counselen
Motiverende gespreksvoering
Wat is MGV?
Motiverende gespreksvoering (MGV): gesprek over verandering voor en met iemand
→ ontwikkeld door Miller en Rollnick
→ doel: persoonlijke motivatie en commitment voor bepaald doel versterken
⇒ persoonsgerichte manier van hulpverlend werken met ambivalentie tav verandering
(willen en niet willen veranderen)
=> dus ontlokken en versterken van wensen en motivatie die al aanwezig is
> autonomie is hoeksteen
→ belangrijke aspecten
- Samenwerkingsgericht
→ gesprek samen tussen cliënt en hulpverlener
→ veel energie naar zo gelijkwaardig mogelijke samenwerkingsrelatie
- Doelgericht
→ aftoetsen welke concrete stappen leven van persoon kunnen verbeteren
- Aandacht voor verandertaal
→ taal dat persoon gebruikt waaruit afleidt of die nodig vindt/ mogelijk acht te
veranderen
- Persoons redenen en motivatie
→ externe motivatie is onvoldoende
→ moet opzoek gaan wat persoon zelf goede en voldoende redenen vindt om
stappen te zetten en inspanningen te leveren
⇒ autonomie-ondersteuning is cruciaal
- Acceptatie en compassie
→ exploreren vanuit vriendelijke aandacht goede redenen voor persoon om op
bepaalde manier in veranderproces te staan
basishouding
Zelfbewustzijn is cruciaal
→ 1st inzicht krijgen op eigen fixing reflex/ reparatiereflex en dit ter discussie stellen
⇒ dan pas kan men handelen vanuit autonomie-ondersteunende basishouding
,Meervoudig probleem van reparatiereflex
- Zet hulpverlener aan roer & ondergraaft autonomie van persoon
- Leidt vaak tot ongeïnformeerde en onbedoelde minimaliserende suggesties
→ onbedoeld gevolg is uitleg van persoon waarom suggesties niet werken
⇒ veroorzaakt trek-duw dynamiek dat persoon in negatieve positie plaatst
- Geeft vaak omgekeerde resultaten van wat bereikt wil worden
→ hoe meer verandertaal, overtuigingen en argumenten gebruikt, hoe meer persoon
behoudtaal begint te gebruiken
⇒ noemt men psychologische reactantie
Psychologische reactantie is kwaadheid en negatieve gedachten in reactie op
autonomie-ondergravende situatie
→ leidt tot tegenargumenten en boemerangeffect (omgekeerd gedrag stellen dan wat
aangraden wordt)
→ reactantie kan aandacht voor tegenargumenten verhogen
Vandaar helpend om intentie ‘metgezel zijn op reis naar groei’ uit te spreken tijdens gesprek
→ informeren en adviseren zijn ook belangrijk
⇒ gelegenheden waarbij info verschaft en advies aanbiedt, mits vooraf toestemming van
persoon
→ benadrukken van autonomie is ook belangrijke ondersteunende vaardigheid
MGV gaat uit van kracht, inzet en persoonlijke hulpbronnen
→ bevestigen is in 1e plaats manier van denken
⇒ bewust zoeken naar sterke kanten, hun intenties en stappen in goede richting
⇒ daarnaast ook deze positieve attributen ook vermelden aan persoon
=> bevestig hierbij kwaliteiten en inzet ipv inhoudelijke keuzes/ visies
Structuur van MGV
MVG omvat 4 gesprekstaken
- 1e: engageren
→ vertrouwensrelatie opbouwen
⇒ basistaak & voorwaarde over te gaan naar inhoudelijke gesprekken
- 2e: focussen
→ gesprek/ begeleiding afbakenen (focuspunt)
- 3e: ontlokken
→ bekijken van motivatie voor gedragsverandering
⇒ in welke mate is persoon bereid te veranderen? Welke reden zit hierachter?
, - 4e: plannen
→ concrete afspraken maken over acties die ondernomen zullen worden
⇒ enkel als persoon voldoende gemotiveerd en bereid is te veranderen
Geen linaire proces
→ stappen worden niet doorlopen zoals opgegeven
Vb. niet iedereen nood aan engageren, focussen en ontlokken → meteen naar plannen
Vb. kan tijdens focussen of ontlokken toch meer nood zijn aan engageren → terug naar
engageren
Vb. kan tijdens plannen toch nog twijfel zijn → terug naar ontlokken
→ hulpverlener moet dus sensitief zijn voor behoeften van persoon & flexibel kunnen
terugschakelen indien nodig
Engageren
Engageren: opbouwen en versterken van werkrelatie waarin persoon zich begrepen, gezien
en veilig voelt
→ fundamenteel voor MGV
→ soms kort en krachtig & soms veel tijd voor nodig om fundering te leggen
Valkuil: geven van advies en info om deskundigheid te tonen en op die manier vertrouwen
winnen
→ mensen dat nog geen vertrouwen voelen, hebben meer nood aan
- Gehoord en begrepen worden
- Respect en erkenning
- Openheid en veiligheid
- Geen oordeel
- Echt contact (warmte)
Volgende vragen als richtlijnen aan jezelf
- Voelt persoon zich op gemak in contact met mij?
- Hoe steunend en behulpzaam ben ik?
- Heb ik begrip voor gezichtspunt van persoon en voor waar die zich zorgen over
maakt?
- Hoezeer voel ik mij in dit contact op mijn gemak?
- Voelt het contact aan als vorm van samenwerken?
Tijdens engageren vooral leunen op sterke basisvaardigheden
→ handelt vanuit nieuwsgierigheid & streeft ernaar referentiekader te begrijpen
⇒ gebeurt via stellen open vragen & eenvoudige en complexe reflecties
, Checklist om vooruitgang in gesprekstaak af te toetsen
- Opbouw complexiteit in reflecties (parafraseringen en gevoelsreflecties)
- Minder dan helft van tijd aan woord
- Meer open dan gesloten vragen
- Reflectieve stellingen ipv enkel vragen
- Reflecties als vragen
- Aanhoudend reflectief luisteren om echt te begrijpen
- Meerwaarde-reflecties ipv pure parafraseringen
- Samenvatten van verhaal
- Bevestigen: complexe en kwalitatieve affirmaties die duurzame sterktes bekrachtigen
- Omgaan met wrijving in vertrouwensrelatie (HV - ZV)
Inhouden en interventies bij engageren
- Bevragen hoe persoon bij HV terecht kwam & op hun verhaal reflecteren
→ hierbij accepterend zijn als persoon aangeeft geen vertrouwen te hebben/ niks
willen vertellen
→ voorbeelden
- Ik hoor dat het niet gemakkelijk is geweest om naar hier te komen
- Het is vooral je partner die zich zorgen maakt; jij bent hier om haar gerust te
stellen
- Het is begrijpelijk dat je niet direct je hart wil luchten bij een wildvreemde.
- Bevragen en reflecteren hoe persoon er op dat moment bij zit
→ voorbeelden
- Ik zie dat je wat ongemakkelijk lijkt. Klopt dat?
- Het klinkt alsof je wat stress hebt voor wat ik ga vragen en zeggen
- Volgen en verdiepen van persoon hun verhaal
→ gebruik open vragen, eenvoudige en complexe reflecties en verdiepingen
→ voorbeelden
- Dus je vriendin vindt dat je beter zou stoppen met roken voor jullie kindje
geboren wordt. Hoe is dat voor jou als zij dat zegt?
- Persoon leren kennen
→ voorbeelden
- Vertel gerust eerst eens wat over jezelf, zodat ik je wat beter leer kennen
- Is het een idee dat ik je eerst wat leer kennen los van deze hele kwestie?
want we kennen elkaar nog niet
- Vragen hoe persoon gesprek ziet
→ voorbeeld
- Wat is belangrijk voor jou in ons gesprek vandaag?
Motiverende gespreksvoering
Wat is MGV?
Motiverende gespreksvoering (MGV): gesprek over verandering voor en met iemand
→ ontwikkeld door Miller en Rollnick
→ doel: persoonlijke motivatie en commitment voor bepaald doel versterken
⇒ persoonsgerichte manier van hulpverlend werken met ambivalentie tav verandering
(willen en niet willen veranderen)
=> dus ontlokken en versterken van wensen en motivatie die al aanwezig is
> autonomie is hoeksteen
→ belangrijke aspecten
- Samenwerkingsgericht
→ gesprek samen tussen cliënt en hulpverlener
→ veel energie naar zo gelijkwaardig mogelijke samenwerkingsrelatie
- Doelgericht
→ aftoetsen welke concrete stappen leven van persoon kunnen verbeteren
- Aandacht voor verandertaal
→ taal dat persoon gebruikt waaruit afleidt of die nodig vindt/ mogelijk acht te
veranderen
- Persoons redenen en motivatie
→ externe motivatie is onvoldoende
→ moet opzoek gaan wat persoon zelf goede en voldoende redenen vindt om
stappen te zetten en inspanningen te leveren
⇒ autonomie-ondersteuning is cruciaal
- Acceptatie en compassie
→ exploreren vanuit vriendelijke aandacht goede redenen voor persoon om op
bepaalde manier in veranderproces te staan
basishouding
Zelfbewustzijn is cruciaal
→ 1st inzicht krijgen op eigen fixing reflex/ reparatiereflex en dit ter discussie stellen
⇒ dan pas kan men handelen vanuit autonomie-ondersteunende basishouding
,Meervoudig probleem van reparatiereflex
- Zet hulpverlener aan roer & ondergraaft autonomie van persoon
- Leidt vaak tot ongeïnformeerde en onbedoelde minimaliserende suggesties
→ onbedoeld gevolg is uitleg van persoon waarom suggesties niet werken
⇒ veroorzaakt trek-duw dynamiek dat persoon in negatieve positie plaatst
- Geeft vaak omgekeerde resultaten van wat bereikt wil worden
→ hoe meer verandertaal, overtuigingen en argumenten gebruikt, hoe meer persoon
behoudtaal begint te gebruiken
⇒ noemt men psychologische reactantie
Psychologische reactantie is kwaadheid en negatieve gedachten in reactie op
autonomie-ondergravende situatie
→ leidt tot tegenargumenten en boemerangeffect (omgekeerd gedrag stellen dan wat
aangraden wordt)
→ reactantie kan aandacht voor tegenargumenten verhogen
Vandaar helpend om intentie ‘metgezel zijn op reis naar groei’ uit te spreken tijdens gesprek
→ informeren en adviseren zijn ook belangrijk
⇒ gelegenheden waarbij info verschaft en advies aanbiedt, mits vooraf toestemming van
persoon
→ benadrukken van autonomie is ook belangrijke ondersteunende vaardigheid
MGV gaat uit van kracht, inzet en persoonlijke hulpbronnen
→ bevestigen is in 1e plaats manier van denken
⇒ bewust zoeken naar sterke kanten, hun intenties en stappen in goede richting
⇒ daarnaast ook deze positieve attributen ook vermelden aan persoon
=> bevestig hierbij kwaliteiten en inzet ipv inhoudelijke keuzes/ visies
Structuur van MGV
MVG omvat 4 gesprekstaken
- 1e: engageren
→ vertrouwensrelatie opbouwen
⇒ basistaak & voorwaarde over te gaan naar inhoudelijke gesprekken
- 2e: focussen
→ gesprek/ begeleiding afbakenen (focuspunt)
- 3e: ontlokken
→ bekijken van motivatie voor gedragsverandering
⇒ in welke mate is persoon bereid te veranderen? Welke reden zit hierachter?
, - 4e: plannen
→ concrete afspraken maken over acties die ondernomen zullen worden
⇒ enkel als persoon voldoende gemotiveerd en bereid is te veranderen
Geen linaire proces
→ stappen worden niet doorlopen zoals opgegeven
Vb. niet iedereen nood aan engageren, focussen en ontlokken → meteen naar plannen
Vb. kan tijdens focussen of ontlokken toch meer nood zijn aan engageren → terug naar
engageren
Vb. kan tijdens plannen toch nog twijfel zijn → terug naar ontlokken
→ hulpverlener moet dus sensitief zijn voor behoeften van persoon & flexibel kunnen
terugschakelen indien nodig
Engageren
Engageren: opbouwen en versterken van werkrelatie waarin persoon zich begrepen, gezien
en veilig voelt
→ fundamenteel voor MGV
→ soms kort en krachtig & soms veel tijd voor nodig om fundering te leggen
Valkuil: geven van advies en info om deskundigheid te tonen en op die manier vertrouwen
winnen
→ mensen dat nog geen vertrouwen voelen, hebben meer nood aan
- Gehoord en begrepen worden
- Respect en erkenning
- Openheid en veiligheid
- Geen oordeel
- Echt contact (warmte)
Volgende vragen als richtlijnen aan jezelf
- Voelt persoon zich op gemak in contact met mij?
- Hoe steunend en behulpzaam ben ik?
- Heb ik begrip voor gezichtspunt van persoon en voor waar die zich zorgen over
maakt?
- Hoezeer voel ik mij in dit contact op mijn gemak?
- Voelt het contact aan als vorm van samenwerken?
Tijdens engageren vooral leunen op sterke basisvaardigheden
→ handelt vanuit nieuwsgierigheid & streeft ernaar referentiekader te begrijpen
⇒ gebeurt via stellen open vragen & eenvoudige en complexe reflecties
, Checklist om vooruitgang in gesprekstaak af te toetsen
- Opbouw complexiteit in reflecties (parafraseringen en gevoelsreflecties)
- Minder dan helft van tijd aan woord
- Meer open dan gesloten vragen
- Reflectieve stellingen ipv enkel vragen
- Reflecties als vragen
- Aanhoudend reflectief luisteren om echt te begrijpen
- Meerwaarde-reflecties ipv pure parafraseringen
- Samenvatten van verhaal
- Bevestigen: complexe en kwalitatieve affirmaties die duurzame sterktes bekrachtigen
- Omgaan met wrijving in vertrouwensrelatie (HV - ZV)
Inhouden en interventies bij engageren
- Bevragen hoe persoon bij HV terecht kwam & op hun verhaal reflecteren
→ hierbij accepterend zijn als persoon aangeeft geen vertrouwen te hebben/ niks
willen vertellen
→ voorbeelden
- Ik hoor dat het niet gemakkelijk is geweest om naar hier te komen
- Het is vooral je partner die zich zorgen maakt; jij bent hier om haar gerust te
stellen
- Het is begrijpelijk dat je niet direct je hart wil luchten bij een wildvreemde.
- Bevragen en reflecteren hoe persoon er op dat moment bij zit
→ voorbeelden
- Ik zie dat je wat ongemakkelijk lijkt. Klopt dat?
- Het klinkt alsof je wat stress hebt voor wat ik ga vragen en zeggen
- Volgen en verdiepen van persoon hun verhaal
→ gebruik open vragen, eenvoudige en complexe reflecties en verdiepingen
→ voorbeelden
- Dus je vriendin vindt dat je beter zou stoppen met roken voor jullie kindje
geboren wordt. Hoe is dat voor jou als zij dat zegt?
- Persoon leren kennen
→ voorbeelden
- Vertel gerust eerst eens wat over jezelf, zodat ik je wat beter leer kennen
- Is het een idee dat ik je eerst wat leer kennen los van deze hele kwestie?
want we kennen elkaar nog niet
- Vragen hoe persoon gesprek ziet
→ voorbeeld
- Wat is belangrijk voor jou in ons gesprek vandaag?
