METHODEN & TECHNIEKEN VAN
PRAKTIJKONDERZOEK
INHOUDSOPGAVE
1. Probleemstelling en onderzoeksvraag .................................................................................... 4
1.1. Input opdrachtgever .............................................................................................................. 4
1.2. Probleemstelling ................................................................................................................... 4
1.3. Stakeholders inventariseren .................................................................................................. 4
1.4. Onderzoeksvraag .................................................................................................................. 4
1.4.1. Eisen ............................................................................................................................ 4
Deelvragen formuleren ................................................................................................................. 5
2. Deskresearch ........................................................................................................................ 6
2.1. Informatiebronnen ................................................................................................................ 6
2.2. Wat is deskresearch .............................................................................................................. 6
2.3. Waarom deskresearch? ........................................................................................................ 6
2.4. Hoe? .................................................................................................................................... 6
2.5. Meerwaarde ......................................................................................................................... 7
2.5.1. Deskresearch vs ChatGPT ............................................................................................. 7
2.6. Big data ................................................................................................................................ 7
2.6.1. Quantitative big data ..................................................................................................... 8
2.6.2. Synthetische Big Data – AI ............................................................................................. 8
2.6.3. Impact? à KMO ............................................................................................................ 8
2.6.4. Marktonderzoek vs Big data ........................................................................................... 9
3. Doelgroep en onderzoeksplan afbakenen ............................................................................. 10
3.1. Doelgroep: B2B of B2C markt .............................................................................................. 10
3.2. STP – segmentatie, targeting & positionering ......................................................................... 10
3.3. Hypotheses formuleren & valideren ..................................................................................... 10
3.3.1. Soorten hypothesen .................................................................................................... 10
3.4. Doelstelling onderzoek ........................................................................................................ 11
3.5. Onderzoeksmethoden......................................................................................................... 11
3.5.1. Kwalitatief onderzoek .................................................................................................. 11
3.5.2. Kwantitatief onderzoek ................................................................................................ 11
3.5.3. Meerwaarde kwanitatief & kwalitatief ........................................................................... 12
3.6. Onderzoeksproces.............................................................................................................. 12
3.7. KMO-portefeuille................................................................................................................. 12
,4. Kwalitatieve exploratie ........................................................................................................ 13
4.1. deel 1: aanpak .................................................................................................................... 13
4.1.1. Diepte-interview ......................................................................................................... 13
4.1.2. Focusgroep................................................................................................................. 13
4.1.3. Online community ...................................................................................................... 14
4.1.4. Observatie .................................................................................................................. 14
4.1.5. Etnografie ................................................................................................................... 15
4.2. Deel 2: projectieve technieken ............................................................................................. 17
4.2.1. Onderbewustzijn ......................................................................................................... 17
4.2.2. Bevragingstechnieken ................................................................................................. 18
4.2.3. Projectieve technieken ................................................................................................ 19
4.2.4. Interviewafname ......................................................................................................... 21
4.2.5. Analyseproces ............................................................................................................ 21
5. Kwantitatieve validatie ........................................................................................................ 22
5.1. Deel 1: Methodologie .......................................................................................................... 22
5.1.1. Methodiek afhankelijk van factoren .............................................................................. 22
5.2. Deel 2: Vraaginhoud ............................................................................................................ 23
5.3. Deel 3: Vraagvorm ............................................................................................................... 24
5.3.1. Gesloten vragen .......................................................................................................... 24
5.3.2. Schaalvragen .............................................................................................................. 24
6. Streekproeftrekking ............................................................................................................. 25
6.1. Probleemstelling: Hoe robuuste gegevens verzamelen op grote schaal? ................................ 25
6.2. Steekproeftrekking .............................................................................................................. 25
6.3. Steekproefkader ................................................................................................................. 25
6.4. Steekproeftechniek (hoe?) ................................................................................................... 26
6.4.1. Aselecte of toevalsteekproef ....................................................................................... 26
6.4.2. Cluster ....................................................................................................................... 28
6.4.3. Selecte steekproeven .................................................................................................. 28
6.4.4. Getrapte steekproef .................................................................................................... 29
6.5. Steekproefgrootte (hoeveel) ................................................................................................ 29
6.5.1. Grootte van de populatie ............................................................................................. 29
6.5.2. Foutenmarge .............................................................................................................. 29
6.5.3. Betrouwbaarheid ........................................................................................................ 29
6.5.4. Geschatte responspercentage..................................................................................... 29
6.6. Steekproefverdeling (wie?) .................................................................................................. 29
6.6.1. 3-stappenplan ............................................................................................................ 30
7. Robuust veldwerk ................................................................................................................ 31
8. Representativiteitscontrole ................................................................................................. 31
8.1. Fouten veroorzaakt door interviewer .................................................................................... 31
8.2. Fouten veroorzaakt door respondent.................................................................................... 31
, 8.3. Fouten voorkomen .............................................................................................................. 31
8.3.1. Ideale steekproef ........................................................................................................ 32
8.3.2. werkelijke steekproef .................................................................................................. 32
8.4. Drie manieren om steekproeffout op te lossen...................................................................... 33
8.4.1. Oplossing 1: substitutie ............................................................................................... 33
8.4.2. Oplossing 2: call-back ................................................................................................. 33
Oplossing 3: herweging ............................................................................................................... 33
Controle: chi-kwadraat toets ...................................................................................................... 33
9. DATA-ANALYSE .................................................................................................................... 35
9.1. Codeboek........................................................................................................................... 35
9.2. Meetniveau ......................................................................................................................... 35
9.3. Soorten vragen.................................................................................................................... 36
9.4. Data frequentie ................................................................................................................... 37
9.4.1. Niveaus van verwerking ............................................................................................... 37
10. Storytelling ...................................................................................................................... 40
10.1. STAP 1: Invalshoek opdrachtgever.................................................................................... 40
10.2. STAP 2: Verhaallijn opbouwen.......................................................................................... 40
10.2.1. Pyramide-techniek ...................................................................................................... 40
10.3. STAP 3: Sterke visualisatie ............................................................................................... 41
, 1. PROBLEEMSTELLING EN ONDERZOEKSVRAAG
1.1. INPUT OPDRACHTGEVER
Probleem komt altijd van een opdrachtgever à briefen
Nadenken over goede onderzoeksvraag om eraan te koppelen + deelvragen
1.2. PROBLEEMSTELLING
TUTOR: vervult een begeleidende rol, waarbij studenten medestudenten ondersteunen in hun
leerproces of participeren in beleidsmatige en educatieve projecten
Problematiek is niet altijd negatief
Doelstelling: waarom is onderzoek relevant? Voor wie zijn de resultaten?
Doelgroep en onderwerp moeten afgebakend zijn
Bv. de veiligheidsbeleving in de woonomgeving (afbakening onderwerp) bij mensen ouder dan
70 jaar in één gemeente (afbakening doelgroep)
1.3. STAKEHOLDERS INVENTARISEREN
Wie zijn de betrokken partijen? à Stakeholders
INTERNE EXTERNE
Werknemers, managers… Leveranciers, overheid, aandeelhouders,
klanten, maatschappij
1.4. ONDERZOEKSVRAAG
Onderzoek afbakenen tot haalbare scope
ONDERZOEKSVRAAG: concrete vraagstelling die dmv het onderzoek beantwoord kan worden
Deskresearch levert veel info op à bepaalde invalshoek kiezen + kritisch nadenken via welke
onderzoeksvraag en deelvragen je probleemstelling kan beantwoorden
Correcte validering draagt bij tot validiteit van onderzoek
Maak gebruik van deelvragen en zoek eerst hier een antwoord op om vervolgens een antwoord te
vormen op je centrale onderzoeksvraag
Elk woord in onderzoeksvraag moet je kunnen definiëren en uitleggen
1.4.1. EISEN
• Onderzoeksvraag mag niet te breed of te smal zijn
o Te breed: risico dat je door het bos de bomen niet meer ziet
o Te smal: vaak te snel klaar met onderzoek, moeilijk om veel diepgang aan onderzoek
te geven
• Onderzoeksvraag vertalen in meerdere onderzoeksvragen
PRAKTIJKONDERZOEK
INHOUDSOPGAVE
1. Probleemstelling en onderzoeksvraag .................................................................................... 4
1.1. Input opdrachtgever .............................................................................................................. 4
1.2. Probleemstelling ................................................................................................................... 4
1.3. Stakeholders inventariseren .................................................................................................. 4
1.4. Onderzoeksvraag .................................................................................................................. 4
1.4.1. Eisen ............................................................................................................................ 4
Deelvragen formuleren ................................................................................................................. 5
2. Deskresearch ........................................................................................................................ 6
2.1. Informatiebronnen ................................................................................................................ 6
2.2. Wat is deskresearch .............................................................................................................. 6
2.3. Waarom deskresearch? ........................................................................................................ 6
2.4. Hoe? .................................................................................................................................... 6
2.5. Meerwaarde ......................................................................................................................... 7
2.5.1. Deskresearch vs ChatGPT ............................................................................................. 7
2.6. Big data ................................................................................................................................ 7
2.6.1. Quantitative big data ..................................................................................................... 8
2.6.2. Synthetische Big Data – AI ............................................................................................. 8
2.6.3. Impact? à KMO ............................................................................................................ 8
2.6.4. Marktonderzoek vs Big data ........................................................................................... 9
3. Doelgroep en onderzoeksplan afbakenen ............................................................................. 10
3.1. Doelgroep: B2B of B2C markt .............................................................................................. 10
3.2. STP – segmentatie, targeting & positionering ......................................................................... 10
3.3. Hypotheses formuleren & valideren ..................................................................................... 10
3.3.1. Soorten hypothesen .................................................................................................... 10
3.4. Doelstelling onderzoek ........................................................................................................ 11
3.5. Onderzoeksmethoden......................................................................................................... 11
3.5.1. Kwalitatief onderzoek .................................................................................................. 11
3.5.2. Kwantitatief onderzoek ................................................................................................ 11
3.5.3. Meerwaarde kwanitatief & kwalitatief ........................................................................... 12
3.6. Onderzoeksproces.............................................................................................................. 12
3.7. KMO-portefeuille................................................................................................................. 12
,4. Kwalitatieve exploratie ........................................................................................................ 13
4.1. deel 1: aanpak .................................................................................................................... 13
4.1.1. Diepte-interview ......................................................................................................... 13
4.1.2. Focusgroep................................................................................................................. 13
4.1.3. Online community ...................................................................................................... 14
4.1.4. Observatie .................................................................................................................. 14
4.1.5. Etnografie ................................................................................................................... 15
4.2. Deel 2: projectieve technieken ............................................................................................. 17
4.2.1. Onderbewustzijn ......................................................................................................... 17
4.2.2. Bevragingstechnieken ................................................................................................. 18
4.2.3. Projectieve technieken ................................................................................................ 19
4.2.4. Interviewafname ......................................................................................................... 21
4.2.5. Analyseproces ............................................................................................................ 21
5. Kwantitatieve validatie ........................................................................................................ 22
5.1. Deel 1: Methodologie .......................................................................................................... 22
5.1.1. Methodiek afhankelijk van factoren .............................................................................. 22
5.2. Deel 2: Vraaginhoud ............................................................................................................ 23
5.3. Deel 3: Vraagvorm ............................................................................................................... 24
5.3.1. Gesloten vragen .......................................................................................................... 24
5.3.2. Schaalvragen .............................................................................................................. 24
6. Streekproeftrekking ............................................................................................................. 25
6.1. Probleemstelling: Hoe robuuste gegevens verzamelen op grote schaal? ................................ 25
6.2. Steekproeftrekking .............................................................................................................. 25
6.3. Steekproefkader ................................................................................................................. 25
6.4. Steekproeftechniek (hoe?) ................................................................................................... 26
6.4.1. Aselecte of toevalsteekproef ....................................................................................... 26
6.4.2. Cluster ....................................................................................................................... 28
6.4.3. Selecte steekproeven .................................................................................................. 28
6.4.4. Getrapte steekproef .................................................................................................... 29
6.5. Steekproefgrootte (hoeveel) ................................................................................................ 29
6.5.1. Grootte van de populatie ............................................................................................. 29
6.5.2. Foutenmarge .............................................................................................................. 29
6.5.3. Betrouwbaarheid ........................................................................................................ 29
6.5.4. Geschatte responspercentage..................................................................................... 29
6.6. Steekproefverdeling (wie?) .................................................................................................. 29
6.6.1. 3-stappenplan ............................................................................................................ 30
7. Robuust veldwerk ................................................................................................................ 31
8. Representativiteitscontrole ................................................................................................. 31
8.1. Fouten veroorzaakt door interviewer .................................................................................... 31
8.2. Fouten veroorzaakt door respondent.................................................................................... 31
, 8.3. Fouten voorkomen .............................................................................................................. 31
8.3.1. Ideale steekproef ........................................................................................................ 32
8.3.2. werkelijke steekproef .................................................................................................. 32
8.4. Drie manieren om steekproeffout op te lossen...................................................................... 33
8.4.1. Oplossing 1: substitutie ............................................................................................... 33
8.4.2. Oplossing 2: call-back ................................................................................................. 33
Oplossing 3: herweging ............................................................................................................... 33
Controle: chi-kwadraat toets ...................................................................................................... 33
9. DATA-ANALYSE .................................................................................................................... 35
9.1. Codeboek........................................................................................................................... 35
9.2. Meetniveau ......................................................................................................................... 35
9.3. Soorten vragen.................................................................................................................... 36
9.4. Data frequentie ................................................................................................................... 37
9.4.1. Niveaus van verwerking ............................................................................................... 37
10. Storytelling ...................................................................................................................... 40
10.1. STAP 1: Invalshoek opdrachtgever.................................................................................... 40
10.2. STAP 2: Verhaallijn opbouwen.......................................................................................... 40
10.2.1. Pyramide-techniek ...................................................................................................... 40
10.3. STAP 3: Sterke visualisatie ............................................................................................... 41
, 1. PROBLEEMSTELLING EN ONDERZOEKSVRAAG
1.1. INPUT OPDRACHTGEVER
Probleem komt altijd van een opdrachtgever à briefen
Nadenken over goede onderzoeksvraag om eraan te koppelen + deelvragen
1.2. PROBLEEMSTELLING
TUTOR: vervult een begeleidende rol, waarbij studenten medestudenten ondersteunen in hun
leerproces of participeren in beleidsmatige en educatieve projecten
Problematiek is niet altijd negatief
Doelstelling: waarom is onderzoek relevant? Voor wie zijn de resultaten?
Doelgroep en onderwerp moeten afgebakend zijn
Bv. de veiligheidsbeleving in de woonomgeving (afbakening onderwerp) bij mensen ouder dan
70 jaar in één gemeente (afbakening doelgroep)
1.3. STAKEHOLDERS INVENTARISEREN
Wie zijn de betrokken partijen? à Stakeholders
INTERNE EXTERNE
Werknemers, managers… Leveranciers, overheid, aandeelhouders,
klanten, maatschappij
1.4. ONDERZOEKSVRAAG
Onderzoek afbakenen tot haalbare scope
ONDERZOEKSVRAAG: concrete vraagstelling die dmv het onderzoek beantwoord kan worden
Deskresearch levert veel info op à bepaalde invalshoek kiezen + kritisch nadenken via welke
onderzoeksvraag en deelvragen je probleemstelling kan beantwoorden
Correcte validering draagt bij tot validiteit van onderzoek
Maak gebruik van deelvragen en zoek eerst hier een antwoord op om vervolgens een antwoord te
vormen op je centrale onderzoeksvraag
Elk woord in onderzoeksvraag moet je kunnen definiëren en uitleggen
1.4.1. EISEN
• Onderzoeksvraag mag niet te breed of te smal zijn
o Te breed: risico dat je door het bos de bomen niet meer ziet
o Te smal: vaak te snel klaar met onderzoek, moeilijk om veel diepgang aan onderzoek
te geven
• Onderzoeksvraag vertalen in meerdere onderzoeksvragen
