Samenvatting Maritiem Transport en Havens | Karel de Grote | 2023/24

1. Basiselementen zeevaart
1.1 Inleiding

 Scheepvaart = ontstaan vanuit een noodzaak aan vervoer
 Rol van de kapitein: schip veilig de geplande reis laten volbrengen + zorg dragen voor de goederen en
ze, in dezelfde staat waarin hij ze ontving, afleveren aan de koper
 Daarom: erkenning van aanboordname van goederen als voorloper van het huidige cognossement
 Trampdiensten (chartering): vervoer dat wordt ingericht voor het transport van bepaalde goederen
 Invoer en uitvoer van grondstoffen, maar niet voldoende capaciteit om ook afgewerkte producten
te vervoeren op een redelijke termijn
 Daarom: lijndiensten
 Lijndiensten: vervoer op vaste momenten naar vaste locaties, dat dus steeds zeer voorspelbaar is.
 Selling terms: koper en verkoper maken een prijsafspraak m.b.t. de goederen
 Ze kunnen hiervoor gebruik maken van de Incoterms (International Commercial Terms), deze
bieden een kader waarin de koper en verkoper kunnen overeenkomen welke optie het beste is voor
dit specifieke transport.
 Shipping terms: verkoper OF koper maakt transportafspraak met een vervoerder (= rederij in het geval
van zeevervoer)
 Derde partij (zeevervoerder) wordt betrokken bij de handel van goederen. Hij heeft eigen
verantwoordelijkheden nl. de goederen afleveren aan de koper in de staat waarin hij ze ontving van
de verkoper.
 Om de verantwoordelijkheden van de zeevervoerder vast te leggen wordt gebruik gemaakt van een
cognossement (bill of lading) waarin de zeevervoerder erkent dat hij de lading heeft aanvaard in de
huidige staat en die lading aan de andere betrokken persoon ook in die staat zal overhandigen. (het
is GEEN eigendomstitel, wel een bewijs van erkenning)
 Maritiem transport -> nood aan een schip
 Bij het boeken van een transport boek je enkel een reis (= een dienst) en dus niet het specifieke
schip dat die reis zal afleggen.
 De rederij behoudt het voorrecht om zelf te beslissen welk schip ze gaan inzetten, maar ook om
tussenstops in te plannen (transshipment).
 Er is geen garantie dat de volledige reis met hetzelfde transportmiddel wordt uitgevoerd, er
kunnen bijvoorbeeld ook delen via wegtransport of over het spoor gebeuren.
 De keuzes gemaakt door de rederij hebben echter geen invloed op de prijsafspraak.
 Nummers voor identificatie van schepen:
- IMO = uniek nummer dat bij de bouw van het schip eenmalig wordt toegekend door IHS maritime.
Dit nummer blijft steeds hetzelfde.
- Voyage-nummer = nummer dat steeds de reis die het schip op dat moment aflegt aanduidt, dit
wordt door de rederij waarvoor het schip vaart toegekend (er wordt steeds
West/East/North/South- bound aan toegevoegd om de richting waarin het schip zich beweegt aan
te duiden).
- Verblijfsnummer = nummer dat aan het schip wordt toegekend voor het tijdelijk verblijf in een
bepaalde haven, dit wordt door het havenbedrijf van de betreffende haven toegekend (dit is ook
gebonden aan de betaling van aanlegrechten in die haven).
1.1 Zeerecht
 Er werden basisregels vastgelegd in het scheepvaart wetboek voor alle zeevervoer met gebruik van
cognossement.
 Nadruk werd gelegd op de aansprakelijkheid van de zeevervoerder

1.2 Uitbatingsvormen

,1.2.1 Indeling volgens type vervoer
 Lijnvaart: schepen die, volgens een vooraf bepaald vaarschema, tussen vooraf bepaalde havens
varen.
 Trampvaart (chartering): schepen die slechts worden ingezet indien er behoefte aan is, wanneer een
bepaalde lading vervoerd moet worden. Enkel op aanvraag voor een bepaald transport.
 Eigen/Industriële vaart: voor bepaalde goederen waarbij je meer controle nodig hebt over het
transportproces (bv. goederen die zeer snel ter plaatse moeten geraken omdat ze kunnen bederven of
goederen die in bepaalde onconventionele omstandigheden vervoerd moeten worden)
1.2.2 Indeling volgens geografie
 Deepsea shipping: wanneer het maritiem transport de oceaan doorkruist
 Shortsea shipping: kustvaart + trajecten via rivier/kanaal die minstens voor een deel op de oceaan
plaatsvinden.
 Vaak kleinere eenheden, maar niet noodzakelijk.
 ‘Feeder’ diensten: aan/afvoer van goederen van grote containerschepen naar havens die niet in het
standaardtraject van die lijnvaart liggen.
 Motorways of the Sea: goederen die voorheen via wegtransport vervoerd werden -> via zeevervoer
 Daarom: zorgen voor goede en snelle verbindingen met spoor of binnenvaart (= cohesie tss de
verschillende transportmodi)
 Congestie vermijden dmv modal shift (wegtransport -> spoor/binnenvaart/shortsea shipping)
1.3 Soorten Goederen
1.3.1 Containerlading (Containerized cargo)
 Voordelen:
- Kortere laad en lostijd -> hogere productiviteit
- Grote hoeveelheden goederen tegelijk vervoeren
- Goede bescherming tegen weer en wind -> verlaagde kans op schade
- Standaardafmetingen zorgen voor makkelijk overladen naar andere transportmodi -> door-to-
door: van de haven rechtstreeks overladen en zo tot bij de klant brengen
 Standaard containers: General Purpose
 Extra hoge containers: High Cube
 Extra brede containers: Pallet Wide
 Containers met open dak (afdekbaar dmv zeil): Open Top
 Containers voor goederen met een lastige vorm: Flattrack
 Containers voor goederen die sowieso niet in containers passen: Platform
 Containers voor koeltransport: Reefer/Insulated
 Containers voor bulktransport: Bulk
 Containers voor vloeibare lading: Tank
 Containers voor goederen die condensatiegevoelig zijn: Ventilated
 Containers die niet stapelbaar zijn, maar wel op poten kunnen staan: Swap Body
 Nadelen :
- Onevenwichtige verdeling van containers over de vaargebieden -> veel lege containers
- Lege containers moeten ge-herpositioneerd worden en dat kost veel geld
 Identificatiecode van containers: BIC-code
- Identificatie van de eigenaar/operator
- Identificatie van de container door de eigenaar/operator
- Efficiëntere controle van de container
- Wereldwijd geaccepteerd systeem dat voor alle transportmodi bruikbaar is
 Vermelding van max. payload op de container
 Alle lading die gecontaineriseerd vervoerd kan worden zal in containers worden gestoken. Enkel lading
die niet in containers past of lading bestemd voor havens die geen containerschepen behandelen zal
nog op een andere manier vervoerd worden.

, 1.3.2 Vloeibare bulk (Liquid Bulk)
 Grote hoeveelheden vloeibare lading meestal vervoerd in tankschepen of pijpleidingen
 Tankcontainer = GEEN vloeibare bulk, wel CONTAINER-transport
1.3.3 Droge Bulk (Dry Bulk)
 Grote hoeveelheden, los verpakt, die in het ruim/wagon/vrachtwagen worden vervoerd
 Belang van trimming (gelijkmatige verdeling van de bulklading over het ruim) omdat anders het
zwaartepunt van de lading te hard drukt op het zeeschip
1.3.4 Stukgoed (Breakbulk)
 = conventionele lading -> de basis van maritiem transport
 Goederen die niet in een container of als bulk vervoerd kunnen worden
 Goederen die stuk voor stuk aan boord geplaatst moeten worden -> kan via pallets/kratten/big bags,…
 Lashing and securing = cruciaal voor BreakBulk
1.3.5 Rollend materiaal (RoRo)
 Roll on – Roll off: lading die op/af het schip gereden kan worden (zegt dus iets over de laadtechniek)
 Speciale Ro-Ro schepen
1.4 Betrokken Partijen, hulp- en tussenpersonen
 Op de bill of lading (cognossement):
- Shipper: verlader (kan zowel koper als verkoper zijn afhankelijk van het contract)
- Consignee: de geadresseerde
- Notify: persoon waarmee de rederij communiceert
 Shipper en consignee kunnen dezelfde persoon zijn
1.4.1 Carrier (reder)
 Staat in voor het overzees vervoer van goederen
 Contractueel verband met de verlader
 Handelt in eigen naam en eigen rekening
 VOCC (Vessel Opperating Common Carrier): de zeevervoerder die handelt volgens rechtstreeks
contract met de verlader
 VOCC hoeft geen eigenaar van schepen te zijn, maar baat wel schepen uit (die hij huurt aan lange
termijn contracten)
 Wanneer VOCC eigenaar is van de schepen -> registered owner (eigenaar)
 Wanneer VOCC schepen enkel uitbaat -> disponent owner (operator)
 NVOCC (Non Vessel Operating Common Carrier): expediteurs die bestaande VOCC transporten
benutten om diensten aan te bieden aan hun klanten
 NVOCC is geen eigenaar van schepen EN baat ze ook niet uit
 NVOCC maakt dus gebruik van verschillende rederijen en boekt de lading van zijn klanten dus door
naar een VOCC
- VOCC bill of lading: NVOCC is shipper, consignee en notify + NVOCC bill of lading: verlader is
shipper en notify
 NVOCC leeft dus van het prijsverschil tussen de diensten die zij aanbieden aan hun klanten en de
prijzen die ze betalen aan de VOCC
 VOCC werkt hieraan mee omdat op deze manier de lading geconsolideerd wordt en zij zo een
gegarandeerd basisvolume voor hun transport kunnen hebben.
 Verladers maken gebruik van NVOCC omdat ze zo meer opties hebben en dus flexibeler kunnen
zijn wanneer ze het vervoer inplannen.



1.4.2 Forwarder (commissionair-expediteur, expediteur)
 Organiseert de verzending van goederen (veel breder dan enkel het vervoer)
- Neemt dus geen vervoersverplichting op zich
 Zorgt dat de administratieve formaliteiten in orde gebracht worden