Deel X: Calcium
- Zit voornamelijk in onze botten
- Hebben ongeveer kilo calcium dat we
meedragen
- Er zit 1000 minder in lichaam en dan
nog minder in cel en zo verder
Calciumbalans: de 3 hoofdrolspelers:
- De botten: hier zit vrijwel al ons calcium, bot is geen dood materiaal, maar
zeer actief weefsel dat constant wordt opgebouwd en afgebroken, als die
balans verstoord raakt dan hebben we osteoporose
- De darmen: we halen calcium uit voeding, groot deel verlaat lichaam direct
weer via de stoelgang, slechts relatief klein deel wordt netto opgenomen in
bloed
- De nieren: nieren filteren enorme veel calcium maar reabsorberen het
overgrote deel weer direct, kleine netto calcium die we via darmen hebben
opgenomen wordt door nieren uitgeplast om balans perfect op 0 te houden
Regelaars: PTH en vitamine D:
- ATH wordt geproduceerd door bijschildklieren
o Haalt actief calcium uit botten
o Dwingt nieren om calcium vast te houden en juist fosfaat uit te
plassen
o Het activeert vitamine D in de nieren
- Vitamine D
o Zorgt ervoor dat darmen massaal calcium opnemen uit onze
voeding
o Absolute hoofddoel van vitamine D is calciumspiegel in bloed stabiel
houden, als je vitamine D slikt maar via je dieet te weinig calcium
eet dan zal vitamine D dat calcium gewoon keihard uit je botten
weghalen om bloed te spekken
o Dus patiënten altijd een combinatiepreparaat geven
De Visscher Amber – KU Leuven – Farmaceutische Wetenschappen 2 de Bachelor
Semester 2
, 1. Pathologie
- Hypocalcemie
- Hypercalcemie
1.1. Hypocalcemie
- Ca < 9 mg%
1.1.1. Oorzaken
Chronische nierinsufficiëntie:
- Mensen met chronisch nierfalen ontwikkelen onvermijdelijk zwaar
calciumtekort, 2 dingen lopen fout
- Ziekte nieren plassen geen fosfaat uit fosfaat gaat in bloed binden aan
het weinige vrije calcium calciumgehalte keldert
- Zieke nieren kunnen vitamine D niet meer activeren darm neemt
hierdoor geen nieuw calcium meer op om het tekort aan te vullen
Vitamine D deficiëntie:
- Vitamine D doorloopt gans stappenplan in lichaam om actief te worden en
op elke stap kan het systeem falen en dat kan leiden tot een calciumtekort
o Stap 1: aanvoer of opname faalt
Door tekort aan zonlicht of arm dieet
Darmen kunnen het niet opnemen, bv bij maagverwijdering,
ziektes van dunne darm of als pancreas niet goed werkt
o Stap 2: lever faalt (defect in 25-hydroxylatie)
Lever voert 1ste bewerking uit, dit proces stagneert bij zware
leverschade (levercirrose) of door gebruik van bepaalde anti-
epileptica
o Stap 3: nier faalt (defect in 1-alfa 25-hydroxylatie)
Nieren maken de uiteindelijke actieve vorm
Dit stopt bij nierfalen, tekort aan parathormoon of een
aangeboren defect
Oplossing: direct de reeds actieve vorm van vitamine D als
GM toedienen
o Stap 4: cellen luisteren niet (defect in vitamine D receptor)
Lichaam maakt perfect actieve vorm aan maar receptoren op
cellen zijn heel ongevoelig
Oplossing: extreem hoge dosissen toedienen om resistentie
met brute kracht te doobreken
- Gevolg van vitamine D tekort
o Geen calcium uit bloed gehaald
o Dan reageert lichaam, maakt PTH massaal aan
o PTH trekt dan overig calcium uit de botten
o Resultaat: eiwitgeraamte van bot is er nog maar niet meer verkalkt,
bot is dan extreem zwak
Malabsorptie in de darm:
De Visscher Amber – KU Leuven – Farmaceutische Wetenschappen 2 de Bachelor
Semester 2
- Zit voornamelijk in onze botten
- Hebben ongeveer kilo calcium dat we
meedragen
- Er zit 1000 minder in lichaam en dan
nog minder in cel en zo verder
Calciumbalans: de 3 hoofdrolspelers:
- De botten: hier zit vrijwel al ons calcium, bot is geen dood materiaal, maar
zeer actief weefsel dat constant wordt opgebouwd en afgebroken, als die
balans verstoord raakt dan hebben we osteoporose
- De darmen: we halen calcium uit voeding, groot deel verlaat lichaam direct
weer via de stoelgang, slechts relatief klein deel wordt netto opgenomen in
bloed
- De nieren: nieren filteren enorme veel calcium maar reabsorberen het
overgrote deel weer direct, kleine netto calcium die we via darmen hebben
opgenomen wordt door nieren uitgeplast om balans perfect op 0 te houden
Regelaars: PTH en vitamine D:
- ATH wordt geproduceerd door bijschildklieren
o Haalt actief calcium uit botten
o Dwingt nieren om calcium vast te houden en juist fosfaat uit te
plassen
o Het activeert vitamine D in de nieren
- Vitamine D
o Zorgt ervoor dat darmen massaal calcium opnemen uit onze
voeding
o Absolute hoofddoel van vitamine D is calciumspiegel in bloed stabiel
houden, als je vitamine D slikt maar via je dieet te weinig calcium
eet dan zal vitamine D dat calcium gewoon keihard uit je botten
weghalen om bloed te spekken
o Dus patiënten altijd een combinatiepreparaat geven
De Visscher Amber – KU Leuven – Farmaceutische Wetenschappen 2 de Bachelor
Semester 2
, 1. Pathologie
- Hypocalcemie
- Hypercalcemie
1.1. Hypocalcemie
- Ca < 9 mg%
1.1.1. Oorzaken
Chronische nierinsufficiëntie:
- Mensen met chronisch nierfalen ontwikkelen onvermijdelijk zwaar
calciumtekort, 2 dingen lopen fout
- Ziekte nieren plassen geen fosfaat uit fosfaat gaat in bloed binden aan
het weinige vrije calcium calciumgehalte keldert
- Zieke nieren kunnen vitamine D niet meer activeren darm neemt
hierdoor geen nieuw calcium meer op om het tekort aan te vullen
Vitamine D deficiëntie:
- Vitamine D doorloopt gans stappenplan in lichaam om actief te worden en
op elke stap kan het systeem falen en dat kan leiden tot een calciumtekort
o Stap 1: aanvoer of opname faalt
Door tekort aan zonlicht of arm dieet
Darmen kunnen het niet opnemen, bv bij maagverwijdering,
ziektes van dunne darm of als pancreas niet goed werkt
o Stap 2: lever faalt (defect in 25-hydroxylatie)
Lever voert 1ste bewerking uit, dit proces stagneert bij zware
leverschade (levercirrose) of door gebruik van bepaalde anti-
epileptica
o Stap 3: nier faalt (defect in 1-alfa 25-hydroxylatie)
Nieren maken de uiteindelijke actieve vorm
Dit stopt bij nierfalen, tekort aan parathormoon of een
aangeboren defect
Oplossing: direct de reeds actieve vorm van vitamine D als
GM toedienen
o Stap 4: cellen luisteren niet (defect in vitamine D receptor)
Lichaam maakt perfect actieve vorm aan maar receptoren op
cellen zijn heel ongevoelig
Oplossing: extreem hoge dosissen toedienen om resistentie
met brute kracht te doobreken
- Gevolg van vitamine D tekort
o Geen calcium uit bloed gehaald
o Dan reageert lichaam, maakt PTH massaal aan
o PTH trekt dan overig calcium uit de botten
o Resultaat: eiwitgeraamte van bot is er nog maar niet meer verkalkt,
bot is dan extreem zwak
Malabsorptie in de darm:
De Visscher Amber – KU Leuven – Farmaceutische Wetenschappen 2 de Bachelor
Semester 2