Week 1. Bijeenkomst 1.1 (Casus & vaardigheden – Materieel strafrecht)........................................................7
Taak 1 De grenzen van strafbaar handelen.........................................................................................................7
Casus Een goed begin is het halve werk.....................................................................................................7
Opdracht......................................................................................................................................................8
1. Wanneer is volgens het Wetboek van Strafrecht sprake van strafbare voorbereiding?..........................8
2. Wanneer is volgens het Wetboek van Strafrecht sprake van een strafbare poging?..............................8
3. Wanneer is volgens de Opiumwet sprake van strafbare voorbereiding?................................................8
4. Is er in de casus sprake van een strafbare voorbereiding en/of strafbare poging en, zo ja, op welk(e)
moment(en)?...............................................................................................................................................9
Nabespreking..............................................................................................................................................9
5. Hoe staat het in Nederland momenteel met de strafbaarheid van de teelt, de verkoop en het bezit van
wiet?..........................................................................................................................................................10
Nabespreking............................................................................................................................................10
Week 1. Bijeenkomst A (Systeem – Materieel strafrecht).................................................................................12
Taak A................................................................................................................................................................12
Opdracht....................................................................................................................................................12
1. Welke criteria voor strafbaarstelling noemt Cleiren en wat houden ze in?..........................................12
Nabespreking............................................................................................................................................12
2. Hoe kan de ‘catalogus’ strafbaarstellingscriteria het beste worden omschreven?................................13
Nabespreking............................................................................................................................................13
3. Welk onderscheid maakt Cleiren binnen de groep strafbaarstellingscriteria?......................................13
Nabespreking............................................................................................................................................13
4. Welk criterium noemt Cleiren wel maar legt ze vervolgens niet uit? Wat wordt met dit beginsel
bedoeld volgens Claessen?.......................................................................................................................14
5. Wat is het verschil tussen positieve en negatieve strafbaarstellingscriteria.........................................14
6. Wat wordt bedoeld met de faciliterende respectievelijk de legitimerende functie van de
strafbaarstellingscriteria? En hoe is het tegenwoordig met die functies gesteld?.....................................14
7. Cleiren stelt dat de rol van de wetgever (ook) een scheppende is. Leg uit wat zij hiermee bedoelt en
geef hiervan een voorbeeld.......................................................................................................................14
8. Criteria voor strafbaarstelling zijn verbonden met doelen van strafrecht en straffen. Leg uit hoe deze
verbinding er tegenwoordig uitziet...........................................................................................................15
9. Welke actoren spelen een rol binnen het proces van strafbaarstelling en in hoeverre is de
strafwetgever daarbinnen nog leidend?....................................................................................................15
Nabespreking............................................................................................................................................16
10. De verhouding tussen moraal en (straf)recht is een veelbesproken onderwerp binnen de
rechtstheorie en -filosofie. Welke rol speelt het schadebeginsel binnen deze discussie volgens Claessen?
...................................................................................................................................................................16
Nabespreking............................................................................................................................................16
11. Claessen bespreekt de uitholling van het schadebeginsel, ook wel ‘the collapse of the harm
principle’ genoemd. Geef een aantal (recente) voorbeelden waaruit de uitholling van het schadebeginsel
onder invloed van het risicostrafrecht blijkt.............................................................................................17
Nabespreking............................................................................................................................................17
12. Geef op basis van de behandelde strafbaarstellingscriteria zowel argumenten voor als tegen de
strafbaarstelling van seks tegen de wil (zie de inmiddels in werking getreden nieuwe wetgeving m.b.t.
seksuele misdrijven, i.h.b. artt. 240 t/m 243 Sr).......................................................................................17
13. Geef op basis van de behandelde strafbaarstellingscriteria zowel argumenten voor als tegen de
strafbaarstelling van het bezit van kindersekspoppen en kinderseksrobots..............................................19
Week 1. Bijeenkomst 1.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................21
Taak 2 Opsporing...............................................................................................................................................21
Casus Schele Johnnie................................................................................................................................21
Leerdoelen.................................................................................................................................................21
1. Wanneer is sprake van een verdachte?.................................................................................................21
Nabespreking............................................................................................................................................22
2. Wat is opsporing?.................................................................................................................................22
Vijf typen opsporingsonderzoek....................................................................................................................22
1
, Nabespreking............................................................................................................................................24
3. Wie is bevoegd tot opsporing?..............................................................................................................25
Nabespreking............................................................................................................................................25
4. Mag een telefoon ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’
worden afgeluisterd?.................................................................................................................................25
Nabespreking............................................................................................................................................25
5. Mag je ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’ mensen
volgen?......................................................................................................................................................26
Nabespreking............................................................................................................................................26
6. Mag je ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’ mensen in
de gaten houden?.......................................................................................................................................26
7. Mag de politie een stopteken geven aan de mannen? Op basis waarvan?............................................26
Nabespreking............................................................................................................................................26
Extra leerdoel:...........................................................................................................................................27
8. Wanneer is sprake van medeplegen?....................................................................................................27
Taak 3 Nemo tenetur prodere se ipsum..............................................................................................................28
Casus Een man met principes...................................................................................................................28
Leerdoelen.................................................................................................................................................28
1. Wat is het nemo tenetur prodere se ipsum-beginsel?............................................................................28
2. Is er een verschil tussen het nemo tenetur en het zwijgrecht?..............................................................29
3. Had de politie hier een cautie moeten geven?......................................................................................29
4. Kan Alex hier worden gedwongen om de gevraagde papieren af te geven?........................................29
Nabespreking............................................................................................................................................30
5. Is zo’n verplichting als in de Wet voorkoming misbruik chemicaliën staat in overeenstemming met
nemo tenetur?............................................................................................................................................30
Week 2. Bijeenkomst 2.1 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................31
Taak 4 Deelnemingsvormen...............................................................................................................................31
Casus Eendracht maakt macht..................................................................................................................31
Opdracht....................................................................................................................................................31
Leerdoelen.................................................................................................................................................31
1. Welke deelnemingsvormen zijn er en wat houden deze in?.................................................................31
2. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de deelnemingsvormen?.......................................32
Casus De zwakste schakel…....................................................................................................................33
Leerdoelen.................................................................................................................................................34
1. Wanneer is sprake van uitlokking?.......................................................................................................34
2. Op welk strafbaar feit is de uitlokking gericht?....................................................................................34
4. Is Carl ook aansprakelijk en voor wat?.................................................................................................35
5. Heeft het feit dat je iemand probeert te bewegen een strafbaar feit te begaan gevolgen voor degene
die tot bewegen aanzet?............................................................................................................................35
Week 2. Bijeenkomst B (Systeem en formeel strafrecht)...................................................................................37
Taak B................................................................................................................................................................37
Opdrachten................................................................................................................................................37
Week 2. Bijeenkomst 2.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................44
Taak 5 Opsporingsmethoden..............................................................................................................................44
Casus Onrust op de Konijnenberg............................................................................................................44
Opdracht....................................................................................................................................................45
Nabespreking............................................................................................................................................45
Nabespreking............................................................................................................................................46
Week 3. Bijeenkomst 3.1 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................48
Taak 6 Sanctionering van vormverzuimen ex art. 359a Sv................................................................................48
Opdrachten................................................................................................................................................48
Nabespreking............................................................................................................................................48
2
,Week 3. Bijeenkomst C (Systeem – Formeel strafrecht)...................................................................................49
Taak C Het straf(proces)recht in breder perspectief.........................................................................................49
Opdrachten................................................................................................................................................49
1. Welke drie rechtsvisies zijn er en hoe verhouden deze zich tot elkaar?...............................................49
2. Wat houdt instrumentaliteit in binnen ieder van de drie rechtsvisies?.................................................50
3. Wat houdt rechtsbescherming in binnen ieder van de drie rechtsvisies?..............................................50
4. Hoe verhouden instrumentaliteit en rechtsbescherming zich tot elkaar binnen ieder van de drie
rechtsvisies?..............................................................................................................................................50
5. Wat houdt instrumentalisme in en wat is het gevaar hiervan?..............................................................50
Nabespreking............................................................................................................................................51
6. Ontwikkeling sanctionering vormverzuimen ex art. 359a Sv...............................................................51
Nabespreking............................................................................................................................................51
Week 3. Bijeenkomst 3.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................53
Taak 7 Verdachten en hun raadsman................................................................................................................53
Casus Advocaatje leef je nog?..................................................................................................................53
Leerdoelen.................................................................................................................................................54
1. Wanneer is sprake van inbewaringstelling? Hoe lang mag dit?...........................................................54
2. Wanneer heb je recht op rechtsbijstand tijdens een opsporingsonderzoek? (Maak onderscheid voor en
tijdens het politieverhoor.)........................................................................................................................54
3. Mag een advocaat een medeverdachte bijstaan?..................................................................................54
4. Wat mag een advocaat tijdens een verhoor?.........................................................................................55
5. Wat houdt het vrij verkeer in? Hoe zit het met recht op bezoek van je advocaat?...............................55
6. Wat is de taak van de politie tijdens inbewaringstelling?.....................................................................56
7. Kan de politie het recht op rechtsbijstand beperken?...........................................................................56
8. Kun je afstand doen van je recht op rechtsbijstand en zo ja, wanneer? Wat zijn dan de voorwaarden?
...................................................................................................................................................................56
9. Heeft de verdachte recht op inzage in het dossier en wanneer mag dat recht beperkt worden? (Kan de
advocaat daar iets tegen doen?)................................................................................................................57
Week 4. Bijeenkomst 4.1 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................59
Taak 8 Opzet en schuld......................................................................................................................................59
Casus Kun je wat voor me meenemen?....................................................................................................59
Leerdoelen.................................................................................................................................................59
1. Welke betekenissen heeft de term schuld in het strafrecht?.................................................................59
2. Hoe kun je opzet en schuld in de wet herkennen?...............................................................................61
3. Hoe worden opzet en schuld in de praktijk door de rechter vastgesteld?.............................................62
4. Welke gradaties kent opzet?.................................................................................................................62
5. Welke schuldvormen zijn er?................................................................................................................63
6. Wat is het verschil tussen een bestanddeel en een element (in de delictsomschrijving)?....................64
7. Welk strafbaar feit wordt hier gepleegd? Kunnen Miroslaw en Szymon hiervoor aansprakelijk
worden gesteld? (Intentie en wat valt hen toe te rekenen?)......................................................................64
Casus Iet, wiet, waait… wegwezen!.........................................................................................................64
Leerdoelen.................................................................................................................................................65
Is hier sprake van opzet?...........................................................................................................................65
1. Is hier sprake van opzet?.......................................................................................................................65
2. Is hier sprake van schuld?.....................................................................................................................65
3. Is Franz aansprakelijk?.........................................................................................................................65
Bijkomend leerdoel...................................................................................................................................65
Kan er hier een beroep worden gedaan op een strafuitsluitingsgrond?....................................................65
Week 4. Bijeenkomst D (Systeem – Materieel strafrecht).................................................................................67
Taak D................................................................................................................................................................67
Opdrachten................................................................................................................................................67
Week 4. Bijeenkomst 4.2 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................70
Taak 9 Strafuitsluitingsgronden .......................................................................................................................70
3
, Casus Een gewichtige gang van zaken.....................................................................................................70
Leerdoelen.................................................................................................................................................70
1. Welke strafuitsluitingsgronden zijn er? Uitwerken in rechtvaardigings- en schulduitsluitingsgronden
(samenvatting maken +- 7pagina’s)..........................................................................................................70
Rechtvaardigingsgronden.....................................................................................................................73
Noodweer (art. 41 lid 1 Sr)..............................................................................................................73
Overmacht noodtoestand (art. 40 Sr)..............................................................................................74
Wettelijk voorschrift (art. 42 Sr).....................................................................................................75
Bevoegd ambtelijk gegeven bevel (art. 43 lid 1 Sr)........................................................................75
Materiële wederrechtelijkheid.........................................................................................................75
Schulduitsluitingsgronden....................................................................................................................76
Ontoerekenbaarheid (art. 39 Sr)......................................................................................................76
Psychische overmacht (art. 40 Sr)...................................................................................................77
Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr).....................................................................................................78
Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr)....................................................................80
2. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? (Kobus en Harry).
Welke grond is aan de orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.............................................81
3. Hoe zit het met culpa en causa in deze casus?......................................................................................81
Casus Missing without a Trees.................................................................................................................81
Leerdoelen.................................................................................................................................................81
1. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? Welke grond is aan de
orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.................................................................................81
Casus Een krachtig optreden van de sterke arm.......................................................................................82
Leerdoelen.................................................................................................................................................82
1. Wat houdt geweldsmonopolie in?.........................................................................................................82
2. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? Welke grond is aan de
orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.................................................................................82
Week 5. Bijeenkomst 5.1 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................83
Taak 10 De onpartijdige rechter.......................................................................................................................83
Casus Curiosity killed the cat...................................................................................................................83
Leerdoelen.................................................................................................................................................83
1. Wat houdt rechterlijke onpartijdigheid in? Is dit in de wet geregeld? Zo ja, waar?.............................83
2. Wat houdt rechterlijke onafhankelijkheid in? Is dit in de wet geregeld? Zo ja, waar?.........................84
3. Waaruit kan blijken dat een rechter partijdig/niet onafhankelijk is?....................................................85
4. Wat kan de verdediging doen op het moment zij denken dat de rechter partijdig/niet onafhankelijk is?
...................................................................................................................................................................85
5. Was er in casus sprake van afhankelijk/partijdigheid (gelet op de drie omstandigheden)?.................86
Taak 11 De rol van het slachtoffer in het strafproces.......................................................................................86
Casus Gekke Henkie ....................................................................................86
Leerdoelen.................................................................................................................................................86
1. Wat zijn de rechten en plichten van een slachtoffer?...........................................................................86
2. Heb je als slachtoffer recht op een raadsman?......................................................................................87
3. Had Henk op de hoogte moeten zijn gesteld door justitie voor het feit dat Paultje is opgepakt?.........88
4. Wanneer heb je recht op materiële dan wel immateriële schadevergoeding? Op welke manier kan dat
dan vergoed worden?................................................................................................................................88
5. Ben je als slachtoffer verplicht om te getuigen/ gehoor te geven aan de oproeping om te getuigen?. .89
6. Hoe zit het met het spreekrecht van het slachtoffer?............................................................................89
Week 5. Bijeenkomst 5.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................91
Taak 12 Verweren en rechterlijke beslissing.....................................................................................................91
Casus Beter goed verweerd dan slecht gemotiveerd.................................................................................91
Leerdoelen T.a.v. bewijs...........................................................................................................................92
1. Welke soorten bewijsmiddelen zijn er?................................................................................................92
2. Hoe werkt de bewijslast binnen het strafrecht?....................................................................................92
3. Wanneer kan bewijslast uitgesloten worden (art. 359a Sv)?...............................................................93
4. Hoeveel bewijs is nodig voor een zaak? Wat zijn de bewijsminima?.................................................93
5. Welk bewijsstelsel kent Nederland?....................................................................................................94
4
Taak 1 De grenzen van strafbaar handelen.........................................................................................................7
Casus Een goed begin is het halve werk.....................................................................................................7
Opdracht......................................................................................................................................................8
1. Wanneer is volgens het Wetboek van Strafrecht sprake van strafbare voorbereiding?..........................8
2. Wanneer is volgens het Wetboek van Strafrecht sprake van een strafbare poging?..............................8
3. Wanneer is volgens de Opiumwet sprake van strafbare voorbereiding?................................................8
4. Is er in de casus sprake van een strafbare voorbereiding en/of strafbare poging en, zo ja, op welk(e)
moment(en)?...............................................................................................................................................9
Nabespreking..............................................................................................................................................9
5. Hoe staat het in Nederland momenteel met de strafbaarheid van de teelt, de verkoop en het bezit van
wiet?..........................................................................................................................................................10
Nabespreking............................................................................................................................................10
Week 1. Bijeenkomst A (Systeem – Materieel strafrecht).................................................................................12
Taak A................................................................................................................................................................12
Opdracht....................................................................................................................................................12
1. Welke criteria voor strafbaarstelling noemt Cleiren en wat houden ze in?..........................................12
Nabespreking............................................................................................................................................12
2. Hoe kan de ‘catalogus’ strafbaarstellingscriteria het beste worden omschreven?................................13
Nabespreking............................................................................................................................................13
3. Welk onderscheid maakt Cleiren binnen de groep strafbaarstellingscriteria?......................................13
Nabespreking............................................................................................................................................13
4. Welk criterium noemt Cleiren wel maar legt ze vervolgens niet uit? Wat wordt met dit beginsel
bedoeld volgens Claessen?.......................................................................................................................14
5. Wat is het verschil tussen positieve en negatieve strafbaarstellingscriteria.........................................14
6. Wat wordt bedoeld met de faciliterende respectievelijk de legitimerende functie van de
strafbaarstellingscriteria? En hoe is het tegenwoordig met die functies gesteld?.....................................14
7. Cleiren stelt dat de rol van de wetgever (ook) een scheppende is. Leg uit wat zij hiermee bedoelt en
geef hiervan een voorbeeld.......................................................................................................................14
8. Criteria voor strafbaarstelling zijn verbonden met doelen van strafrecht en straffen. Leg uit hoe deze
verbinding er tegenwoordig uitziet...........................................................................................................15
9. Welke actoren spelen een rol binnen het proces van strafbaarstelling en in hoeverre is de
strafwetgever daarbinnen nog leidend?....................................................................................................15
Nabespreking............................................................................................................................................16
10. De verhouding tussen moraal en (straf)recht is een veelbesproken onderwerp binnen de
rechtstheorie en -filosofie. Welke rol speelt het schadebeginsel binnen deze discussie volgens Claessen?
...................................................................................................................................................................16
Nabespreking............................................................................................................................................16
11. Claessen bespreekt de uitholling van het schadebeginsel, ook wel ‘the collapse of the harm
principle’ genoemd. Geef een aantal (recente) voorbeelden waaruit de uitholling van het schadebeginsel
onder invloed van het risicostrafrecht blijkt.............................................................................................17
Nabespreking............................................................................................................................................17
12. Geef op basis van de behandelde strafbaarstellingscriteria zowel argumenten voor als tegen de
strafbaarstelling van seks tegen de wil (zie de inmiddels in werking getreden nieuwe wetgeving m.b.t.
seksuele misdrijven, i.h.b. artt. 240 t/m 243 Sr).......................................................................................17
13. Geef op basis van de behandelde strafbaarstellingscriteria zowel argumenten voor als tegen de
strafbaarstelling van het bezit van kindersekspoppen en kinderseksrobots..............................................19
Week 1. Bijeenkomst 1.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................21
Taak 2 Opsporing...............................................................................................................................................21
Casus Schele Johnnie................................................................................................................................21
Leerdoelen.................................................................................................................................................21
1. Wanneer is sprake van een verdachte?.................................................................................................21
Nabespreking............................................................................................................................................22
2. Wat is opsporing?.................................................................................................................................22
Vijf typen opsporingsonderzoek....................................................................................................................22
1
, Nabespreking............................................................................................................................................24
3. Wie is bevoegd tot opsporing?..............................................................................................................25
Nabespreking............................................................................................................................................25
4. Mag een telefoon ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’
worden afgeluisterd?.................................................................................................................................25
Nabespreking............................................................................................................................................25
5. Mag je ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’ mensen
volgen?......................................................................................................................................................26
Nabespreking............................................................................................................................................26
6. Mag je ‘op basis van nog niet tot bepaalde strafbare feiten geconcretiseerde verdenkingen’ mensen in
de gaten houden?.......................................................................................................................................26
7. Mag de politie een stopteken geven aan de mannen? Op basis waarvan?............................................26
Nabespreking............................................................................................................................................26
Extra leerdoel:...........................................................................................................................................27
8. Wanneer is sprake van medeplegen?....................................................................................................27
Taak 3 Nemo tenetur prodere se ipsum..............................................................................................................28
Casus Een man met principes...................................................................................................................28
Leerdoelen.................................................................................................................................................28
1. Wat is het nemo tenetur prodere se ipsum-beginsel?............................................................................28
2. Is er een verschil tussen het nemo tenetur en het zwijgrecht?..............................................................29
3. Had de politie hier een cautie moeten geven?......................................................................................29
4. Kan Alex hier worden gedwongen om de gevraagde papieren af te geven?........................................29
Nabespreking............................................................................................................................................30
5. Is zo’n verplichting als in de Wet voorkoming misbruik chemicaliën staat in overeenstemming met
nemo tenetur?............................................................................................................................................30
Week 2. Bijeenkomst 2.1 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................31
Taak 4 Deelnemingsvormen...............................................................................................................................31
Casus Eendracht maakt macht..................................................................................................................31
Opdracht....................................................................................................................................................31
Leerdoelen.................................................................................................................................................31
1. Welke deelnemingsvormen zijn er en wat houden deze in?.................................................................31
2. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen de deelnemingsvormen?.......................................32
Casus De zwakste schakel…....................................................................................................................33
Leerdoelen.................................................................................................................................................34
1. Wanneer is sprake van uitlokking?.......................................................................................................34
2. Op welk strafbaar feit is de uitlokking gericht?....................................................................................34
4. Is Carl ook aansprakelijk en voor wat?.................................................................................................35
5. Heeft het feit dat je iemand probeert te bewegen een strafbaar feit te begaan gevolgen voor degene
die tot bewegen aanzet?............................................................................................................................35
Week 2. Bijeenkomst B (Systeem en formeel strafrecht)...................................................................................37
Taak B................................................................................................................................................................37
Opdrachten................................................................................................................................................37
Week 2. Bijeenkomst 2.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................44
Taak 5 Opsporingsmethoden..............................................................................................................................44
Casus Onrust op de Konijnenberg............................................................................................................44
Opdracht....................................................................................................................................................45
Nabespreking............................................................................................................................................45
Nabespreking............................................................................................................................................46
Week 3. Bijeenkomst 3.1 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................48
Taak 6 Sanctionering van vormverzuimen ex art. 359a Sv................................................................................48
Opdrachten................................................................................................................................................48
Nabespreking............................................................................................................................................48
2
,Week 3. Bijeenkomst C (Systeem – Formeel strafrecht)...................................................................................49
Taak C Het straf(proces)recht in breder perspectief.........................................................................................49
Opdrachten................................................................................................................................................49
1. Welke drie rechtsvisies zijn er en hoe verhouden deze zich tot elkaar?...............................................49
2. Wat houdt instrumentaliteit in binnen ieder van de drie rechtsvisies?.................................................50
3. Wat houdt rechtsbescherming in binnen ieder van de drie rechtsvisies?..............................................50
4. Hoe verhouden instrumentaliteit en rechtsbescherming zich tot elkaar binnen ieder van de drie
rechtsvisies?..............................................................................................................................................50
5. Wat houdt instrumentalisme in en wat is het gevaar hiervan?..............................................................50
Nabespreking............................................................................................................................................51
6. Ontwikkeling sanctionering vormverzuimen ex art. 359a Sv...............................................................51
Nabespreking............................................................................................................................................51
Week 3. Bijeenkomst 3.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................53
Taak 7 Verdachten en hun raadsman................................................................................................................53
Casus Advocaatje leef je nog?..................................................................................................................53
Leerdoelen.................................................................................................................................................54
1. Wanneer is sprake van inbewaringstelling? Hoe lang mag dit?...........................................................54
2. Wanneer heb je recht op rechtsbijstand tijdens een opsporingsonderzoek? (Maak onderscheid voor en
tijdens het politieverhoor.)........................................................................................................................54
3. Mag een advocaat een medeverdachte bijstaan?..................................................................................54
4. Wat mag een advocaat tijdens een verhoor?.........................................................................................55
5. Wat houdt het vrij verkeer in? Hoe zit het met recht op bezoek van je advocaat?...............................55
6. Wat is de taak van de politie tijdens inbewaringstelling?.....................................................................56
7. Kan de politie het recht op rechtsbijstand beperken?...........................................................................56
8. Kun je afstand doen van je recht op rechtsbijstand en zo ja, wanneer? Wat zijn dan de voorwaarden?
...................................................................................................................................................................56
9. Heeft de verdachte recht op inzage in het dossier en wanneer mag dat recht beperkt worden? (Kan de
advocaat daar iets tegen doen?)................................................................................................................57
Week 4. Bijeenkomst 4.1 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................59
Taak 8 Opzet en schuld......................................................................................................................................59
Casus Kun je wat voor me meenemen?....................................................................................................59
Leerdoelen.................................................................................................................................................59
1. Welke betekenissen heeft de term schuld in het strafrecht?.................................................................59
2. Hoe kun je opzet en schuld in de wet herkennen?...............................................................................61
3. Hoe worden opzet en schuld in de praktijk door de rechter vastgesteld?.............................................62
4. Welke gradaties kent opzet?.................................................................................................................62
5. Welke schuldvormen zijn er?................................................................................................................63
6. Wat is het verschil tussen een bestanddeel en een element (in de delictsomschrijving)?....................64
7. Welk strafbaar feit wordt hier gepleegd? Kunnen Miroslaw en Szymon hiervoor aansprakelijk
worden gesteld? (Intentie en wat valt hen toe te rekenen?)......................................................................64
Casus Iet, wiet, waait… wegwezen!.........................................................................................................64
Leerdoelen.................................................................................................................................................65
Is hier sprake van opzet?...........................................................................................................................65
1. Is hier sprake van opzet?.......................................................................................................................65
2. Is hier sprake van schuld?.....................................................................................................................65
3. Is Franz aansprakelijk?.........................................................................................................................65
Bijkomend leerdoel...................................................................................................................................65
Kan er hier een beroep worden gedaan op een strafuitsluitingsgrond?....................................................65
Week 4. Bijeenkomst D (Systeem – Materieel strafrecht).................................................................................67
Taak D................................................................................................................................................................67
Opdrachten................................................................................................................................................67
Week 4. Bijeenkomst 4.2 (Casus & Vaardigheden – Materieel strafrecht).....................................................70
Taak 9 Strafuitsluitingsgronden .......................................................................................................................70
3
, Casus Een gewichtige gang van zaken.....................................................................................................70
Leerdoelen.................................................................................................................................................70
1. Welke strafuitsluitingsgronden zijn er? Uitwerken in rechtvaardigings- en schulduitsluitingsgronden
(samenvatting maken +- 7pagina’s)..........................................................................................................70
Rechtvaardigingsgronden.....................................................................................................................73
Noodweer (art. 41 lid 1 Sr)..............................................................................................................73
Overmacht noodtoestand (art. 40 Sr)..............................................................................................74
Wettelijk voorschrift (art. 42 Sr).....................................................................................................75
Bevoegd ambtelijk gegeven bevel (art. 43 lid 1 Sr)........................................................................75
Materiële wederrechtelijkheid.........................................................................................................75
Schulduitsluitingsgronden....................................................................................................................76
Ontoerekenbaarheid (art. 39 Sr)......................................................................................................76
Psychische overmacht (art. 40 Sr)...................................................................................................77
Noodweerexces (art. 41 lid 2 Sr).....................................................................................................78
Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel (art. 43 lid 2 Sr)....................................................................80
2. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? (Kobus en Harry).
Welke grond is aan de orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.............................................81
3. Hoe zit het met culpa en causa in deze casus?......................................................................................81
Casus Missing without a Trees.................................................................................................................81
Leerdoelen.................................................................................................................................................81
1. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? Welke grond is aan de
orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.................................................................................81
Casus Een krachtig optreden van de sterke arm.......................................................................................82
Leerdoelen.................................................................................................................................................82
1. Wat houdt geweldsmonopolie in?.........................................................................................................82
2. Van welk strafbaar feit is sprake en is sprake van een strafuitsluitingsgrond? Welke grond is aan de
orde? Toetsen aan de voorwaarden en concluderen.................................................................................82
Week 5. Bijeenkomst 5.1 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................83
Taak 10 De onpartijdige rechter.......................................................................................................................83
Casus Curiosity killed the cat...................................................................................................................83
Leerdoelen.................................................................................................................................................83
1. Wat houdt rechterlijke onpartijdigheid in? Is dit in de wet geregeld? Zo ja, waar?.............................83
2. Wat houdt rechterlijke onafhankelijkheid in? Is dit in de wet geregeld? Zo ja, waar?.........................84
3. Waaruit kan blijken dat een rechter partijdig/niet onafhankelijk is?....................................................85
4. Wat kan de verdediging doen op het moment zij denken dat de rechter partijdig/niet onafhankelijk is?
...................................................................................................................................................................85
5. Was er in casus sprake van afhankelijk/partijdigheid (gelet op de drie omstandigheden)?.................86
Taak 11 De rol van het slachtoffer in het strafproces.......................................................................................86
Casus Gekke Henkie ....................................................................................86
Leerdoelen.................................................................................................................................................86
1. Wat zijn de rechten en plichten van een slachtoffer?...........................................................................86
2. Heb je als slachtoffer recht op een raadsman?......................................................................................87
3. Had Henk op de hoogte moeten zijn gesteld door justitie voor het feit dat Paultje is opgepakt?.........88
4. Wanneer heb je recht op materiële dan wel immateriële schadevergoeding? Op welke manier kan dat
dan vergoed worden?................................................................................................................................88
5. Ben je als slachtoffer verplicht om te getuigen/ gehoor te geven aan de oproeping om te getuigen?. .89
6. Hoe zit het met het spreekrecht van het slachtoffer?............................................................................89
Week 5. Bijeenkomst 5.2 (Casus & Vaardigheden – Formeel strafrecht).......................................................91
Taak 12 Verweren en rechterlijke beslissing.....................................................................................................91
Casus Beter goed verweerd dan slecht gemotiveerd.................................................................................91
Leerdoelen T.a.v. bewijs...........................................................................................................................92
1. Welke soorten bewijsmiddelen zijn er?................................................................................................92
2. Hoe werkt de bewijslast binnen het strafrecht?....................................................................................92
3. Wanneer kan bewijslast uitgesloten worden (art. 359a Sv)?...............................................................93
4. Hoeveel bewijs is nodig voor een zaak? Wat zijn de bewijsminima?.................................................93
5. Welk bewijsstelsel kent Nederland?....................................................................................................94
4
