Skelet-, spier-, zenuw- &
hormonaal stelsel
Skeletonderdelen
Skelet is opgebouwd uit 206 beenderen die onder te verdelen zijn in 4 groepen:
- Onregelmatige beenderen, bv. wervels
- Korte beenderen, bv. handwortelbeentjes
- Lange beenderen, bv. dijbeen
o = pijpbeenderen, zijn vooral in de ledematen aanwezig
o Schacht gevuld met beenmerg, 2 verdikte uiteinden
- Platte beenderen, bv. hersenschedel, schouderblad
o Bescherming weke organen
Functies van lange en platte beenderen
- Steun en vorm
- Beweging
- Opslagplaats minderalen (calcium en fosfaat)
- Aanmaak bloedcellen bij kinderen meer rood beenmerg in lange botten dan bij
volwassenen, daar enkel nog in dijbeen, ribben, wervels en heupbeenderen
Bouw beenweefsel en kraakbeenweefsel
= steunweefsels, gespecialiseerde cellen ingebed in tussencelsof (= intercellulaire matrix)
Beenweefsel
- Macroscopisch
o Buitenkant = compact been
o Uiteinden en centrum = sponsachtig been met in de holte rood beenmerg
levend en actief weefsel
- Microscopisch
o Compact been uit buizen
1
, Buizen uit lamellen die zich in concentrische cirkels rondom
centraal kanaal rangschikken
Lamellen bestaan uit botcellen ingebed in matrix die rijk is aan
collageen en kalkzouten
Kanaal bevat bloedvaten voor voorziening zuurstof en
voedingstoffen
o Sponsachtig been uit onregelmatige gevormde lamellen
Lamellen bestaan uit botcellen en matrix, deze liggen rond holten
Holten zijn gevuld met beenmerg en bloedvaten
In rood beenmerg worden rode bloedcellen gemaakt (nergens
anders!)
Kraakbeenweefsel
- Macroscopisch
o Op verschillende plaatsen in lichaam
o Verbinding tussen beenderen
o Als vormgevend en steunend weefsel
o Kraakbeen in gewricht
- Microscopisch
o Cellen ingebed in matrix
o Matrixtype hangt af van type kraakbeen
o Niet doorbloed herstelt heel moeilijk
Gewrichten
- Opbouw:
o Verbinding tussen 2 beenderen
o Gewrichtskop, -kop, kraakbeen, gewrichtssmeer, gewrichtskapsel en -
banden
- Soorten gewrichten
o Kogelgewricht, bv. schouder en heup
o Scharniergewricht, bv. elleboog en knie
o Rolgewricht, bv. tussen spaakbeen en ellepijp
o Draaigewricht, bv. tussen eerste craniale wervels
o Zadelgewricht, bv. duim
2
hormonaal stelsel
Skeletonderdelen
Skelet is opgebouwd uit 206 beenderen die onder te verdelen zijn in 4 groepen:
- Onregelmatige beenderen, bv. wervels
- Korte beenderen, bv. handwortelbeentjes
- Lange beenderen, bv. dijbeen
o = pijpbeenderen, zijn vooral in de ledematen aanwezig
o Schacht gevuld met beenmerg, 2 verdikte uiteinden
- Platte beenderen, bv. hersenschedel, schouderblad
o Bescherming weke organen
Functies van lange en platte beenderen
- Steun en vorm
- Beweging
- Opslagplaats minderalen (calcium en fosfaat)
- Aanmaak bloedcellen bij kinderen meer rood beenmerg in lange botten dan bij
volwassenen, daar enkel nog in dijbeen, ribben, wervels en heupbeenderen
Bouw beenweefsel en kraakbeenweefsel
= steunweefsels, gespecialiseerde cellen ingebed in tussencelsof (= intercellulaire matrix)
Beenweefsel
- Macroscopisch
o Buitenkant = compact been
o Uiteinden en centrum = sponsachtig been met in de holte rood beenmerg
levend en actief weefsel
- Microscopisch
o Compact been uit buizen
1
, Buizen uit lamellen die zich in concentrische cirkels rondom
centraal kanaal rangschikken
Lamellen bestaan uit botcellen ingebed in matrix die rijk is aan
collageen en kalkzouten
Kanaal bevat bloedvaten voor voorziening zuurstof en
voedingstoffen
o Sponsachtig been uit onregelmatige gevormde lamellen
Lamellen bestaan uit botcellen en matrix, deze liggen rond holten
Holten zijn gevuld met beenmerg en bloedvaten
In rood beenmerg worden rode bloedcellen gemaakt (nergens
anders!)
Kraakbeenweefsel
- Macroscopisch
o Op verschillende plaatsen in lichaam
o Verbinding tussen beenderen
o Als vormgevend en steunend weefsel
o Kraakbeen in gewricht
- Microscopisch
o Cellen ingebed in matrix
o Matrixtype hangt af van type kraakbeen
o Niet doorbloed herstelt heel moeilijk
Gewrichten
- Opbouw:
o Verbinding tussen 2 beenderen
o Gewrichtskop, -kop, kraakbeen, gewrichtssmeer, gewrichtskapsel en -
banden
- Soorten gewrichten
o Kogelgewricht, bv. schouder en heup
o Scharniergewricht, bv. elleboog en knie
o Rolgewricht, bv. tussen spaakbeen en ellepijp
o Draaigewricht, bv. tussen eerste craniale wervels
o Zadelgewricht, bv. duim
2
