Aantekeningen / Notes
-
Introduction to Auditing A&C
(EBB049A05)
Blok 2B studiejaar 2020/2021
Docenten: drs. F.H. van der Hoek EMA RA
A.J. Wildeboer MSc
F.J. Bos MSc RA
Inhoud
Introductie ............................................................................................................................................... 3
Week 1 – Wat is een Accountant? .......................................................................................................... 5
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 5
Introductie ....................................................................................................................................... 5
Wat is een Accountant? .................................................................................................................. 6
Ontstaan van het beroep ................................................................................................................ 7
Corporate Governance .................................................................................................................... 9
Week 2: Aan welke wet- en regelgeving dient de accountant zich te houden? ................................... 11
Hoorcollege: Wet- en regelgeving (algemeen en tuchtrecht), Fraude en Witwassen ...................... 11
Wet- en regelgeving ...................................................................................................................... 11
Tuchtrecht ..................................................................................................................................... 13
Fraude en witwassen ..................................................................................................................... 14
Gastcollege: Opleiding en werk van een Accountant ....................................................................... 16
Week 3: Ethiek voor accountants.......................................................................................................... 18
Hoorcollege: Welke ethische principes dient de accountant na te leven ......................................... 18
Ethiek ............................................................................................................................................. 18
Martin (2007) ................................................................................................................................ 19
Bouwens (2016)............................................................................................................................. 19
Verordening Gedrags- en Beroepsregels Accountant (VGBA) ...................................................... 19
Dillemma’s ..................................................................................................................................... 20
Werkcollege 1: Ethische dillemma’s – Verwachtingskloof in de praktijk .......................................... 20
Week 4: Onafhankelijkheid van de accountant .................................................................................... 22
Hoorcollege: Wat betekent onafhankelijkheid voor de accountant? ............................................... 22
Onafhankelijkheid: waarom belangrijk? ....................................................................................... 22
Verondering inzake Onafhankelijkheid (ViO) ................................................................................ 23
Werkcollege 2: VGBA in de praktijk................................................................................................... 25
1
,Week 5: Welke soorten opdrachten voert de accountant uit?............................................................. 26
Hoorcollege: Opdrachtenkader en controleverklaring ..................................................................... 26
Opdrachtenkader .......................................................................................................................... 26
Stramien (HRA 2021 van NBA) ...................................................................................................... 26
Typen Assurance-opdrachten........................................................................................................ 27
Overige assurance-opdrachten ..................................................................................................... 27
Controleverklaring ......................................................................................................................... 28
Werkcollege 3: ViO in de praktijk ...................................................................................................... 30
Week 6: Hoe ziet het proces van de jaarrekeningcontrole eruit? ........................................................ 32
Hoorcollege: Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole, controleproces en risicoanalyse ........... 32
Proces jaarrekeningcontrole ......................................................................................................... 32
Doelstellingen jaarrekeningcontrole ............................................................................................. 32
Doelstellingen jaarrekeningencontrole ......................................................................................... 34
Materialiteit................................................................................................................................... 35
Artikel Nieuw Amerongen (2014).................................................................................................. 37
Risicoanalyse ................................................................................................................................. 37
Week 7: Hoe ziet het proces van de jaarrekeningcontrole eruit? (vervolg) ......................................... 42
Hoorcollege: Onderdelen van het controleproces ............................................................................ 42
Controle-informatie....................................................................................................................... 42
Betekenis van IT voor de accountantscontrole ............................................................................. 45
2
,Introductie
Schema
Doelen en inhoud
3
,Literatuur
4
, Week 1 – Wat is een Accountant?
Literatuur: Grondslagen H1 + H2, Limperg (1932-1933, 4 essays), Wallage (2005), Corporate
Governance Code.
Hoorcollege
Onderwerpen:
- Introductie cursus
- Wat is een Accountant?
- Betekenis van de accountantscontrole
- Ontstaan van het beroep
- Corporate Governance Code
Introductie
Plaats in het curriculum Waar denk je aan bij de accountant?
- Accountant kan geen fraude
voorkomen
Huidige ontwikkelingen
- Veel kennis voor controleren van
jaarrekening
Verwachtingskloof
Gebrek aan prestatie → zorgt ervoor dat je niet
tevreden bent
5
,Schandalen
- Enron, Ahold Delhaize &Steinhoff
- Accountantsberoep in discridiet
o Accountant heeft fraude niet opgemerkt. Niet altijd kan de accountant er wat aan
doen.
Accountancy per heden
- Belangrijk is het vertrouwen in het beroep.
CAT Rapport
- Vertrouwen herstellen
- Commissie Toekomst Accountancysector
- 22 aanbevelingen voor herstel van vertrouwen
Wat is een Accountant?
Wat is een accountant?
- Persoon met beschermde titel
Wat doet een accountant?
- Accountant = geen boekhouder
Accountantswerkzaamheden Het speelveld
Wat is een accountant?
6
, Ontstaan van het beroep
Ontwikkeling van het beroep
Vertrouwensleer Limperg
- Limperg
- Vertrouwensleer
o 1926 – 1932 – 4 opstellen
o Geen literatuurverwijzing – eigen gedachtengoed
o Gedragslijn
o Ook vandaag nog actueel!
o Zie ook artikel Wallage
Vertrouwensleer
‘Onafhankelijkheid in den meest volstrekten zin van het woord is de eisch, die voor alle andere aan
den vertrouwensman wordt gesteld.’
- De interne accountant voldoet niet – onafhankelijk in schijn en wezen
- De interne accountant voldoet wel voor de opperste leiding
‘En toch is ’t opmerkelijk dat ook deze functie in het meerendeel der bedrijven aan den openbare
accountant toevalt.’
- Waarom dan voor de opperste leiding ook de openbare accountant:
o Interne controleur vraagt grote onderneming (doelmatigheid)
o Verscheidenheid aan cliënten waarborgt brede deskundigheid
o Volstrekte onafhankelijkheid ook voor de bedrijfsleiding relevant
o Bij verplichte controle dan geen doublering van werkzaamheden
- Algemene functie – specifieke functie
- Vertrouwen is de basis onder de algemen functie.
Geen vertrouwen: geen fucntie.
- Twee risico’s:
o Overdreven vertrouwen
o Tekortkoming in de vervulling van de functie
- Het richtsnoer:
o Geen te hoge verwachtingen wekken
o Waarmaken opgewekte verwachtingen
7
-
Introduction to Auditing A&C
(EBB049A05)
Blok 2B studiejaar 2020/2021
Docenten: drs. F.H. van der Hoek EMA RA
A.J. Wildeboer MSc
F.J. Bos MSc RA
Inhoud
Introductie ............................................................................................................................................... 3
Week 1 – Wat is een Accountant? .......................................................................................................... 5
Hoorcollege ......................................................................................................................................... 5
Introductie ....................................................................................................................................... 5
Wat is een Accountant? .................................................................................................................. 6
Ontstaan van het beroep ................................................................................................................ 7
Corporate Governance .................................................................................................................... 9
Week 2: Aan welke wet- en regelgeving dient de accountant zich te houden? ................................... 11
Hoorcollege: Wet- en regelgeving (algemeen en tuchtrecht), Fraude en Witwassen ...................... 11
Wet- en regelgeving ...................................................................................................................... 11
Tuchtrecht ..................................................................................................................................... 13
Fraude en witwassen ..................................................................................................................... 14
Gastcollege: Opleiding en werk van een Accountant ....................................................................... 16
Week 3: Ethiek voor accountants.......................................................................................................... 18
Hoorcollege: Welke ethische principes dient de accountant na te leven ......................................... 18
Ethiek ............................................................................................................................................. 18
Martin (2007) ................................................................................................................................ 19
Bouwens (2016)............................................................................................................................. 19
Verordening Gedrags- en Beroepsregels Accountant (VGBA) ...................................................... 19
Dillemma’s ..................................................................................................................................... 20
Werkcollege 1: Ethische dillemma’s – Verwachtingskloof in de praktijk .......................................... 20
Week 4: Onafhankelijkheid van de accountant .................................................................................... 22
Hoorcollege: Wat betekent onafhankelijkheid voor de accountant? ............................................... 22
Onafhankelijkheid: waarom belangrijk? ....................................................................................... 22
Verondering inzake Onafhankelijkheid (ViO) ................................................................................ 23
Werkcollege 2: VGBA in de praktijk................................................................................................... 25
1
,Week 5: Welke soorten opdrachten voert de accountant uit?............................................................. 26
Hoorcollege: Opdrachtenkader en controleverklaring ..................................................................... 26
Opdrachtenkader .......................................................................................................................... 26
Stramien (HRA 2021 van NBA) ...................................................................................................... 26
Typen Assurance-opdrachten........................................................................................................ 27
Overige assurance-opdrachten ..................................................................................................... 27
Controleverklaring ......................................................................................................................... 28
Werkcollege 3: ViO in de praktijk ...................................................................................................... 30
Week 6: Hoe ziet het proces van de jaarrekeningcontrole eruit? ........................................................ 32
Hoorcollege: Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole, controleproces en risicoanalyse ........... 32
Proces jaarrekeningcontrole ......................................................................................................... 32
Doelstellingen jaarrekeningcontrole ............................................................................................. 32
Doelstellingen jaarrekeningencontrole ......................................................................................... 34
Materialiteit................................................................................................................................... 35
Artikel Nieuw Amerongen (2014).................................................................................................. 37
Risicoanalyse ................................................................................................................................. 37
Week 7: Hoe ziet het proces van de jaarrekeningcontrole eruit? (vervolg) ......................................... 42
Hoorcollege: Onderdelen van het controleproces ............................................................................ 42
Controle-informatie....................................................................................................................... 42
Betekenis van IT voor de accountantscontrole ............................................................................. 45
2
,Introductie
Schema
Doelen en inhoud
3
,Literatuur
4
, Week 1 – Wat is een Accountant?
Literatuur: Grondslagen H1 + H2, Limperg (1932-1933, 4 essays), Wallage (2005), Corporate
Governance Code.
Hoorcollege
Onderwerpen:
- Introductie cursus
- Wat is een Accountant?
- Betekenis van de accountantscontrole
- Ontstaan van het beroep
- Corporate Governance Code
Introductie
Plaats in het curriculum Waar denk je aan bij de accountant?
- Accountant kan geen fraude
voorkomen
Huidige ontwikkelingen
- Veel kennis voor controleren van
jaarrekening
Verwachtingskloof
Gebrek aan prestatie → zorgt ervoor dat je niet
tevreden bent
5
,Schandalen
- Enron, Ahold Delhaize &Steinhoff
- Accountantsberoep in discridiet
o Accountant heeft fraude niet opgemerkt. Niet altijd kan de accountant er wat aan
doen.
Accountancy per heden
- Belangrijk is het vertrouwen in het beroep.
CAT Rapport
- Vertrouwen herstellen
- Commissie Toekomst Accountancysector
- 22 aanbevelingen voor herstel van vertrouwen
Wat is een Accountant?
Wat is een accountant?
- Persoon met beschermde titel
Wat doet een accountant?
- Accountant = geen boekhouder
Accountantswerkzaamheden Het speelveld
Wat is een accountant?
6
, Ontstaan van het beroep
Ontwikkeling van het beroep
Vertrouwensleer Limperg
- Limperg
- Vertrouwensleer
o 1926 – 1932 – 4 opstellen
o Geen literatuurverwijzing – eigen gedachtengoed
o Gedragslijn
o Ook vandaag nog actueel!
o Zie ook artikel Wallage
Vertrouwensleer
‘Onafhankelijkheid in den meest volstrekten zin van het woord is de eisch, die voor alle andere aan
den vertrouwensman wordt gesteld.’
- De interne accountant voldoet niet – onafhankelijk in schijn en wezen
- De interne accountant voldoet wel voor de opperste leiding
‘En toch is ’t opmerkelijk dat ook deze functie in het meerendeel der bedrijven aan den openbare
accountant toevalt.’
- Waarom dan voor de opperste leiding ook de openbare accountant:
o Interne controleur vraagt grote onderneming (doelmatigheid)
o Verscheidenheid aan cliënten waarborgt brede deskundigheid
o Volstrekte onafhankelijkheid ook voor de bedrijfsleiding relevant
o Bij verplichte controle dan geen doublering van werkzaamheden
- Algemene functie – specifieke functie
- Vertrouwen is de basis onder de algemen functie.
Geen vertrouwen: geen fucntie.
- Twee risico’s:
o Overdreven vertrouwen
o Tekortkoming in de vervulling van de functie
- Het richtsnoer:
o Geen te hoge verwachtingen wekken
o Waarmaken opgewekte verwachtingen
7
