METHODOLOGIE
H1: WAAROM SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ?
Wetenschap bedrijven staat eigenlijk gelijk aan het toepassen van een set rigoureuze
principes die je als onderzoeker in staat stellen om tot geldige en betrouwbare kennis
over de werkelijkheid te komen. Methodologie verwijst naar de wijze waarop het hele
proces van wetenschapsbeoefening functioneert, en houdt dus niet alleen de kennis en
beheersing van methoden en technieken in.
(1) ENKELE VOORBEELDEN
De opwarming van de aarde- “an incovenient truth vs the great global warming
swindle”
Klimaatverandering oplossen kan door ofwel oorzaken direct aan te pakken of de funeste
gevolgen ervan in te perken. Of het nu gaat om het inwerken op de oorzaken of het
inperken van effecten, in beide gevallen kunnen beleidsmakers gebruik maken van de
laatste wetenschappelijke studies om het debat met correcte informatie te stofferen.
- An inconvenient truth (Al Gore): Door toenemende uitstoot CO2 neemt
temperatuur toe en stijgt de zeespiegel.
- The great global warming swindle: Stijging van de temperatuur zorgt voor
toeneming CO2 en niet omgekeerd. De rol van de mens is van marginaal belang.
Vooral de activiteit van de zon en een stijging van het aantal zonnevlekken zorgen
voor temperatuurstijging.
Hieruit blijkt dat wetenschapsbeoefening geen proces is dat alleen gedreven wordt door
onpartijdige rationele dialoog, maar ook door machtsverhoudingen, maatschappelijke
en/of politieke inmenging, ideologische assumpties en agressieve retoriek
The war against crime in NY: hoe werkt het?
Burgemeester Rudy Giuliani wil misdaadcijfer in New York verlagen en laat zich inspireren
door de ‘Broken Windows Theory’: voor criminelen is de drempel laag om in een
gebouw met gebroken ramen in te breken en meer stuk te maken en meer afval te
verspreiden… dir accumuleert
- Crimineel handelen is gevolg van gebrek aan sociale normen en een gebrek aan
controle om aan deze normen te conformeren.
- De anonimiteit van de grootstad vormt een ideale voedingsbodem voor crimineel
gedrag.
- Je moet dus beginnen met kleine criminaliteit en onhoffelijkheden in buurten aan
te pakken.
Er vindt wel degelijk een daling van criminaliteit plaats in New York maar komt dit door
het beleid gebaseerd op de broken windows theory?
Dit roept vragen omtrent causaliteit op, om te spreken v causaliteit moet aan 3
voorwaarden voldaan zijn:
- Er moet een statistisch verband zijn tussen A en B
- Gebeurtenis A moet voorafgaan aan gebeurtenis B.
- Het statistische verband tussen gebeurtenis A en B mag niet te wijten zijn aan een
3e gebeurtenis C die dat verband teweegbrengt.
In dit geval aan voorwaarde 1: voldaan. Echter voor voorwaarde 2 was criminaliteit al aan
het dalen voor Gugliani burgemeester werd. Aan factor 3 dus ook niet voldaan. Hierdoor
kan o.b.v. de wetenschappelijke visie op causaliteit de claim van Giuliani niet zomaar voor
waar worden aangenomen.
Botsende beschavingen
Sommige auteurs zien het einde van de Koude Oorlog als een botsing der beschavingen.
Huntington: conflicten zouden worden gekenmerkt door culturele en religieuze kwesties,
waarbij het concept beschaving relevant wordt om potentiële conflicten te traceren en te
duiden.
, METHODOLOGIE
- Houdt te weinig rekening met de specificiteit van elk conflict: In historisch
vergelijkend onderzoek is een grondige studie van diverse cases een noodzaak als
je de complexiteit en de veelzijdigheid ervan wil duiden en begrijpen.
- Dat er steeds meer militaire conflicten plaatsvinden na KO w door empirisch
onderzoek niet bevestigd
- Zijn hypothese stuurt je perceptie v werkelijkheid
Kan de empirische werkelijkheid objectief worden waargenomen , en in welke mate
spelen theoretische vooringenomenheid een rol in de studie van de sociale werkelijkheid?
Polls bij verkiezingen: vertekend?
Verliezers van steekproeven bij de bevolking verwerpen de peiling waar winnaars er net
hun aandacht op gaan richten. Het is precies inzicht in de methodologische aspecten van
een peiling dat je toelaat om een oordeel te vellen over de wetenschappelijkheid en dus
de waarde van verkiezingsonderzoek.
De wetenschapper als bokser
Loïc Wacquant wil beeld van zwarte buurten in Chicago onderzoeken en stereotypen
doorprikken. Hiervoor maakt hij gebruik van participerende observatie om toegang te
krijgen tot de leefwereld van een anders zeer moeilijk bestudeerbare populatie.
Verband tussen gamen en agressie
Wat is nu het verband? Er bestaat geen consensus over het effect van gamen en agressie
bij kinderen door de verschillende wijzen waarop het onderzoeksprobleem in studies
methodologisch wordt uitgewerkt en benaderd wordt.
- Bovendien, wat wordt er precies verstaan onder gewelddadige games of agressie?
- Hoe wordt agressie gemeten? M.a.w. hoe ga je een abstract begrip als agressie op
een betrouwbare en geldige manier operationaliseren om bruikbaar te maken voor
metingen, zonder veralgemenigsfouten en/of betekenisverchuivingen.
- Bovendien niet geoorloofd om o.b.v. cross-sectioneel-surveyonderzoek causaliteit
vast te stellen, bv het kan dat agressieve kinderen sneller kiezen voor agressieve
games.
- Er wordt weinig rekening gehouden met intermediaire variabelen die het verband
mediëren of met kenmerken die het verband modereren, bv geslacht, leeftijd,..
- Op welke termijn moeten de effecten gesitueerd worden?
- In hoeverre zijn de bevindingen uit een hoogst artificiële laboratorium onderzoek
veralgemeenbaar naar een ruimere populatie
Het effect van gamen op het handelen van jongeren blijkt dus in de praktijk moeilijk te
onderzoeken en behoeven relatief complexe onderzoeksontwerpen.
(2) WETENSCHAPPELIJKE AANPAK
Wetenschap: specifieke benadering
Wetenschapsbeoefening wordt deels gestuurd door onderliggende normen en waarden.
Overtreders van die normen worden streng gestraft bv Diederik Stapel: Had jarenlang
onderzoeksgegevens verzonnen en gepubliceerd. In sociaalwetenschappelijk onderzoek
staan 2 termen centraal:
- Methodologie: gele proces v wetenschapsbeoefening
- Methoden: geheel van specifieke technieken die je gebruikt in wetenschappelijk
onderzoek om onderzoekseenheden te selecteren, er gegevens over te
verzamelen, die gegevens te analyseren en de resultaten te rapporteren
Alternatieve bronnen v kennis over werkelijkheid?
, METHODOLOGIE
De belangrijkste hiervan zijn persoonlijke ervaringen, populaire media en
ideologische overtuiging of waarden. Geen van die bronnen kan echter met de
kennis en inzichten concurreren die je uit heus wetenschappelijk onderzoek opdoet →
logisch. Naast wetenschap worden deze 3 voorbeelden beschouwd als concurrerende
Massamedia als bron van informatie: (vb van populaire media als bron van kennis) De
berichtgeving over de eerste Golfoorlog in Irak was heel variabel afhankelijk van welke
nieuwszender het afkomstig was
kennissystemen
Creationisme als Ideologische beïnvloeding kan op andere manieren gebeuren,
wetenschap?: (vb van oa is het bv voor vele wetenschappers het niet ethisch om
ideologische overtuiging intelligentieonderzoek te doen bij verschillende rassen
als bron van kennis)
Creationisme: Het heelal, Wat verwachten van methodologie?
de mens, plant en dier Het doel is om op een systematische manier, geldige en
zijn door een opperwezen betrouwbare kennis over de sociale werkelijkheid te
geschapen en Darwins genereren. Methodologie biedt bouwstenen om
evolutietheorie is slechts wetenschappelijke kennis over de omgeving op te bouwen.
Het zwakke geslacht ook
een sprookje voor (1) Een eerste bouwsteen is een theorie of een theoretisch
dommer? Lawrence
volwassenen. Het inzicht, er zijn verschillende soorten theorieën en niet alleen
Summers stelde ingrote
2005
verschil tussen wat betreft het object waar ze uitspraken over doen maar ook
dat de schaarste van
wetenschap op welk niveau deze uitspaken zich bevinden. Dit gaat van het
vrouwen aan en
de geloof,
top in
religie of ideologie is dat verklaren van interactie op het interpersoonlijk of het
sectoren niet te wijten is
wetenschappelijke microniveau, tot het begrijpen van patronen op het niveau
aan discriminatie of
uitspraken in zich lenen aan van ruimere sociale systemen: macroniveau. Hiertussen
verschillen opvoeding,
falsificatie dus wanneer bevinden zich theorieën op het mesoniveau die processen
maar biologische
tegensprekelijk materiaal proberen te duiden die zich afspelen in bv sociale
verschillen zouden deze
wordt gevonden, passen bewegingen, organisaties en gemeenschappen.
schaarste verklaren.
wetenschappers zichsterk
aan (2) Een tweede bouwsteen vormen data of gegevens over de
Deze uitspraak ging
de werkelijkheid aan werkelijkheid. Met die data kan je uitmaken of je theoretische
in tegen wat ideologisch
inzichten overeenstemmen met de werkelijkheid of niet.
gangbaar is en hij werd
afgezet als rector.
, METHODOLOGIE
H2: B OUWSTENEN EN SOORTEN SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Wetenschappelijk onderzoek is een voortdurende wisselwerking tussen
theorie en empirie. Sociaal wetenschappelijk onderzoek is de productie van
geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het combineren van
theorie en empirie, waarbij methodologische principes rigoureus worden
toegepast.
Hierbij dient opgemerkt te worden dat er onder sociale wetenschappers geen
algemeen aanvaarde definitie bestaat wat sociaal wetenschappelijk onderzoek
precies inhoudt. Over wat een goed onderzoek is bestaat nog minder unanimiteit.
(1) BOUWSTENEN VAN SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Theorie en empirie
Sociaal wetenschappelijk onderzoek is zoals gezegd een mix van theorie en
empirie. Een Theorie is een geheel van samenhangende uitspraken of proposities
die bepaalde fenomenen beschrijven of verklaren. Ze beantwoorden niet alleen
wat, hoe- en waaromvragen, maar laten ook toe om voorspellingen te doen→ niet
eenvoudig en blijken achteraf vaak niet te kloppen.
Bijvoorbeeld: big bang theorie of evolutietheorie.
Sociaalwetenschappelijke theorieën verklaren hoe de
samenleving in elkaar zit bv de broken windows
theory
! Goede sociaalwetenschappelijke theorieën bezitten enkele belangrijke
kenmerken!
(1) Logisch samenhangend geheel v uitspraken over relaties tussen
concepten
Een concept is een algemeen en abstract idee dat als label dient om concreet
waarneembare zaken of fenomenen te categoriseren. Bv criminaliteit in broken
windows theory, een abstracte categorie die een hele waaier van concreet
gedrag omvat gaande van grafitti spuiten tot moorden. De BWT stelt dat er een
causale relatie bestaat tussen concept één fysieke verloedering en concept twee
criminaliteit .
(2) Het is ten alle tijden empirisch toetsbaar. Empirische toetsbaarheid
houdt zowel verifieerbaarheid als weerlegbaarheid in:
- Verifieerbaarheid: mogelijkheid om door observatie te toetsen of
theoretische aannames overeenstemmen met de realiteit
- Falsifieerbaarheid: mogelijkheid om door observatie de eventuele
onjuistheid van kennis aan te tonen.
Als aan geen van beiden voldaan wordt dan is de theorie niet empirisch toetsbaar
en kunnen onderzoekers het onderzoek niet repliceren of het herhalen van
H1: WAAROM SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ?
Wetenschap bedrijven staat eigenlijk gelijk aan het toepassen van een set rigoureuze
principes die je als onderzoeker in staat stellen om tot geldige en betrouwbare kennis
over de werkelijkheid te komen. Methodologie verwijst naar de wijze waarop het hele
proces van wetenschapsbeoefening functioneert, en houdt dus niet alleen de kennis en
beheersing van methoden en technieken in.
(1) ENKELE VOORBEELDEN
De opwarming van de aarde- “an incovenient truth vs the great global warming
swindle”
Klimaatverandering oplossen kan door ofwel oorzaken direct aan te pakken of de funeste
gevolgen ervan in te perken. Of het nu gaat om het inwerken op de oorzaken of het
inperken van effecten, in beide gevallen kunnen beleidsmakers gebruik maken van de
laatste wetenschappelijke studies om het debat met correcte informatie te stofferen.
- An inconvenient truth (Al Gore): Door toenemende uitstoot CO2 neemt
temperatuur toe en stijgt de zeespiegel.
- The great global warming swindle: Stijging van de temperatuur zorgt voor
toeneming CO2 en niet omgekeerd. De rol van de mens is van marginaal belang.
Vooral de activiteit van de zon en een stijging van het aantal zonnevlekken zorgen
voor temperatuurstijging.
Hieruit blijkt dat wetenschapsbeoefening geen proces is dat alleen gedreven wordt door
onpartijdige rationele dialoog, maar ook door machtsverhoudingen, maatschappelijke
en/of politieke inmenging, ideologische assumpties en agressieve retoriek
The war against crime in NY: hoe werkt het?
Burgemeester Rudy Giuliani wil misdaadcijfer in New York verlagen en laat zich inspireren
door de ‘Broken Windows Theory’: voor criminelen is de drempel laag om in een
gebouw met gebroken ramen in te breken en meer stuk te maken en meer afval te
verspreiden… dir accumuleert
- Crimineel handelen is gevolg van gebrek aan sociale normen en een gebrek aan
controle om aan deze normen te conformeren.
- De anonimiteit van de grootstad vormt een ideale voedingsbodem voor crimineel
gedrag.
- Je moet dus beginnen met kleine criminaliteit en onhoffelijkheden in buurten aan
te pakken.
Er vindt wel degelijk een daling van criminaliteit plaats in New York maar komt dit door
het beleid gebaseerd op de broken windows theory?
Dit roept vragen omtrent causaliteit op, om te spreken v causaliteit moet aan 3
voorwaarden voldaan zijn:
- Er moet een statistisch verband zijn tussen A en B
- Gebeurtenis A moet voorafgaan aan gebeurtenis B.
- Het statistische verband tussen gebeurtenis A en B mag niet te wijten zijn aan een
3e gebeurtenis C die dat verband teweegbrengt.
In dit geval aan voorwaarde 1: voldaan. Echter voor voorwaarde 2 was criminaliteit al aan
het dalen voor Gugliani burgemeester werd. Aan factor 3 dus ook niet voldaan. Hierdoor
kan o.b.v. de wetenschappelijke visie op causaliteit de claim van Giuliani niet zomaar voor
waar worden aangenomen.
Botsende beschavingen
Sommige auteurs zien het einde van de Koude Oorlog als een botsing der beschavingen.
Huntington: conflicten zouden worden gekenmerkt door culturele en religieuze kwesties,
waarbij het concept beschaving relevant wordt om potentiële conflicten te traceren en te
duiden.
, METHODOLOGIE
- Houdt te weinig rekening met de specificiteit van elk conflict: In historisch
vergelijkend onderzoek is een grondige studie van diverse cases een noodzaak als
je de complexiteit en de veelzijdigheid ervan wil duiden en begrijpen.
- Dat er steeds meer militaire conflicten plaatsvinden na KO w door empirisch
onderzoek niet bevestigd
- Zijn hypothese stuurt je perceptie v werkelijkheid
Kan de empirische werkelijkheid objectief worden waargenomen , en in welke mate
spelen theoretische vooringenomenheid een rol in de studie van de sociale werkelijkheid?
Polls bij verkiezingen: vertekend?
Verliezers van steekproeven bij de bevolking verwerpen de peiling waar winnaars er net
hun aandacht op gaan richten. Het is precies inzicht in de methodologische aspecten van
een peiling dat je toelaat om een oordeel te vellen over de wetenschappelijkheid en dus
de waarde van verkiezingsonderzoek.
De wetenschapper als bokser
Loïc Wacquant wil beeld van zwarte buurten in Chicago onderzoeken en stereotypen
doorprikken. Hiervoor maakt hij gebruik van participerende observatie om toegang te
krijgen tot de leefwereld van een anders zeer moeilijk bestudeerbare populatie.
Verband tussen gamen en agressie
Wat is nu het verband? Er bestaat geen consensus over het effect van gamen en agressie
bij kinderen door de verschillende wijzen waarop het onderzoeksprobleem in studies
methodologisch wordt uitgewerkt en benaderd wordt.
- Bovendien, wat wordt er precies verstaan onder gewelddadige games of agressie?
- Hoe wordt agressie gemeten? M.a.w. hoe ga je een abstract begrip als agressie op
een betrouwbare en geldige manier operationaliseren om bruikbaar te maken voor
metingen, zonder veralgemenigsfouten en/of betekenisverchuivingen.
- Bovendien niet geoorloofd om o.b.v. cross-sectioneel-surveyonderzoek causaliteit
vast te stellen, bv het kan dat agressieve kinderen sneller kiezen voor agressieve
games.
- Er wordt weinig rekening gehouden met intermediaire variabelen die het verband
mediëren of met kenmerken die het verband modereren, bv geslacht, leeftijd,..
- Op welke termijn moeten de effecten gesitueerd worden?
- In hoeverre zijn de bevindingen uit een hoogst artificiële laboratorium onderzoek
veralgemeenbaar naar een ruimere populatie
Het effect van gamen op het handelen van jongeren blijkt dus in de praktijk moeilijk te
onderzoeken en behoeven relatief complexe onderzoeksontwerpen.
(2) WETENSCHAPPELIJKE AANPAK
Wetenschap: specifieke benadering
Wetenschapsbeoefening wordt deels gestuurd door onderliggende normen en waarden.
Overtreders van die normen worden streng gestraft bv Diederik Stapel: Had jarenlang
onderzoeksgegevens verzonnen en gepubliceerd. In sociaalwetenschappelijk onderzoek
staan 2 termen centraal:
- Methodologie: gele proces v wetenschapsbeoefening
- Methoden: geheel van specifieke technieken die je gebruikt in wetenschappelijk
onderzoek om onderzoekseenheden te selecteren, er gegevens over te
verzamelen, die gegevens te analyseren en de resultaten te rapporteren
Alternatieve bronnen v kennis over werkelijkheid?
, METHODOLOGIE
De belangrijkste hiervan zijn persoonlijke ervaringen, populaire media en
ideologische overtuiging of waarden. Geen van die bronnen kan echter met de
kennis en inzichten concurreren die je uit heus wetenschappelijk onderzoek opdoet →
logisch. Naast wetenschap worden deze 3 voorbeelden beschouwd als concurrerende
Massamedia als bron van informatie: (vb van populaire media als bron van kennis) De
berichtgeving over de eerste Golfoorlog in Irak was heel variabel afhankelijk van welke
nieuwszender het afkomstig was
kennissystemen
Creationisme als Ideologische beïnvloeding kan op andere manieren gebeuren,
wetenschap?: (vb van oa is het bv voor vele wetenschappers het niet ethisch om
ideologische overtuiging intelligentieonderzoek te doen bij verschillende rassen
als bron van kennis)
Creationisme: Het heelal, Wat verwachten van methodologie?
de mens, plant en dier Het doel is om op een systematische manier, geldige en
zijn door een opperwezen betrouwbare kennis over de sociale werkelijkheid te
geschapen en Darwins genereren. Methodologie biedt bouwstenen om
evolutietheorie is slechts wetenschappelijke kennis over de omgeving op te bouwen.
Het zwakke geslacht ook
een sprookje voor (1) Een eerste bouwsteen is een theorie of een theoretisch
dommer? Lawrence
volwassenen. Het inzicht, er zijn verschillende soorten theorieën en niet alleen
Summers stelde ingrote
2005
verschil tussen wat betreft het object waar ze uitspraken over doen maar ook
dat de schaarste van
wetenschap op welk niveau deze uitspaken zich bevinden. Dit gaat van het
vrouwen aan en
de geloof,
top in
religie of ideologie is dat verklaren van interactie op het interpersoonlijk of het
sectoren niet te wijten is
wetenschappelijke microniveau, tot het begrijpen van patronen op het niveau
aan discriminatie of
uitspraken in zich lenen aan van ruimere sociale systemen: macroniveau. Hiertussen
verschillen opvoeding,
falsificatie dus wanneer bevinden zich theorieën op het mesoniveau die processen
maar biologische
tegensprekelijk materiaal proberen te duiden die zich afspelen in bv sociale
verschillen zouden deze
wordt gevonden, passen bewegingen, organisaties en gemeenschappen.
schaarste verklaren.
wetenschappers zichsterk
aan (2) Een tweede bouwsteen vormen data of gegevens over de
Deze uitspraak ging
de werkelijkheid aan werkelijkheid. Met die data kan je uitmaken of je theoretische
in tegen wat ideologisch
inzichten overeenstemmen met de werkelijkheid of niet.
gangbaar is en hij werd
afgezet als rector.
, METHODOLOGIE
H2: B OUWSTENEN EN SOORTEN SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Wetenschappelijk onderzoek is een voortdurende wisselwerking tussen
theorie en empirie. Sociaal wetenschappelijk onderzoek is de productie van
geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het combineren van
theorie en empirie, waarbij methodologische principes rigoureus worden
toegepast.
Hierbij dient opgemerkt te worden dat er onder sociale wetenschappers geen
algemeen aanvaarde definitie bestaat wat sociaal wetenschappelijk onderzoek
precies inhoudt. Over wat een goed onderzoek is bestaat nog minder unanimiteit.
(1) BOUWSTENEN VAN SOCIAALWETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
Theorie en empirie
Sociaal wetenschappelijk onderzoek is zoals gezegd een mix van theorie en
empirie. Een Theorie is een geheel van samenhangende uitspraken of proposities
die bepaalde fenomenen beschrijven of verklaren. Ze beantwoorden niet alleen
wat, hoe- en waaromvragen, maar laten ook toe om voorspellingen te doen→ niet
eenvoudig en blijken achteraf vaak niet te kloppen.
Bijvoorbeeld: big bang theorie of evolutietheorie.
Sociaalwetenschappelijke theorieën verklaren hoe de
samenleving in elkaar zit bv de broken windows
theory
! Goede sociaalwetenschappelijke theorieën bezitten enkele belangrijke
kenmerken!
(1) Logisch samenhangend geheel v uitspraken over relaties tussen
concepten
Een concept is een algemeen en abstract idee dat als label dient om concreet
waarneembare zaken of fenomenen te categoriseren. Bv criminaliteit in broken
windows theory, een abstracte categorie die een hele waaier van concreet
gedrag omvat gaande van grafitti spuiten tot moorden. De BWT stelt dat er een
causale relatie bestaat tussen concept één fysieke verloedering en concept twee
criminaliteit .
(2) Het is ten alle tijden empirisch toetsbaar. Empirische toetsbaarheid
houdt zowel verifieerbaarheid als weerlegbaarheid in:
- Verifieerbaarheid: mogelijkheid om door observatie te toetsen of
theoretische aannames overeenstemmen met de realiteit
- Falsifieerbaarheid: mogelijkheid om door observatie de eventuele
onjuistheid van kennis aan te tonen.
Als aan geen van beiden voldaan wordt dan is de theorie niet empirisch toetsbaar
en kunnen onderzoekers het onderzoek niet repliceren of het herhalen van
