Anamnese
Huidige situatie
1. Begin met het uitvragen van de huidige situatie. Voorbeelden zijn: ALGEMEEN
- Hoe gaat het met u? Hoe ziet u de toekomst op dit moment? ‘Suïcidaliteit’ omvat het geheel aan gedachten, plannen en pogingen die een zekere
- Heeft u wel eens het idee dat het leven niet meer de moeite waard is? intentie uitdrukken om zichzelf te doden. Een synoniem voor suïcidaliteit is ‘suïcidaal
- Veel mensen denken aan zelfdoding als ze het erg moeilijk hebben. Hoe gedrag’, waarbij ‘gedrag’ verwijst naar handelingen zowel als gedachten.
denkt u daarover?
- Wanneer heeft u voor het laatst aan zelfdoding gedacht? Zo ja, wat zijn Biologische, psychologische en sociale factoren zijn van invloed op de aanwezigheid en
dat voor gedachten? mate van suïcidaliteit. Suïcidaal gedrag komt regelmatig voor bij depressies. Voor een
2. Exploreer bij aanwijzingen voor suïcidale gedachten. Voorbeelden zijn: inschatting van de ernst zijn zowel de suïcidale toestand (suïcidegedachten en
- Hoe vaak heeft u deze gedachten? suïcidale handelingen in de voorgeschiedenis en gedachten over de nabije toekomst)
- Heeft u ook plannen? Hoe concreet zijn de plannen? als de achterliggende factoren (stress- en kwetsbaarheidsfactoren en beschermende
factoren) van belang.
- Heeft u ook voorbereidingen getroffen? Welke voorbereidingen?
- Wat hoopt u dat de dood voor u zal veranderen?
- Is er nog tijd om naar uw situatie te kijken en mee te denken over Epidemiologie
eventuele oplossingen? - In 2020 overleden 1825 mensen in Nederland door suïcide.
- Wat zou de dood voor gevolgen hebben voor uw naasten? Ervaart u uzelf - Het aantal mannen dat suïcide pleegt is ongeveer 2 × zo hoog als het aantal
als last voor anderen? vrouwen; vrouwen doen vaker suïcidepogingen.
3. Vraag ook naar voorgeschiedenis en toekomst: - De incidentie van een suïcide(poging) in de huisartsenpraktijk (P77) was in 2018
- suïcidale gedachten en plannen in de recente voorgeschiedenis (4-8 1,1 per 1000 patiënten.
weken) - Gemiddeld krijgt een huisarts 1 × per 4 jaar te maken met een sterfgeval door
- voorgeschiedenis van eerdere episodes van suïcidaliteit suïcide.
- welke plannen heeft u voor de toekomst? - Elke vorm van suïcidaal gedrag is geassocieerd met een verhoogd risico op suïcide.
- wat er zou moeten veranderen om het toekomstbeeld te verbeteren?
Geen suïcidaliteit
Achterliggende factoren. Exploreer achterliggende factoren die mogelijk invloed Geen gedachten over suïcide, maar er zijn wel gedachten over de dood; dit is normaal
hebben op de aanwezigheid van en mate van suïcidaliteit. Zo zijn er stress- en en geen teken van suïcidaliteit.
kwetsbaarheidsfactoren en beschermende factoren. Voorbeelden van stress- en
kwetsbaarheidsfactoren zijn: Lichte suïcidaliteit
- persoonskenmerken (oudere leeftijd, man) Af en toe vluchtige gedachten over suïcide, maar geen plan. Controle over de suïcidale
gedachten. Liever willen leven dan sterven.
- algemeen (eerdere suïcidepoging, beschikbaarheid middel, suïcide in de
familie)
Ambivalente suïcidaliteit
- psychische aandoeningen (stemmingstoornis, angststoornis, schizofrenie, Sterk impulsief gekleurde gedachten over suïcide. Er zijn suïcideplannen, maar deze
psychotische stoornis, intoxicatie, verslaving, persoonlijkheidsstoornis etc.) zijn niet uitgebreid uitgewerkt. De patiënt wil suïcide plegen, maar ook leven.
- psychologische factoren (wanhoop)
- gebeurtenissen (verlies, ingrijpende gebeurtenissen, lichamelijke ziekte, pijn, Ernstige suïcidaliteit
werkloosheid) Structureel aanwezige gedachten over suïcide, wanhoopgevoelens. Bang voor eigen
impulsiviteit. Verschillende methoden zijn overwogen, er is een uitgebreid plan. Liever
Voorbeelden van beschermende factoren zijn: willen sterven dan leven.
- goede sociale steun
- verantwoordelijkheid tegenover anderen, kinderen Zeer ernstige suïcidaliteit
- actief betrokken bij een (religieuze) gemeenschap Kan niet langer wachten met suïcide plegen of heeft al een suïcidepoging gedaan.
- goede behandelrelatie Blikvernauwing, onrust, grote wanhoop en radeloosheid. Geen oog hebben voor de
consequenties voor achterblijvers. Geen energie meer om door te leven.
Evaluatie
Maak een inschatting van de ernst van de suïcidaliteit op basis van:
- de suïcidale toestand (gedachten, intenties, plannen, motieven)
- de belangrijkste stress- en kwetsbaarheidsfactoren en beschermende
actoren