EXPEDITIE TP
TERMEN
Vroegdetectie= onderzoeken/analyseren van eerste signalen van mogelijke psychische
of psychiatrische problematiek met/zonder hulpvraag.
Screening= verkennen van signalen. Met screeningsinstrumenten (vragenlijsten, …) om
klachten en symptomen zorgvuldig na te gaan
Oriëntatie of doorverwijzing= de client richten naar een gepast hulp/zorg aanbod.
(huisarts die doorverwijst naar gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg)
Diagnostiek= systematisch verzamelen van informatie. Een volledig beeld krijgen van
de problematiek.
Behandeling= zorgactiviteiten die afgestemd zijn op de stoornissen en symptonen.
Iedereen anders. Behandeling wordt vastgelegd in een zorgplan.
Begeleiding= ondersteunen van mensen/netwerken in dagelijks leven. Oog hebben op
verbeteren van vaardigheden, levenskwaliteit, …
Inclusie= gelijkwaardigheid. Elke persoon zo volwaardig mogelijk laten meedoen in de
samenleving.
Preventie= gezondheid verbeteren en beschermen. Klachten voorkomen/ in vroeg
stadium opsporen.
Ambulante zorg= Client gaat naar zorgverlener of zorgverlener naar huis. Zorg zonder
opname.
Residentiele zorg= opname/verblijf in ziekenhuis/andere. Dit is mogelijk langdurig.
STRUCTUUR VAN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG (GGZ)
= ons cognitief, emotioneel, gedragsmatig en sociaal welzijn.
“toestand van welbevinden waarin het individu zich bewust is van zijn eigen
moeilijkheden, kan omgaan met de normale spanningen van het leven, productief en
lonend werken en in staat zijn om bijdrage te leveren aan zijn gemeenschap” ~
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
Stepped care principe/model van de getrapte zorg
Bij een mild probleem beginnen bij de eerste trap
- Gebasseerd op de medische gezondheid
buikpijn nog niet naar dokter, maar wordt erger na tijd je gaat huisarts. Die
huisarts verwijst jou door naar een specialist (trapje omhoog) daarna moet je
ziekenhuis (nog trap hoger)
Werkt hetzelfde bij psychische gezondheid
,Hangt samen met:
Subsidiariteitsbeginsel: je kiest voor minst ingrijpende vorm van hulp en schakelt
meer specialiserende hulp als dat nodig is
Hoe hoger hoe intensiever de zorgt, hoe
gespecialiseerdere zorg.
Ambulante zorg: thuis blijven, regelmatig per week
hulp krijgen
Residentiele zorg: niet thuis blijven (opgenomen
worden)
Zelfzorg (informeel)
Zelfcompassie hebben, zacht en mild zijn (gaan
sporten). Soms is dit niet genoeg . Dan heb
je informele zorg nodig
Informele zorg in de gemeenschap (onbetaald)
Binnen je netwerk mensen zoeken/aanspreken die je kunnen steunen
Bv mantelzorg: familie die zorgt voor een ander familielid (natuurlijk persoon die helpt in
dag.leven) Bv
patientenverenigingen: doel is mensen samenbrengen en de stem van patienten
vertegenwoordigen
Eerstelijnsgezondheidszorg (formeel)
Kenmerken:
- Lage drempel, iedereen kan er terecht (Awel, Jak)
- Kortdurende en “onmiddellijke” hulp bij lichte tot matige psychische problemen:
informatie, advies, coaching, ondersteuning
- Doorverwijzing naar meer gespecialiseerde hulp indien nodig
- Huisartsen eerste contactpunt bij gezondheidsproblemen
ELP-conventie = eerstelijns psychologen conventie
Voor €11 naar de psycholoog. Maar niet voor iedereen omdat niet elke psycholoog
geconventioneerd is.
GGZ-diensten in de gemeenschap en psychiatrische afdelingen in algemene
ziekenhuizen (PAAZ)
Gespecialiseerd in bepaalde groep/ problematiek.
- Intensiever en meer tijd voor behandeling
- GGZ, Iniatieven voor beschut wonen (IBW), iniatieven voor dagopvang, …
,Psychiatrische afdelingen in algemene ziekenhuizen: PAAZ-afdeling:
Mensen die in acute crisis zitten. (snel een opname nodig, met een gemiddelde opname
duur van 2 weken)
- Wat is hier aan de hand? Wat heeft deze persoon nog nodig?
- Laag drempeliger dan psychiatrische ziekenhuizen
- Kort verblijf
- Afdeling noodinterventies (na zelfmoordpogingen)
Voorzieningen voor lang verblijf en gespecialiseerde afdelingen (3e lijns)
Cliënten die langdurig en intensieve psychische of psychiatrische zorg nodig hebben
- Langer durende opnames
- Omgeving, persoon in gevaar (zelfmoord, psychoses…)
- Persoon kan niet voor zichzelf zorgen (verslaving…)
- Gespecialiseerde residentiële hulpverlening, afgestemd op ziektebeeld
- Voor mensen met een ernstige, complexe of chronische psychiatrische
aandoening
Vrijwillig of gedwongen opnames (collocatie) = beschermingsmaatregel voor zichzelf of
omgeving =niet fijn, traumatisch
Bv de K-dienst, Gerontopsychiatrie= ouderen, Forensische psychiatrie
DE ROL VAN DE PC IN HET WERKVELD KLP
Multidisciplinair team Veel verschillende functies
4 disciplines:
- Psychologische discipline
- Paramedische discipline
- Opvoedkundige discipline
- Sociale discipline
Wetgeving: onderscheid tussen autonome en ondersteunende gezondheidszorgberoepen
- Autonoom: klinisch psycholoog, klinisch orthopedagoog, arts/psychiater
- Ondersteunend: psychologisch consulent, orthopedagogisch consulent
, Herstel van een klacht is de uitkomst van complex samenspel: biologische,
psychologische en sociale factoren.
Erkenning van de psychologisch consulent
De klinisch psycholoog is al erkend als een autonoom gezondheidszorgberoep.
Momenteel wordt gewerkt aan de erkenning van de psychologisch consulent als
ondersteunend gezondheidszorgberoep. Dit betekent dat zij bepaalde taken zelfstandig
mogen uitvoeren, maar voor andere taken onder supervisie staan van een autonoom
GGZ-beoefenaar.
Advies van de Federale Raad voor GGZ-beroepen
In juni 2022 publiceerde de Federale Raad voor GGZ-beroepen een advies. Dit advies
stelt dat de erkenning van ondersteunende beroepen zoals de ‘psychologisch consulent’
en ‘orthopedagogisch consulent’ in een Koninklijk Besluit moet worden vastgelegd. Dit
advies werd overgedragen aan Minister Vandenbroucke en zal verder worden besproken
in de Commissie Volksgezondheid.
Rol van de psychologisch consulent
Het voorstel is dat de psychologisch consulent zelfstandig bepaalde diensten kan
aanbieden, terwijl andere diensten onder supervisie moeten gebeuren. Interdisciplinaire
samenwerking wordt belangrijker na erkenning. De juridische eindverantwoordelijkheid
ligt echter bij de autonome GGZ-beroepen, vooral in klinische settings zoals
psychiatrische ziekenhuizen.
Autonome GGZ-beroepen
Autonome GGZ-beroepen, zoals klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen, zijn
sinds 2016 erkend. Zij mogen zelfstandig werken aan preventie, psychodiagnostiek
(inclusief het stellen van diagnoses) en de behandeling van psychisch en
psychosomatisch lijden. Daarnaast mogen zij, na een vierjarige therapieopleiding, ook
psychotherapie beoefenen.
TERMEN
Vroegdetectie= onderzoeken/analyseren van eerste signalen van mogelijke psychische
of psychiatrische problematiek met/zonder hulpvraag.
Screening= verkennen van signalen. Met screeningsinstrumenten (vragenlijsten, …) om
klachten en symptomen zorgvuldig na te gaan
Oriëntatie of doorverwijzing= de client richten naar een gepast hulp/zorg aanbod.
(huisarts die doorverwijst naar gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg)
Diagnostiek= systematisch verzamelen van informatie. Een volledig beeld krijgen van
de problematiek.
Behandeling= zorgactiviteiten die afgestemd zijn op de stoornissen en symptonen.
Iedereen anders. Behandeling wordt vastgelegd in een zorgplan.
Begeleiding= ondersteunen van mensen/netwerken in dagelijks leven. Oog hebben op
verbeteren van vaardigheden, levenskwaliteit, …
Inclusie= gelijkwaardigheid. Elke persoon zo volwaardig mogelijk laten meedoen in de
samenleving.
Preventie= gezondheid verbeteren en beschermen. Klachten voorkomen/ in vroeg
stadium opsporen.
Ambulante zorg= Client gaat naar zorgverlener of zorgverlener naar huis. Zorg zonder
opname.
Residentiele zorg= opname/verblijf in ziekenhuis/andere. Dit is mogelijk langdurig.
STRUCTUUR VAN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG (GGZ)
= ons cognitief, emotioneel, gedragsmatig en sociaal welzijn.
“toestand van welbevinden waarin het individu zich bewust is van zijn eigen
moeilijkheden, kan omgaan met de normale spanningen van het leven, productief en
lonend werken en in staat zijn om bijdrage te leveren aan zijn gemeenschap” ~
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
Stepped care principe/model van de getrapte zorg
Bij een mild probleem beginnen bij de eerste trap
- Gebasseerd op de medische gezondheid
buikpijn nog niet naar dokter, maar wordt erger na tijd je gaat huisarts. Die
huisarts verwijst jou door naar een specialist (trapje omhoog) daarna moet je
ziekenhuis (nog trap hoger)
Werkt hetzelfde bij psychische gezondheid
,Hangt samen met:
Subsidiariteitsbeginsel: je kiest voor minst ingrijpende vorm van hulp en schakelt
meer specialiserende hulp als dat nodig is
Hoe hoger hoe intensiever de zorgt, hoe
gespecialiseerdere zorg.
Ambulante zorg: thuis blijven, regelmatig per week
hulp krijgen
Residentiele zorg: niet thuis blijven (opgenomen
worden)
Zelfzorg (informeel)
Zelfcompassie hebben, zacht en mild zijn (gaan
sporten). Soms is dit niet genoeg . Dan heb
je informele zorg nodig
Informele zorg in de gemeenschap (onbetaald)
Binnen je netwerk mensen zoeken/aanspreken die je kunnen steunen
Bv mantelzorg: familie die zorgt voor een ander familielid (natuurlijk persoon die helpt in
dag.leven) Bv
patientenverenigingen: doel is mensen samenbrengen en de stem van patienten
vertegenwoordigen
Eerstelijnsgezondheidszorg (formeel)
Kenmerken:
- Lage drempel, iedereen kan er terecht (Awel, Jak)
- Kortdurende en “onmiddellijke” hulp bij lichte tot matige psychische problemen:
informatie, advies, coaching, ondersteuning
- Doorverwijzing naar meer gespecialiseerde hulp indien nodig
- Huisartsen eerste contactpunt bij gezondheidsproblemen
ELP-conventie = eerstelijns psychologen conventie
Voor €11 naar de psycholoog. Maar niet voor iedereen omdat niet elke psycholoog
geconventioneerd is.
GGZ-diensten in de gemeenschap en psychiatrische afdelingen in algemene
ziekenhuizen (PAAZ)
Gespecialiseerd in bepaalde groep/ problematiek.
- Intensiever en meer tijd voor behandeling
- GGZ, Iniatieven voor beschut wonen (IBW), iniatieven voor dagopvang, …
,Psychiatrische afdelingen in algemene ziekenhuizen: PAAZ-afdeling:
Mensen die in acute crisis zitten. (snel een opname nodig, met een gemiddelde opname
duur van 2 weken)
- Wat is hier aan de hand? Wat heeft deze persoon nog nodig?
- Laag drempeliger dan psychiatrische ziekenhuizen
- Kort verblijf
- Afdeling noodinterventies (na zelfmoordpogingen)
Voorzieningen voor lang verblijf en gespecialiseerde afdelingen (3e lijns)
Cliënten die langdurig en intensieve psychische of psychiatrische zorg nodig hebben
- Langer durende opnames
- Omgeving, persoon in gevaar (zelfmoord, psychoses…)
- Persoon kan niet voor zichzelf zorgen (verslaving…)
- Gespecialiseerde residentiële hulpverlening, afgestemd op ziektebeeld
- Voor mensen met een ernstige, complexe of chronische psychiatrische
aandoening
Vrijwillig of gedwongen opnames (collocatie) = beschermingsmaatregel voor zichzelf of
omgeving =niet fijn, traumatisch
Bv de K-dienst, Gerontopsychiatrie= ouderen, Forensische psychiatrie
DE ROL VAN DE PC IN HET WERKVELD KLP
Multidisciplinair team Veel verschillende functies
4 disciplines:
- Psychologische discipline
- Paramedische discipline
- Opvoedkundige discipline
- Sociale discipline
Wetgeving: onderscheid tussen autonome en ondersteunende gezondheidszorgberoepen
- Autonoom: klinisch psycholoog, klinisch orthopedagoog, arts/psychiater
- Ondersteunend: psychologisch consulent, orthopedagogisch consulent
, Herstel van een klacht is de uitkomst van complex samenspel: biologische,
psychologische en sociale factoren.
Erkenning van de psychologisch consulent
De klinisch psycholoog is al erkend als een autonoom gezondheidszorgberoep.
Momenteel wordt gewerkt aan de erkenning van de psychologisch consulent als
ondersteunend gezondheidszorgberoep. Dit betekent dat zij bepaalde taken zelfstandig
mogen uitvoeren, maar voor andere taken onder supervisie staan van een autonoom
GGZ-beoefenaar.
Advies van de Federale Raad voor GGZ-beroepen
In juni 2022 publiceerde de Federale Raad voor GGZ-beroepen een advies. Dit advies
stelt dat de erkenning van ondersteunende beroepen zoals de ‘psychologisch consulent’
en ‘orthopedagogisch consulent’ in een Koninklijk Besluit moet worden vastgelegd. Dit
advies werd overgedragen aan Minister Vandenbroucke en zal verder worden besproken
in de Commissie Volksgezondheid.
Rol van de psychologisch consulent
Het voorstel is dat de psychologisch consulent zelfstandig bepaalde diensten kan
aanbieden, terwijl andere diensten onder supervisie moeten gebeuren. Interdisciplinaire
samenwerking wordt belangrijker na erkenning. De juridische eindverantwoordelijkheid
ligt echter bij de autonome GGZ-beroepen, vooral in klinische settings zoals
psychiatrische ziekenhuizen.
Autonome GGZ-beroepen
Autonome GGZ-beroepen, zoals klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen, zijn
sinds 2016 erkend. Zij mogen zelfstandig werken aan preventie, psychodiagnostiek
(inclusief het stellen van diagnoses) en de behandeling van psychisch en
psychosomatisch lijden. Daarnaast mogen zij, na een vierjarige therapieopleiding, ook
psychotherapie beoefenen.
