Mechanische verwering
Bergtoppen bestaan uit hard gesteente. Zo’n enorme bergtop wordt
langzaam afgebroken. Het uit elkaar vallen van gesteente noem je
verwering. De verwering noem je mechanische verwering, dat kan
op drie manieren gebeuren.
1. Vorstverwering, in het gesteente zit een aantal scheuren en
spleten. Door regen komt hier water in. Als het dan gaat
vriezen, bevriest het water en zet zich uit.
2. Thermische verwering, het gesteente kan verbrokkelen,
doordat een steen overdag door de warmte van de zon warm
wordt en ‘s nachts afkoelt tot onder het vriespunt. Hierdoor
zal de steen uitzetten en inkrimpen. Uiteindelijk zal de steen
hierdoor in stukken breken.
3. Biologische verwering, de wortels zorgen wortels voor het
breken van gesteenten. Zodra de wortel in de spleet dikker
wordt, kan deze de steen laten breken.
Deze (bovenstaande)processen gebeuren altijd, daardoor brokkelt zo’n bergtop langzaam
af.
Chemische verwering
Op het gesteente zit bijvoorbeeld vol putjes of is verkleurd. Hiervoor is chemische
verwering verantwoordelijk. Bij deze vorm van verwering verandert het gesteente van
samenstelling door de werking van zuurstof en vocht op het gesteente. De snelheid
waarmee chemische verwering optreedt, is afhankelijk van het klimaat. In een warm en
vochtig klimaat verlopen chemische processen snel en verweert het gesteente sneller dan in
een droog of koud klimaat.
Grotten
Ook in Nederland kunnen we de gevolgen van chemische
verwering zien. Grotten ontstaan doordat het gesteente is
opgelost. Via spleten in het gesteente druipt het regenwater
naar beneden. Door de plantenwortels wordt het water een
beetje zuur. Het zure water lost het gesteente op, waardoor
gangenstelsels ontstaan. Deze stelsels groeien langzaam uit tot
prachtige grotten. In Nederland zijn deze grotten alleen in
Zuid-Limburg. Dat komt omdat daar dicht onder het
aardoppervlak kalksteen ligt. Dit kalksteen, ontstaan door het
samenpersen van kalkhoudende resten van zeedieren, lost op in zuur water. In sommige
delen van de wereld zijn zulke grote hoeveelheden aan gesteente opgelost dat hele
landschappen sterk van uiterlijk zijn veranderd. Deze karstgebieden zien er vaak
spectaculair uit.
Bergtoppen bestaan uit hard gesteente. Zo’n enorme bergtop wordt
langzaam afgebroken. Het uit elkaar vallen van gesteente noem je
verwering. De verwering noem je mechanische verwering, dat kan
op drie manieren gebeuren.
1. Vorstverwering, in het gesteente zit een aantal scheuren en
spleten. Door regen komt hier water in. Als het dan gaat
vriezen, bevriest het water en zet zich uit.
2. Thermische verwering, het gesteente kan verbrokkelen,
doordat een steen overdag door de warmte van de zon warm
wordt en ‘s nachts afkoelt tot onder het vriespunt. Hierdoor
zal de steen uitzetten en inkrimpen. Uiteindelijk zal de steen
hierdoor in stukken breken.
3. Biologische verwering, de wortels zorgen wortels voor het
breken van gesteenten. Zodra de wortel in de spleet dikker
wordt, kan deze de steen laten breken.
Deze (bovenstaande)processen gebeuren altijd, daardoor brokkelt zo’n bergtop langzaam
af.
Chemische verwering
Op het gesteente zit bijvoorbeeld vol putjes of is verkleurd. Hiervoor is chemische
verwering verantwoordelijk. Bij deze vorm van verwering verandert het gesteente van
samenstelling door de werking van zuurstof en vocht op het gesteente. De snelheid
waarmee chemische verwering optreedt, is afhankelijk van het klimaat. In een warm en
vochtig klimaat verlopen chemische processen snel en verweert het gesteente sneller dan in
een droog of koud klimaat.
Grotten
Ook in Nederland kunnen we de gevolgen van chemische
verwering zien. Grotten ontstaan doordat het gesteente is
opgelost. Via spleten in het gesteente druipt het regenwater
naar beneden. Door de plantenwortels wordt het water een
beetje zuur. Het zure water lost het gesteente op, waardoor
gangenstelsels ontstaan. Deze stelsels groeien langzaam uit tot
prachtige grotten. In Nederland zijn deze grotten alleen in
Zuid-Limburg. Dat komt omdat daar dicht onder het
aardoppervlak kalksteen ligt. Dit kalksteen, ontstaan door het
samenpersen van kalkhoudende resten van zeedieren, lost op in zuur water. In sommige
delen van de wereld zijn zulke grote hoeveelheden aan gesteente opgelost dat hele
landschappen sterk van uiterlijk zijn veranderd. Deze karstgebieden zien er vaak
spectaculair uit.
