Introduc)e: De basis in Excel, Power Query, en Power BI
Excel:
Toepassingen: Budge&ering & prognoses, Variant- & afwijkingsanalyse, Kostentoerekening &
kostprijsprijsberekening, Cashflowbeheer & liquiditeitsplanning, Gegevensinvoer
& -registraBe, ReconciliaBe v. rekeningen, Audit trail & documentaBe…
- In financiën: Waarderingen ondernemingen, Portefeuillebeheer, Markt- & risicoanalyse,
opBeprijzen, leningaflossing & schuldstructuren…
- In wetenschap: Data cleaning / importeren / exporteren, Data-analyse, Datavisualisa:e…
• Maken vaak gebruik v. speciale soAware & programmeertalen: STAT, R, MATLAB…
Basiscomponenten:
- Cel:= basiseenheid v. elke spreadsheet, een vak waarin geg. kunnen w. ingevoerd
• Geïden:ficeerd door cel adres:= combina:e v/e leJer (kolom) & getal (rij)
• Ac)eve cel:= geselecteerde cel, waar de gebruiker geg. kan invoeren
o Kunnen een “Name Box” bevaJen om de ac:eve cellen te iden:ficeren
• 4 categorieën v. invulling:
o Getallen: hele & gehele, percentages & decimalen, geld, datums & :jden
§ W. rechts uitgelijnd
§ Kan je berekeningen mee doen
o Tekst: woorden, zinnen, adressen, datums / :jden
o Logische func:es: IF, AND, OR…
o Foutmeldingen: geven aan dat er een probleem is met de formule in een cel
§ ‘#VALUE!’: opera:e/func:e ≠ mogelijk
§ #DIV/0!: de formule deelt een waarde door 0
§ #REF!: opera:e/formule heeA een ongeldige referen:e
§ ‘######’ ® kolom groter maken (in principe geen foutmelding)
• ENTER: verplaats ac:eve cel naar de cel onder de ingevoerde geg.
• TAB: verplaatst ac:eve cel naar de geg. rechts v/d ingevoerde geg.
• ALT + ENTER: om een regeleinde binnen een cel toe te voegen
• Control Z: makkelijk geg. verwijderen
- Rijen:= horizontale lijn v. cellen & w. aangeduid met nummers (kan je op klikken om gehele rij te selecteren)
• SHIFT ® voor het selecteren v. 2+ aaneensluitende rijen
• Control ® selecteren v. 2+ niet-aaneensluitende (individuele) rijen
- Kolommen:= ver:cale lijn v. cellen aangeduid met leJers (zelfde principe als rijen)
- Rijen, kolommen & werkbladen kan je beheren & hiden
Key takeaways:
- ‘=’: vóór een formule/func:e waarbij spreadsheets het wiskunde volgorde protocol volgen
• =SUM(),
• Evt. gebruik maken v/e range
Verwijzingen:
- Automa:sch rela:eve verwijzingen: wanneer een cel w. gekopieerd/AutoFill w. gebruikt,
passen de cel verwijzingen zich aan o.b. v. hun posi:e in het werkblad
- Absolute verwijzingen: de cel verwijzing blijA constant, ongeacht waar de formule w.
gekopieerd, door ‘$’ voor de kolom/rij
- Gemengde verwijzing: ofwel de rij ofwel de kolom blijA vast
Fundamentele opbouw voor Excel-formules: =function_name(argument or arguments)
- =IF(logical test, value if true, value if false)
, • Bv. =IF(C1 > 5, “yes”, “no”)
- Andere logische func:es: OR, AND, NOT, IFNA, IFERROR ® kan je combineren
• Deze gebruiken om te sorteren & filteren:
1. Selecteer het gegevensbereik dat je wil sorteren
2. Ga naar de DATA TAB
3. Klik op de SORT KNOP
- MAX-func:e: toont maximale waarde in een bereik v. cellen in een spreadsheet
- MIN-func:e: toont de minimale waarde in een bereik v. cellen in een spreadsheet
Opmaak: helpt om belangrijke geg. beter weer te geven & maakt spreadsheet gebruiksvriendelijker
- Tekst- / cijferleJertype, leJergrooJe, leJertypekleur, Achtergrondkleuren v. cellen, Uitlijning
binnen cellen (midden, links, boven, enz.), Celhoogte & –breedte…
Data Cleaning:=
- Bv. Wijzigen v. datatypes, dubbele records, problemen met data-opmaak, ontbrekende
waarden, inconsistente tekst, uitschieters aanpassen, verwijderen v. speciale tekens, …
- Kan handma:g, maar ook door shortcuts
Copy: ctrl + C Undo: ctrl + Z Create Table: ctrl + T
Cut: ctrl + X Redo: ctrl + Y Sum of column: alt + =
Paste: ctrl + V Select All: ctrl + A Ctrl + G
- Semi-handma:ge cleaning: geg. ophalen & wijzigen
- Excel-func:es: “Remove Duplica:es”, “Data Valida:on”, “Find & Replace”
- Wanneer je data importeert in Excel uit externe bronnen, kan Excel deze data omzeJen in
bruikbare formaten.
• Vb. Datums omze&en nr. verschillende datumtypes
- Ook fouten iden:ficeren: Condi:onal Formasng, Filtering, Pivot Tables
• Condi)onal formaHng:= markeert/Δ uiterlijk v. cellen o.b.v/d criteria die je instelt –
o We markeren vaak geg. die buiten bepaalde parameters vallen, zodat deze
gemakkelijk opvallen
o Vb. v. criterium instellen: eerst geg.bereik selecteren dat je wilt analyseren,
vervolgens op knop Quick Analysis klikken in de
rechterbenedenhoek v/d selec:e.
o Typische kleuren in accoun:ng: zwart (+: winst), rood (-: debet, verlies)
o Alt. Verkeerslichtkleuren in risico
Named Range: vereenvoudigt het verwijzen nr. geg. in complexe spreadsheets, vermindert de kans
op fouten & verhoogt de efficiën:e v/h werkblad
- Kunnen de transparan:e & onderhoudbaarheid v. Excel-werkboeken verbeteren, wat
samenwerking & latere aanpassingen vergemakkelijkt.
- Zo dynamische formules & grafieken creëren die automa:sch w. bijgewerkt wanneer nieuwe
geg. w. toegevoegd ® flexibiliteit v. Excel-modellen #
Structured referencing: biedt een gebruiksvriendelijke & robuuste manier om met tabellen & geg.
bereiken te werken (i.p.v. tradi:onele cel verwijzingen te gebruiken)
- Naar geg. verwijzen via kolomnamen: # duidelijkheid & leesbaarheid v. formules
- Verwijzingen passen zich automa:sch aan wanneer de tabel groeit of krimpt
= Nu4g voor data-analyse, rapportering & onderhouden v. overzichtelijke & dynamische datasets
- =Function(table name[column name])
Pivot Table= draaitabel: om complexe geg. snel & efficiënt samen te vaJen, analyseren & presenteren op
een gestructureerde manier – data herstructureren in een ander format
, - Voor het verwerken v. grote datasets: geg. kunnen dynamisch w. herschikt & geaggregeerd
- Voor taken zoals geg.samenva1ng, cross-tabula7on, trendanalyse & iden7ficeren v. patronen in je info
- Zo interac:eve & aanpasbare rapporten maken: biedt hulpmiddel voor data gedreven
besluitvorming & delen belangrijke inzichten op een duidelijke & visueel aantrekkelijke
manier
LOOKUP-func)e: verwijst nr. cel om waarden te matchen met een reeks cellen, zoals een rij/kolom
- VLOOKUP – verwijst nr. geg. die in kolommen zijn geordend:
• Wanneer je een specifieke waarde wilt opzoeken in grote dataset & gerelateerde info
wilt ophalen uit een andere tabel, vaak in een ander werkblad of bereik
o Maakt het mogelijk om rela:es tussen datatabellen te leggen & bijhorende
gegevens efficiënt op te halen.
• Nusg voor datareconcilia:e, koppelen v. datasets & maken v. dynamische rapporten
• Vereenvoudigt het ophalen v. geg. & vermindert fouten ® ondersteunt processen
zoals voorraadbeheer, financiële analyse & database-opzoekingen & de
nauwkeurigheid & produc:viteit in spreadsheets #
- HLOOKUP – verwijst nr. geg. die in rijen zijn geordend
- XLOOKUP – kan verwijzen nr. geg. in rijen, kolommen of volledige tabellen
Power Query: = voor datatransforma:e & -voorbereiding (datacleaning)
- Geg. uit verschillende bronnen importeren, reinigen & herstructureren (zonder de brondata
te ∆), & in Excel/andere tools laden voor verdere analyse
- Verbindt een Excel-werkblad met verschillende databronnen
- Verschillende manieren om te cleanen: in Column Menu & Transform Tab
• Replace values
• Fill (waarden aanvullen)
• Data Type specificeren (datums, getallen, tekst)
- Scheidt datavoorbereiding v. data-analyse: helpt om met rommelige, real-world data te
werken op een gecontroleerde & auditeerbare manier
- Kern idee: Je definieert een opeenvolging v. stappen (= een query) die op elk moment opnieuw
kan w. uitgevoerd (op eender welke dataset)
• Data importeren, reinigen & herstructureren zonder cellen manueel aan te passen
• Enkel de query-logica w. opgeslagen; de output is vervangbaar !
¹ Bedoeld voor analyse of berekeningen, dashboards of visualisa:e / het manueel corrigeren v.
enkele individuele cellen.
Power BI: om interac7eve rapporten & dashboards te maken & inzichten uit data te visualiseren & analyseren
= MicrosoAs tool voor data-analyse, modellering & visualisa:e
- Ontworpen om inzichten te analyseren & communiceren, niet om ruwe data te cleanen
• Bouwt verder op clean data (vaak a@omsAg uit Power Query) & = up to date
- Nusg voor: Grote datasets, Terugkerende rapportering, Management dashboards & monitoring
- Kan geg. combineren uit 2+ voorbereide bronnen, een datamodel opbouwen (rela:es tussen
tabellen), Inzichten delen met anderen (rapporten, filters, drill-downs)
¹ Vervanging voor Excel: niet voor handma:ge geg.invoer, eenmalige berekeningen & om
rommelige ruwe bestanden schoon te cleanen
ü Interac:eve analyse, Consistente KPI-defini:es, Dashboards die automa:sch w. bijgewerkt,
Data verkennen via filters & drill-downs
- Views: 3 hoofdschermen essen:eel om dashboards te maken
• Report View: Bouw visuals & rapporten
• Table View: Inspecteer tabellen, kolommen / waarden na het laden
• Model View: Definieer & bekijk rela:e tussen tabellen
Excel:
Toepassingen: Budge&ering & prognoses, Variant- & afwijkingsanalyse, Kostentoerekening &
kostprijsprijsberekening, Cashflowbeheer & liquiditeitsplanning, Gegevensinvoer
& -registraBe, ReconciliaBe v. rekeningen, Audit trail & documentaBe…
- In financiën: Waarderingen ondernemingen, Portefeuillebeheer, Markt- & risicoanalyse,
opBeprijzen, leningaflossing & schuldstructuren…
- In wetenschap: Data cleaning / importeren / exporteren, Data-analyse, Datavisualisa:e…
• Maken vaak gebruik v. speciale soAware & programmeertalen: STAT, R, MATLAB…
Basiscomponenten:
- Cel:= basiseenheid v. elke spreadsheet, een vak waarin geg. kunnen w. ingevoerd
• Geïden:ficeerd door cel adres:= combina:e v/e leJer (kolom) & getal (rij)
• Ac)eve cel:= geselecteerde cel, waar de gebruiker geg. kan invoeren
o Kunnen een “Name Box” bevaJen om de ac:eve cellen te iden:ficeren
• 4 categorieën v. invulling:
o Getallen: hele & gehele, percentages & decimalen, geld, datums & :jden
§ W. rechts uitgelijnd
§ Kan je berekeningen mee doen
o Tekst: woorden, zinnen, adressen, datums / :jden
o Logische func:es: IF, AND, OR…
o Foutmeldingen: geven aan dat er een probleem is met de formule in een cel
§ ‘#VALUE!’: opera:e/func:e ≠ mogelijk
§ #DIV/0!: de formule deelt een waarde door 0
§ #REF!: opera:e/formule heeA een ongeldige referen:e
§ ‘######’ ® kolom groter maken (in principe geen foutmelding)
• ENTER: verplaats ac:eve cel naar de cel onder de ingevoerde geg.
• TAB: verplaatst ac:eve cel naar de geg. rechts v/d ingevoerde geg.
• ALT + ENTER: om een regeleinde binnen een cel toe te voegen
• Control Z: makkelijk geg. verwijderen
- Rijen:= horizontale lijn v. cellen & w. aangeduid met nummers (kan je op klikken om gehele rij te selecteren)
• SHIFT ® voor het selecteren v. 2+ aaneensluitende rijen
• Control ® selecteren v. 2+ niet-aaneensluitende (individuele) rijen
- Kolommen:= ver:cale lijn v. cellen aangeduid met leJers (zelfde principe als rijen)
- Rijen, kolommen & werkbladen kan je beheren & hiden
Key takeaways:
- ‘=’: vóór een formule/func:e waarbij spreadsheets het wiskunde volgorde protocol volgen
• =SUM(),
• Evt. gebruik maken v/e range
Verwijzingen:
- Automa:sch rela:eve verwijzingen: wanneer een cel w. gekopieerd/AutoFill w. gebruikt,
passen de cel verwijzingen zich aan o.b. v. hun posi:e in het werkblad
- Absolute verwijzingen: de cel verwijzing blijA constant, ongeacht waar de formule w.
gekopieerd, door ‘$’ voor de kolom/rij
- Gemengde verwijzing: ofwel de rij ofwel de kolom blijA vast
Fundamentele opbouw voor Excel-formules: =function_name(argument or arguments)
- =IF(logical test, value if true, value if false)
, • Bv. =IF(C1 > 5, “yes”, “no”)
- Andere logische func:es: OR, AND, NOT, IFNA, IFERROR ® kan je combineren
• Deze gebruiken om te sorteren & filteren:
1. Selecteer het gegevensbereik dat je wil sorteren
2. Ga naar de DATA TAB
3. Klik op de SORT KNOP
- MAX-func:e: toont maximale waarde in een bereik v. cellen in een spreadsheet
- MIN-func:e: toont de minimale waarde in een bereik v. cellen in een spreadsheet
Opmaak: helpt om belangrijke geg. beter weer te geven & maakt spreadsheet gebruiksvriendelijker
- Tekst- / cijferleJertype, leJergrooJe, leJertypekleur, Achtergrondkleuren v. cellen, Uitlijning
binnen cellen (midden, links, boven, enz.), Celhoogte & –breedte…
Data Cleaning:=
- Bv. Wijzigen v. datatypes, dubbele records, problemen met data-opmaak, ontbrekende
waarden, inconsistente tekst, uitschieters aanpassen, verwijderen v. speciale tekens, …
- Kan handma:g, maar ook door shortcuts
Copy: ctrl + C Undo: ctrl + Z Create Table: ctrl + T
Cut: ctrl + X Redo: ctrl + Y Sum of column: alt + =
Paste: ctrl + V Select All: ctrl + A Ctrl + G
- Semi-handma:ge cleaning: geg. ophalen & wijzigen
- Excel-func:es: “Remove Duplica:es”, “Data Valida:on”, “Find & Replace”
- Wanneer je data importeert in Excel uit externe bronnen, kan Excel deze data omzeJen in
bruikbare formaten.
• Vb. Datums omze&en nr. verschillende datumtypes
- Ook fouten iden:ficeren: Condi:onal Formasng, Filtering, Pivot Tables
• Condi)onal formaHng:= markeert/Δ uiterlijk v. cellen o.b.v/d criteria die je instelt –
o We markeren vaak geg. die buiten bepaalde parameters vallen, zodat deze
gemakkelijk opvallen
o Vb. v. criterium instellen: eerst geg.bereik selecteren dat je wilt analyseren,
vervolgens op knop Quick Analysis klikken in de
rechterbenedenhoek v/d selec:e.
o Typische kleuren in accoun:ng: zwart (+: winst), rood (-: debet, verlies)
o Alt. Verkeerslichtkleuren in risico
Named Range: vereenvoudigt het verwijzen nr. geg. in complexe spreadsheets, vermindert de kans
op fouten & verhoogt de efficiën:e v/h werkblad
- Kunnen de transparan:e & onderhoudbaarheid v. Excel-werkboeken verbeteren, wat
samenwerking & latere aanpassingen vergemakkelijkt.
- Zo dynamische formules & grafieken creëren die automa:sch w. bijgewerkt wanneer nieuwe
geg. w. toegevoegd ® flexibiliteit v. Excel-modellen #
Structured referencing: biedt een gebruiksvriendelijke & robuuste manier om met tabellen & geg.
bereiken te werken (i.p.v. tradi:onele cel verwijzingen te gebruiken)
- Naar geg. verwijzen via kolomnamen: # duidelijkheid & leesbaarheid v. formules
- Verwijzingen passen zich automa:sch aan wanneer de tabel groeit of krimpt
= Nu4g voor data-analyse, rapportering & onderhouden v. overzichtelijke & dynamische datasets
- =Function(table name[column name])
Pivot Table= draaitabel: om complexe geg. snel & efficiënt samen te vaJen, analyseren & presenteren op
een gestructureerde manier – data herstructureren in een ander format
, - Voor het verwerken v. grote datasets: geg. kunnen dynamisch w. herschikt & geaggregeerd
- Voor taken zoals geg.samenva1ng, cross-tabula7on, trendanalyse & iden7ficeren v. patronen in je info
- Zo interac:eve & aanpasbare rapporten maken: biedt hulpmiddel voor data gedreven
besluitvorming & delen belangrijke inzichten op een duidelijke & visueel aantrekkelijke
manier
LOOKUP-func)e: verwijst nr. cel om waarden te matchen met een reeks cellen, zoals een rij/kolom
- VLOOKUP – verwijst nr. geg. die in kolommen zijn geordend:
• Wanneer je een specifieke waarde wilt opzoeken in grote dataset & gerelateerde info
wilt ophalen uit een andere tabel, vaak in een ander werkblad of bereik
o Maakt het mogelijk om rela:es tussen datatabellen te leggen & bijhorende
gegevens efficiënt op te halen.
• Nusg voor datareconcilia:e, koppelen v. datasets & maken v. dynamische rapporten
• Vereenvoudigt het ophalen v. geg. & vermindert fouten ® ondersteunt processen
zoals voorraadbeheer, financiële analyse & database-opzoekingen & de
nauwkeurigheid & produc:viteit in spreadsheets #
- HLOOKUP – verwijst nr. geg. die in rijen zijn geordend
- XLOOKUP – kan verwijzen nr. geg. in rijen, kolommen of volledige tabellen
Power Query: = voor datatransforma:e & -voorbereiding (datacleaning)
- Geg. uit verschillende bronnen importeren, reinigen & herstructureren (zonder de brondata
te ∆), & in Excel/andere tools laden voor verdere analyse
- Verbindt een Excel-werkblad met verschillende databronnen
- Verschillende manieren om te cleanen: in Column Menu & Transform Tab
• Replace values
• Fill (waarden aanvullen)
• Data Type specificeren (datums, getallen, tekst)
- Scheidt datavoorbereiding v. data-analyse: helpt om met rommelige, real-world data te
werken op een gecontroleerde & auditeerbare manier
- Kern idee: Je definieert een opeenvolging v. stappen (= een query) die op elk moment opnieuw
kan w. uitgevoerd (op eender welke dataset)
• Data importeren, reinigen & herstructureren zonder cellen manueel aan te passen
• Enkel de query-logica w. opgeslagen; de output is vervangbaar !
¹ Bedoeld voor analyse of berekeningen, dashboards of visualisa:e / het manueel corrigeren v.
enkele individuele cellen.
Power BI: om interac7eve rapporten & dashboards te maken & inzichten uit data te visualiseren & analyseren
= MicrosoAs tool voor data-analyse, modellering & visualisa:e
- Ontworpen om inzichten te analyseren & communiceren, niet om ruwe data te cleanen
• Bouwt verder op clean data (vaak a@omsAg uit Power Query) & = up to date
- Nusg voor: Grote datasets, Terugkerende rapportering, Management dashboards & monitoring
- Kan geg. combineren uit 2+ voorbereide bronnen, een datamodel opbouwen (rela:es tussen
tabellen), Inzichten delen met anderen (rapporten, filters, drill-downs)
¹ Vervanging voor Excel: niet voor handma:ge geg.invoer, eenmalige berekeningen & om
rommelige ruwe bestanden schoon te cleanen
ü Interac:eve analyse, Consistente KPI-defini:es, Dashboards die automa:sch w. bijgewerkt,
Data verkennen via filters & drill-downs
- Views: 3 hoofdschermen essen:eel om dashboards te maken
• Report View: Bouw visuals & rapporten
• Table View: Inspecteer tabellen, kolommen / waarden na het laden
• Model View: Definieer & bekijk rela:e tussen tabellen
