1. Inleiding
1.1 Douane in perspectief
1.1.1 Douane als overheidsadministratie
1.1.1.1 Belgische Algemene Administratie der Douane en Accijnzen (AADA)
Onderdeel van de FOD financiën (Federale overheidsdienst)
Douane = overheidsadministratie
Werknemers bij AADA: douaniers
1.1.1.2 Niet-fiscale taken
VGEM- taken: Veiligheid, Gezondheid, Economie en milieu
Doelstellingen:
- Veiligheid: veiligheid van alle burgers verzekeren
Bv. Embargo’s (belemmering van het internationale handelsverkeer
voor politieke doeleinden) -> Zorgt indirect voor een bescherming
van internationale vrede en veiligheid
- Gezondheid: beschermen van de publieke gezondheid
Bv. TRACES NT (trade control and expert system new technology) ->
Europees syteem dat de bewegingen van levende dieren, dierlijke
producten, levensmiddelen, diervoeder en planten, die worden
ingevoerd en verhandeld in de EU, volgt.
TRACES = geeft de oorsprong van goederen weer
- Economie: de burgers beschermen tegen oneerlijke en onwettige handel
en het bevorderen van legale handel
Bv. namaakartikelen -> Schending van de intellectuele eigendom en
per definitie illegale handel. (bij namaakgoederen mag de douane
overgaan tot vernietiging van de goederen)
- Milieu: het milieu beschermen tegen oneerlijke en onwettige handel
Bv. CITES (Convention on international trade in endangered species
of wild fauna and flora) -> opsporing van fraude bij invoer van
beschermde dieren en planten
CITES = de lijst met wat niet ingevoerd mag worden zonder vergunning
1.1.1.3 Fiscale taken
Beschermen van de financiële belangen van de EU en haar lidstaten
Correcte inning van belastingen:
- Douanerechten:
Invoerrechten: douanerechten die worden geheven bij invoer in het
land van invoer
o Procentueel invoerrecht op de douanewaarde (ad valorem)
o Vast bedrag/ metrische hoeveelheid (specifiek invoerrecht)
o Combinatie van ad valorem en specifiek (gecombineerd
invoerrecht)
Heffingen van gelijke werking: belastingen die worden geheven
bovenop de invoerrechten/uitvoerrechten om een gelijke werking
van de markt te bevorderen (bv. antidumpingrechten)
, o Agrarisch (verwerkte landbouwproducten): belastingen op
verwerkte landbouwproducten zoals bv. pizza, koekjes,… (EA
= elements agricol)
o Aanvullend (basislandbouwproducten): belastingen op de
grondstoffen bv. bloem, wortel
o ADR (anti-dumpingrechten): Wanneer van een bepaald
product te veel is op de lokale markt gaan ze proberen om op
een buitenlandse markt dit product aan een zeer lage prijs te
verkopen die lager is dan de lokale marktprijs op die markt.
De overheid gaat ADR opleggen zodat de verkoopprijs van de
buitenlandse producten op de lokale markt in evenwicht komt
met de lokale marktprijs
o COMP (compenserende rechten): buitenlandse producten
krijgen overheidssteun van de lokale overheid en kunnen
daarom hun producten aan een zeer lage prijs om de
wereldmarkt brengen. Overheid gaat deze bedrijven COMP
opleggen om de verkoopprijs van de buitenlandse producten
op de lokale markt in evenwicht te brengen met de lokale
marktprijs.
Uitvoerrechten: douanerechten die worden geheven bij uitvoer uit
het land van uitvoer.
- Accijnzen: betaald bij verbruik
Invoerrechten en BTW worden beide doorgerekend naar de klant
Bij verlaging of wegvallen van het invoerrecht hoeft het bedrijf het product
niet goedkoper te maken (een verlaging van het IR heeft dus niet per
definitie een verlaging van de kostprijs van de goederen tot gevolg)
Fiscale en niet-fiscale rechten:
- Controleren: de veiligheid van de burgers verzekeren (niet-fiscaal)
Bv. controle van parfum, medicatie,… op veiligheidsvoorschriften
Dual-use goederen: goederen met een dubbele functie (voor deze
goederen moet er een vergunning zijn of een uitgebreide controle
van de ontvanger)
Controle kan worden bevorderd door digitalisatie (bv. RAC: risk
analyse computers)
Documentaire controle: controle van de documenten en vergunningen
Fysieke controle: controle van de goederen zelf op de GIP (grens
inspectiepost) door douane en politie
- Stoppen: de gemeenschap beschermen tegen oneerlijke en onwettige
handelen (niet-fiscaal)
Bv. verplichte douaneaangifte voor invoer en uitvoer van goederen
- Innen: de financiële belangen van de EU en haar lidstaten beschermen
door middel van het innen van belastingen (fiscaal)
- Faciliteren: het bevorderen van economische activiteit en legale handel
(niet-fiscale)
1.1.1.4 De Algemene Wet inzake Douane en Accijnzen (AWDA)
Wettelijke bepaling van hoe de AADA mag handelen
- Bv. In bepaalde gebieden overgaan tot voorlopige aanhouding van
overtreders
, - Bv. Direct overgaan tot inbeslagname van goederen zonder tussenkomst
van een deurwaarder
AWDA = op Belgisch niveau aanvullende wetgeving op de UCC (bv. de
sancties voor het schenden van bepaalde regels)
UCC = Union customs code; Europese douanewetgeving
Nationale douanewetgeving is belangrijk voor de strategische keuzes van
bedrijven (bv. bedrijven gaan liever naar in een land invoeren met minder
strikte regels en minder zware boetes bij overtredingen)
1.2 Douane als indirecte belasting
Belastingen: inkomsten voor de overheid die dienen als financieringsmiddelen
voor haar taken
- Directe belastingen: worden rechtstreeks betaald aan de overheid
- Indirecte belastingen: belastingen op goederen en diensten
Btw + (accijnzen) + douanerechten
1.1.2.1 Accijnzen
Belastingen op:
- Binnenlands gebruik van communautaire accijnsgoederen: bepaald door
de EU
Energieproducten – Elektriciteit
Alcohol – Alcoholhoudende dranken
Tabaksfabricaten
- Nationale accijnsproducten: bepaald door het land zelf
Koffie – Thee
Alcoholvrije dranken
1.1.2.2 Belasting op de toegevoegde waarde (btw)
Nationale verbruiksbelasting
De verkoopprijs in winkels is steeds inclusief btw, de winkel stort dit gedeelte
door aan de overheid (Btw-administratie)
1.1.2.3 Douanerechten
Situeren zich aan de buitengrens van een land of landengroep
Gebaseerd op:
- Soort goederen
- Oorsprong van de goederen
- Tarief van invoerrechten
Douanerechten worden gestort in de gezamenlijke pot van de hele EU
- Invoerstromen gaan steeds via entry points (landen aan de buitengrenzen
van de unie), het zou dus oneerlijk zijn dat enkel deze landen inkomsten
van douane zouden hebben. (want na betaling IR worden de goederen
Unie-goed en komen ze in het vrij verkeer)
1.3 Douane als internationaal beleidsinstrument
Middel dat de overheid aanwendt om een internationaal handelsbeleid te
voeren
Bijkomende info H1
Verlaten goederen op kaai/terminal = goederen die na 90 dagen niet worden
opgehaald
edenen voor het ontstaan van verlaten goederen: