Samenvatting hulp nodig

Samenvatting psychologie deel 2 na de
paasvakantie

Hoofdstuk 6: Systeemtheorie
6.1 typering van de algemene systeemtheorie
6.1.1 basisuitgangspunten

1. Logische denkwijze: systeem of persoon heeft altijd een context

2. Manier van denken toegepast in verschillende wetenschappen (relaties tssen
systeemonderdelen en tussen systeem en omgeving)

3. Minder interesse in de onderdelen, meer interesse in het geheel

4. wisselwerking met de omgeving

5. Eigenschap niet los van de omgeving te zien

6. eigenschappen van een geheel beïnvloed maar niet door kenmerken van de onderdelen

7. Eenvoudige ( eenzijdige) verklaring van gedrag, het wordt door meerdere aspecten
beïnvloed

8. Hier- en- nu benadrukt



6.1.2 Geschiedenis systeemtheorie en gezinstherapie

 Vaak vereenzelvigd met gezinstherapie  systeemtheorie niet hetzelfde

Systeemtheorie

 Verschillende wetenschappen kan toegepast worden
 Beïnvloed door verschillende inzichten van:

o Gestaltpsychologie:
 mens als één geheel
 onderzoek naar waarnemingsproces
 gestalt = het grote geheel
 onderscheid tussen voorgrond en achtergrond  kennis wisselt
afhankelijk van positie waarin info werd opgenomen

, o Cybernetica:
 Bertalanffy
 circulaire relatie input en output
 toe te passen op biologische en sociale systemen
 systeem houdt zich in evenwicht doordat het feedback (info) uit
de omgeving ontvangt
 feedbackmechanismen zijn op te vatten als vormen informatie



o Psychologie:
 mensen leven in sociale systemen
 communicatie, specifiek kenmerk
 verklaren van psychische stoornissen vanuit
communicatieprocessen binnen het gezin
 Palo Altogoep: groep wetenschappers strategische stroming

Gezinstherapie

o Hulpverleningsmethode
o Sinds jaren 70 systeemtheorie vooral hier toegepast
o Opkomst SW en gezinshulpverlening (talende invloed van kerk)
o Nadien ook: psychiaters en psychotherapeuten systeemtherapie
o Verschillende stromingen vaak in combinatie met andere psychologische
stromingen


6.1.3 Mensbeeld

 Wisselwerking tussen omgeving en systeem (organisme)
 Organistisch mensbeeld
 Persoonskenmerken niet opgevat al unieke eigenschappen bij een persoon, maa als
kenmerken van een persoon binnen een bepaalde context
 Relatie tussen persoon en omgeving
 Hier-en-nu centraal
 Bronfenbrenner leverde later een theorie over de ontwikkeling van systemen



6.1.4 Indeling

 Mensbeeld
 Biopsychosociaalmodel: afkomstig uit systeemtheorie en zijn min of meer gelijk aan elkaar

, 6.2 Systeemtheorieën
6.2.1 Strategische stroming in gezinstherapie

 Pragmatische aspecten van menselijke communicatie (Watzlawick)
 Systeemtheorie te combineren met communicatietheorieën

 richt zich vooral op interne wetmatigheden van systeem
 door communicatie gelijk te stellen aan gedrag wordt formele karakter ervan benadrukt



 Ontstond eind jaren 50, begin jaren 60 in VS
 Palo Altogroep: psychiaters uiten kritiek op het ding-maken in de psychiatrie
 Humanistische psychologen wezen classificaties af
 Complexiteit psychische stoornissen
 Hulpverlening moet zich op het systeem (gezin) richten



 symptoom is kenmerk van een systeem en niet van individu

Systeemdenken bij Watzlawick

 Benadrukt wisselwerking omgeving en systeem
 Systeem = samenstelsel van elementen met bepaalde eigenschappen en de relaties tussen
de elementen
 Sociale systemen:
o Regels:
 onderlinge relaties of regels
 alleen maar begrepen kan worden vanuit regels en het proces van
het systeem
 in een systeem zijn de regels belangrijker dan de spelers
 een gezin of groep is een regelgeleid systeem
 patronen = steeds terugkerende manieren van communicatie
waarmee een regel wordt uitgedrukt (Watzlawick)



o Totaliteit:
 geheel is meer dan de som der delen
 elk deel van systeem verhoudt zich tot andere delen dat
verandering in 1 deel, in alle delen en in het totale systeem
veroorzaken = totaliteitsbeginsel
 2 principes:
 Niet-optelbaarheid: systeem niet is te
definiëren als een optelsom van onderdelen,
noodzakelijk de onderdelen te verwaarlozen
ten gunste van groter geheel
 Niet-eenzijdige: systeem geen eenzijdige
relaties zijn, niet dat 1 individu