PSYCHOLOGIE
Hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische wetenschap
KERNVRAAG 1.1 :
Wat is psychologie en wat is het niet?
DEF
Psychologie = de wetenschap van gedrag en mentale processen
Gedrag = zichtbaar mentale processen = niet zichtbaar (emotie’s)
Mentale processen = leren, high worden van een joint
Afkomst psychologie:
Psyche = geest logos= gebied van de studie
Concreet = studie van de geest
Drie soorten psychologen
- Experimenteel psychologen (onderzoeken)
- Docent psychologen
- Toegepaste psychologen ( 7 specialisaties)
7 specialisaties van toegepaste psychologie
- Schoolpsycholoog
- Sportpsycholoog
- Arbeids- en organisatie psychologen
- Klinische psycholoog en counselor
- Omgevingspsycholoog
- Gerontopsycholoog
- forensische psycholoog
Verzamelde kennis gebruiken → problemen van mensen oplossen
,Verschil tussen psychologie en psychiatrie
Zie pg 7 DEF
psycholoog psychiater
- Breder studiegebied - arts → specialiseren
- Houdt zich bezig met de mentale - medicijnen voorschrijven
processen en gedrag in algemeen
DEF: een medisch specialisme dat zich richt op
DEF: wetenschap van gedrag en mentale de diagnose en behandeling van mentale
processen stoornissen.
Pseudopsychologie
Niet onderbouwde psychologische aannames die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd
Vb. horoscopen, fenomeen, handschriftanalyse…
Wat is kritisch denken?
1. Bron? (juist of foute)
2. Bewering redelijk of extreem (kritisch zijn)
3. Bewijsmateriaal?
4. Conclusie beïnvloed door vooroordelen?
Bias= vooroordeel
(vb. overvallen door allochtonen reageren uit emotionele bias, sterk vanuit vooroordeel
geloof hechten aan onderzoeken)
Confirmation bias = overtuiging die we zelf hebben ( argumenten horen/onthouden die
overtuiging bevestigen)
5. Veelvoorkomende denkfouten?
Verschil tussen correlatie- causaliteit
Vb meer moorden= meer ijs eten → correlatie is verband ligt bij iets extern namelijk hitte
Causaliteit= oorzakelijkheid (geen uitspraak over de oorzaak) (ei laten vallen)
Vb allochtonen jongeren overvallen meer mensen →Oorzakelijkheid ligt niet omdat ze
allochtoon zijn maar werkloos zijn
6. Oplossen v.h probleem verschillende invalshoeken?
7. In vraag stellen
,KERNVRAAG 1.2 :
Wat zijn de zes belangrijke perspectieven van de psychologie?
Geschiedenis psychologie zie pp
Zes perspectieven die moderne psychologie domineren
1) Biologische perspectief
Wie? R. Descartes (onderscheid maken in lichaam en spirituele geest) ( houdt zich bezig met het
lichaam)
IDEE: het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd
Scheiding lichaam en spirituele geest, Menselijk gedrag, emoties gevolg van lichamelijke activiteiten
in zenuwstelsel
Evolutie in biologie
Zintuigelijke prikkels → activeren zenuwbaan → spierreactie uitlokken
Descartes = Rationalisme = denken is het enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
Empirisme= Denken is onnodig , ware bronnen van kennis zijn waarnemen, ervaringen,
experimenteren
moderne biologisch perspectief:
- Lichaam en geest opnieuw samengevoegd
- Geest= product van de hersenen
Twee variaties op het biologische thema
- Neurowetenschap
- Evolutionaire psychologie ( Darwin)
welke menselijke nijgingen hebben we overgeërfd uit de oertijd (angst, paniek)
deze die zich het best aanpassen aan de omgeving hebben het meeste kans op overleven
BEPALING GEDRAG: De hersenen, zenuwstelsel, endocriene stelsel en genen
, 2) Cognitieve perspectief
Wie? W. Wundt en W. James
Introspectie: elementen v.h bewustzijn ( beschrijven wat je dacht/voelt) ( =kijken naar binnen in
jezelf)
Structuralisme doel = meeste elementaire structuren of onderdelen van de geest aan het licht te
brengen.
KRITIEK van William James
- Bewustzijn = niet te herleiden tot afzonderlijke elementen ( gestaltpsychologie)
Het geheel is meer dan de som der delen
- Introspectie = subj = niet betrouwbaar
William James
- Functionalisme: kijken naar de functie van het bewustzijn
- W.J richt zich op de functie van het bewustzijn
Moderne cognitieve perspectief: ook interpretaties, verwachtingen, overtuigingen, herinneringen
IDEE: toepassing wetenschappelijke methode om de geest te bestuderen
BEPALING GEDRAG: unieke patroon waarneming, interpretatie, verwachting, herinnering, overtuiging
3) Behavioristisch perspectief
Wie? J.B. Watson en B.F. Skinner
Volgens WATSON = wetenschap van het gedrag en v.d meetbare omstandigheden in de omgeving
die dit gedrag beïnvloedt.
Volgens SKINNER = geest en iets subjectief
!! Nadruk op waarneembaar gedrag
VISIE: we reageren op onze omgeving adhv leerprincipes
Enkel fysieke stimuli ( waarneembare prikkels)vanuit omgeving en waarneembare reacties zijn te
bestuderen
- Introspectie = niet betrouwbaar
- Omgeving speelt grote rol in vermogen om te leren
- Gedachten en emoties zijn irrelevant → alleen gedrag is betrouwbaar te controleren
Volgens deze strekking:! Elk gedrag is aangeleerd en kan ook weer afgeleerd worden
IDEE psychologie Psychologie moet zich richten op observeerbaar gedrag, niet op mentale
processen
BEPALING GEDRAG: De prikkels in onze omgevingen de consequenties van ons gedrag .
Hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische wetenschap
KERNVRAAG 1.1 :
Wat is psychologie en wat is het niet?
DEF
Psychologie = de wetenschap van gedrag en mentale processen
Gedrag = zichtbaar mentale processen = niet zichtbaar (emotie’s)
Mentale processen = leren, high worden van een joint
Afkomst psychologie:
Psyche = geest logos= gebied van de studie
Concreet = studie van de geest
Drie soorten psychologen
- Experimenteel psychologen (onderzoeken)
- Docent psychologen
- Toegepaste psychologen ( 7 specialisaties)
7 specialisaties van toegepaste psychologie
- Schoolpsycholoog
- Sportpsycholoog
- Arbeids- en organisatie psychologen
- Klinische psycholoog en counselor
- Omgevingspsycholoog
- Gerontopsycholoog
- forensische psycholoog
Verzamelde kennis gebruiken → problemen van mensen oplossen
,Verschil tussen psychologie en psychiatrie
Zie pg 7 DEF
psycholoog psychiater
- Breder studiegebied - arts → specialiseren
- Houdt zich bezig met de mentale - medicijnen voorschrijven
processen en gedrag in algemeen
DEF: een medisch specialisme dat zich richt op
DEF: wetenschap van gedrag en mentale de diagnose en behandeling van mentale
processen stoornissen.
Pseudopsychologie
Niet onderbouwde psychologische aannames die als wetenschappelijke waarheden worden
gepresenteerd
Vb. horoscopen, fenomeen, handschriftanalyse…
Wat is kritisch denken?
1. Bron? (juist of foute)
2. Bewering redelijk of extreem (kritisch zijn)
3. Bewijsmateriaal?
4. Conclusie beïnvloed door vooroordelen?
Bias= vooroordeel
(vb. overvallen door allochtonen reageren uit emotionele bias, sterk vanuit vooroordeel
geloof hechten aan onderzoeken)
Confirmation bias = overtuiging die we zelf hebben ( argumenten horen/onthouden die
overtuiging bevestigen)
5. Veelvoorkomende denkfouten?
Verschil tussen correlatie- causaliteit
Vb meer moorden= meer ijs eten → correlatie is verband ligt bij iets extern namelijk hitte
Causaliteit= oorzakelijkheid (geen uitspraak over de oorzaak) (ei laten vallen)
Vb allochtonen jongeren overvallen meer mensen →Oorzakelijkheid ligt niet omdat ze
allochtoon zijn maar werkloos zijn
6. Oplossen v.h probleem verschillende invalshoeken?
7. In vraag stellen
,KERNVRAAG 1.2 :
Wat zijn de zes belangrijke perspectieven van de psychologie?
Geschiedenis psychologie zie pp
Zes perspectieven die moderne psychologie domineren
1) Biologische perspectief
Wie? R. Descartes (onderscheid maken in lichaam en spirituele geest) ( houdt zich bezig met het
lichaam)
IDEE: het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd
Scheiding lichaam en spirituele geest, Menselijk gedrag, emoties gevolg van lichamelijke activiteiten
in zenuwstelsel
Evolutie in biologie
Zintuigelijke prikkels → activeren zenuwbaan → spierreactie uitlokken
Descartes = Rationalisme = denken is het enige middel om aan wetenschap en filosofie te doen
Empirisme= Denken is onnodig , ware bronnen van kennis zijn waarnemen, ervaringen,
experimenteren
moderne biologisch perspectief:
- Lichaam en geest opnieuw samengevoegd
- Geest= product van de hersenen
Twee variaties op het biologische thema
- Neurowetenschap
- Evolutionaire psychologie ( Darwin)
welke menselijke nijgingen hebben we overgeërfd uit de oertijd (angst, paniek)
deze die zich het best aanpassen aan de omgeving hebben het meeste kans op overleven
BEPALING GEDRAG: De hersenen, zenuwstelsel, endocriene stelsel en genen
, 2) Cognitieve perspectief
Wie? W. Wundt en W. James
Introspectie: elementen v.h bewustzijn ( beschrijven wat je dacht/voelt) ( =kijken naar binnen in
jezelf)
Structuralisme doel = meeste elementaire structuren of onderdelen van de geest aan het licht te
brengen.
KRITIEK van William James
- Bewustzijn = niet te herleiden tot afzonderlijke elementen ( gestaltpsychologie)
Het geheel is meer dan de som der delen
- Introspectie = subj = niet betrouwbaar
William James
- Functionalisme: kijken naar de functie van het bewustzijn
- W.J richt zich op de functie van het bewustzijn
Moderne cognitieve perspectief: ook interpretaties, verwachtingen, overtuigingen, herinneringen
IDEE: toepassing wetenschappelijke methode om de geest te bestuderen
BEPALING GEDRAG: unieke patroon waarneming, interpretatie, verwachting, herinnering, overtuiging
3) Behavioristisch perspectief
Wie? J.B. Watson en B.F. Skinner
Volgens WATSON = wetenschap van het gedrag en v.d meetbare omstandigheden in de omgeving
die dit gedrag beïnvloedt.
Volgens SKINNER = geest en iets subjectief
!! Nadruk op waarneembaar gedrag
VISIE: we reageren op onze omgeving adhv leerprincipes
Enkel fysieke stimuli ( waarneembare prikkels)vanuit omgeving en waarneembare reacties zijn te
bestuderen
- Introspectie = niet betrouwbaar
- Omgeving speelt grote rol in vermogen om te leren
- Gedachten en emoties zijn irrelevant → alleen gedrag is betrouwbaar te controleren
Volgens deze strekking:! Elk gedrag is aangeleerd en kan ook weer afgeleerd worden
IDEE psychologie Psychologie moet zich richten op observeerbaar gedrag, niet op mentale
processen
BEPALING GEDRAG: De prikkels in onze omgevingen de consequenties van ons gedrag .
