Passief transport
met concentratiegradiënt: hoog naar laag
geen energie nodig, geen ATP verbruik
fosfolipidenlaag: osmose & diffusie
speciale transporteiwitten: geleide diffusie
A. Diffusie
= verplaatsing van moleculen in gas of vloeistof met
concentratiegradiënt mee: van hoge naar lage concentratie
door een membraan:
permeabel membraan → concentratie aan beide kanten gelijk
ionen → ladingen aan beide kanten gelijk
vb. bij organismen
gasuitwisseling ter hoogte
van de longblaasjes
O₂: longblaasjes —>
longvaten
CO₂ en H₂O: bloedvaten —>
longblaasjes
Geleide diffusie door een transporteiwit
passief transport
van geladen/grotere/polaire moleculen
via porie door membraan
Thema 1 1
, volgens de concentratiegradiënt (hoog naar laag)
met behulp van kanaaleiwitten/carriereiwitten
Kanaaleiwitten
= kleine, selectieve poriën die verplaatsing van water of
ionen door apolaire fosfolipidenlaag vermakkelijken
Aquaporines:
transport v water
in celmembranen en interne membranen
Ionenkanalen:
heel selectief voor het ion
kunnen openen en sluiten
bv. bij verplaatsing impuls binnen neuron (hoog= intracell.
en laag= extracell.)
Carriereiwitten
bindt met specifiek molecule/ion (sleutel-slotmethode,
reageert met restgroepen van AZ op bindingplaats)
carriereiwit verandert van vorm
molecule/ion komt vrij aan andere kant membraan
A. Osmose
= verplaatsing van water door semi-permeabel membraan door
concentratieverschil aan opgeloste moleculen aan beide zijden van
het membraan
! opgeloste moleculen kunnen niet door membraan (te groot)
! water verplaatst naar lagere waterconcentratie
! osmotisch evenwicht (=verplaatsing water in beide richtingen is
gelijk)
hypotonisch: cel zal water opnemen door osmose
Thema 1 2