................... 56
1.1. Definities............................................................................................................. 56
1.2. Het belang van belonen.......................................................................................56
2. De looncomponenten................................................................................................. 56
3. Beloningstheorieën.................................................................................................... 59
4. Methodische aanpak.................................................................................................. 59
5. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 61
Hoofdstuk 5: Ontwikkelen.............................................................................62
1. Ontwikkelen............................................................................................................... 62
1.1. Definities............................................................................................................. 62
2
, 1.2. Belang van ontwikkelen.......................................................................................62
2. Loopbaanontwikkeling............................................................................................... 65
3. Management development........................................................................................65
4. Waar in de HR-cyclus?............................................................................................... 65
8. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 66
Gastcolleges................................................................................................ 67
CARREFOUR................................................................................................................... 67
VOKA............................................................................................................................. 70
SERV.............................................................................................................................. 73
3
, Inleiding: Organisaties en personeelswerk
1. Inleiding
1.1. Definities
Lezen p17
1.2. Het belang van HRM in organisaties
Evolutie in bedrijven, maatschappij en manier van werken -> invloed op
werkorganisatie en werkverhoudingen.
Definitie HRM: Human Resource Management behelst het geheel van
activiteiten gericht op het maximaal benutten van de menselijke mogelijkheden in
het belang van het individu, de organisatie en de maatschappij.
Doel: HRM optimaliseert de verhouding individu – arbeid – organisatie (als
raderwerk).
Wie is verantwoordelijk voor HRM in een organisatie?
-> de bedrijfsleider, de HR manager (als die er is, want vaak is er geen) => best
combinatie en niet gewoon 1 persoon.
Hoe optimaal was het vroeger?
Verhouding individu – arbeid – organisatie:
o slechte werkomstandigheden
o weinig flexibiliteit
o laag loon
o hoge autoriteit
o …
Hoe optimaal is het vandaag?
o Sociaal vangnet
o Investeren in menselijk kapitaal
o Vakbonden
o Groot probleem tegenwoordig -> langdurig zieken
o …
Evolutie doorheen de jaren
Niet kennen: Taylorisme, human relations, revisionisme -> (informatief)
Wel kennen : verschil tussen traditioneel personeelsbeleid en strategisch
humanresourcemanagement.
Traditioneel personeelsbeleid
Gericht op administratieve personeelstaken (bv. uitbetalen van lonen, goedkeuren
van vakantiedagen, …)
Kortetermijndenken
Minimalisatie van arbeidskosten
1970- heden: van traditioneel personeelsbeleid naar HRM
Diepgaande en ingrijpende veranderingen in de omgeving hebben ervoor gezorgd
dat HR een strategische partner geworden is. Denk aan:
4
Inhoud
Inleiding: Organisaties en personeelswerk......................................................4
1. Inleiding....................................................................................................................... 4
1.1. Definities............................................................................................................... 4
1.2. Het belang van HRM in organisaties......................................................................4
1.3. Rol van HR in organisaties.....................................................................................6
2. Het beroep................................................................................................................... 7
3. De organisatie............................................................................................................. 8
3.1 & 3.2 Het strategisch kader....................................................................................8
3.3. De organisatiecultuur............................................................................................8
3.4. De organisatiestructuur......................................................................................... 9
4. Methodische aanpak.................................................................................................. 12
4.2. HR-kengetallen.................................................................................................... 12
5. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 12
5.1. VDAB................................................................................................................... 12
5.2. SERV.................................................................................................................... 12
5.3. Consultancybureaus en freelance HR..................................................................12
5.4. Werkgeversorganisaties......................................................................................13
5.5. De overheid......................................................................................................... 13
Hoofdstuk 1: Rekrutering, selectie, onthaal...................................................14
1. Rekrutering, selectie, onthaal....................................................................................14
1.1. Definities............................................................................................................. 14
1.2. Belang van rekrutering, selectie en onthaal........................................................14
2. Rekrutering................................................................................................................ 15
2.1. Personeelsplanning.............................................................................................. 15
2.2. Het rekruteringsplan............................................................................................ 17
3. Selectie...................................................................................................................... 22
3.1. De voorselectie.................................................................................................... 23
3.2. De selectie........................................................................................................... 23
3.3. De beslissingsfase............................................................................................... 28
3.4. De aanwervingsfase............................................................................................ 28
4. De introductie of het onthaal.....................................................................................28
4.1. Functies van het introductieproces......................................................................29
4.2. Afbakenen van verantwoordelijkheden................................................................29
1
, 4.3. Fasen van het onthaalproces...............................................................................29
5. Methodische aanpak.................................................................................................. 30
6. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 30
Hoofdstuk 2: Prestatie..................................................................................31
1. Prestatie of performance........................................................................................... 32
1.1. Definities............................................................................................................. 32
1.2. Belang van prestatie of performance...................................................................32
2. Arbeidsinhoud............................................................................................................ 32
3. Arbeidsorganisatie..................................................................................................... 33
3.2. Leiderschap......................................................................................................... 33
3.4. Participatie.......................................................................................................... 42
5. Welzijn op het werk................................................................................................... 44
7. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 45
Hoofdstuk 3: Beoordelen..............................................................................45
1. Beoordelen................................................................................................................ 46
1.1. Definities............................................................................................................. 46
1.2. Belang van beoordelen........................................................................................46
2. Planningsgesprek....................................................................................................... 46
3. Functioneringsgesprek............................................................................................... 46
4. Evaluatiegesprek....................................................................................................... 47
4.3. Elementen van beoordeling.................................................................................47
5. Methodische aanpak.................................................................................................. 48
5.1. Veelvoorkomende beoordelingsfouten................................................................48
5.2. Evaluatiemethoden.............................................................................................. 49
5.3. Talentmobiliteit................................................................................................... 51
5.4. tot 5.7. Personeelsbewegingen............................................................................51
6. Enkele mogelijke werkveldpartners...........................................................................55
Hoofdstuk 4: Belonen...................................................................................56
1. Belonen..................................................................................................................... 56
1.1. Definities............................................................................................................. 56
1.2. Het belang van belonen.......................................................................................56
2. De looncomponenten................................................................................................. 56
3. Beloningstheorieën.................................................................................................... 59
4. Methodische aanpak.................................................................................................. 59
5. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 61
Hoofdstuk 5: Ontwikkelen.............................................................................62
1. Ontwikkelen............................................................................................................... 62
1.1. Definities............................................................................................................. 62
2
, 1.2. Belang van ontwikkelen.......................................................................................62
2. Loopbaanontwikkeling............................................................................................... 65
3. Management development........................................................................................65
4. Waar in de HR-cyclus?............................................................................................... 65
8. Enkele werkveldpartners........................................................................................... 66
Gastcolleges................................................................................................ 67
CARREFOUR................................................................................................................... 67
VOKA............................................................................................................................. 70
SERV.............................................................................................................................. 73
3
, Inleiding: Organisaties en personeelswerk
1. Inleiding
1.1. Definities
Lezen p17
1.2. Het belang van HRM in organisaties
Evolutie in bedrijven, maatschappij en manier van werken -> invloed op
werkorganisatie en werkverhoudingen.
Definitie HRM: Human Resource Management behelst het geheel van
activiteiten gericht op het maximaal benutten van de menselijke mogelijkheden in
het belang van het individu, de organisatie en de maatschappij.
Doel: HRM optimaliseert de verhouding individu – arbeid – organisatie (als
raderwerk).
Wie is verantwoordelijk voor HRM in een organisatie?
-> de bedrijfsleider, de HR manager (als die er is, want vaak is er geen) => best
combinatie en niet gewoon 1 persoon.
Hoe optimaal was het vroeger?
Verhouding individu – arbeid – organisatie:
o slechte werkomstandigheden
o weinig flexibiliteit
o laag loon
o hoge autoriteit
o …
Hoe optimaal is het vandaag?
o Sociaal vangnet
o Investeren in menselijk kapitaal
o Vakbonden
o Groot probleem tegenwoordig -> langdurig zieken
o …
Evolutie doorheen de jaren
Niet kennen: Taylorisme, human relations, revisionisme -> (informatief)
Wel kennen : verschil tussen traditioneel personeelsbeleid en strategisch
humanresourcemanagement.
Traditioneel personeelsbeleid
Gericht op administratieve personeelstaken (bv. uitbetalen van lonen, goedkeuren
van vakantiedagen, …)
Kortetermijndenken
Minimalisatie van arbeidskosten
1970- heden: van traditioneel personeelsbeleid naar HRM
Diepgaande en ingrijpende veranderingen in de omgeving hebben ervoor gezorgd
dat HR een strategische partner geworden is. Denk aan:
4
