Professionele Gespreksvoering
Professionele
Gespreksvoering
Valérie De Muynck
1
, Professionele Gespreksvoering
Inleiding
Leerfase & Leerstijl Kolb
Accommoderen = Doen = leert door te doen en te ervaren.
✓ Vertrouwt op:
o Intuïtie
o Gevoelens
o eerdere ervaringen.
✓ Houdt van
o Interactie
o Flexibiliteit
o samenwerken met anderen.
Assimileren = Denken = Leert door te denken en te begrijpen.
✓ Houdt van
o Logica
o Analyse
o Onderzoek
o duidelijke modellen/systemen.
✓ Wil eerst begrijpen voordat hij handelt.
Divergeren = Waarnemen = Leert door waar te nemen en te reflecteren.
✓ Bekijkt situaties vanuit verschillende perspectieven
✓ luistert goed naar anderen
✓ zoekt naar een diepere betekenis.
Convergeren = Toepassen = Leert door toe te passen en uit te testen.
✓ Houdt van
o praktische oplossingen
o duidelijke regels
o het omzetten van theorie in praktijk.
✓ Ziet graag de link tssn theorie en praktijk.
Elke leerstijl kent zijn sterktes en zijn pijnpunten.
Vb. Iemand die vlug geneigd is om te accommoderen, zal zich vaak goed voelen in nieuwe en actieve
leersituaties, maar zal tegelijk weinig geduld hebben om abstract-theoretische conclusies te
2
, Professionele Gespreksvoering
trekken
uit een concrete leersituatie.
Basisvoorwaarden
Aandachtspunten professionele psychologische gespreksvoering:
1. Een professioneel kader bieden
2. Het eerste contact verzorgen
3. Elk gesprek degelijk voorbereiden
4. Aandacht hebben voor sfeerbepaling
5. Het gesprek faseren
6. Beginnersvalkuilen vermijden
1. Professioneel kader bieden
Cliënten brengen persoonlijke gevoelige/belangrijke thema’s.
De Instelling v.d. psych. consulent als luisteraar is cruciaal:
✓ Zelfreflectie bij hlpv.
o Eigen functioneren
o Eigen referentiekader
o Eigen gevoeligheden
o Eigen woorden en daden
✓ Ethische basishouding (beroepsethiek)
o Verantwoordelijkheid bij geven van denkkaders en adviezen.
✓ Onafhankelijke positie (zonder belangenvermenging)
o Bewaken dat client niet afhankelijk wordt van zijn oordelen en inschattingen.
✓ Ondersteuning als basishouding
o Referentiekader (morele, politieke, geloofsovertuigingen) v.d. cliënt volgen, hoe
onredelijk die ook is.
✓ Adviezen sober, met kunde en zorg
Waarom kan je geen hlpv. zijn van vrienden/familieleden?
Omdat je als hlpv. een onafhankelijke positie moet innemen. Bij vrienden/familie is er vaak
sprake van belangenvermenging en ben je emotioneel betrokken. Daardoor wordt het moeilijk
om objectief te blijven en het referentiekader v.d. cliënt te volgen. Bovendien bestaat het risico
dat de persoon afhankelijk wordt van jouw oordelen en adviezen.
Wat zou je antwoorden als een CL je vraagt of ze bij haar partner moet blijven? Ga je erop in
of
niet?
3
, Professionele Gespreksvoering
Nee, je beslist niet in de plaats v.d. cliënt. Vanuit een ondersteunende basishouding help je de
cliënt om zelf tot een beslissing te komen. Je kan vragen stellen zoals: "Wat maakt dat je
twijfelt?", "Wat zijn voor jou de voor- en nadelen?" of "Wat vind jij belangrijk in een relatie?".
Eventuele adviezen geef je enkel sober, zorgvuldig en deskundig, zonder je eigen waarden of
overtuigingen op te leggen.
2. Eerste contact verzorgen
Doel → Vertrouwensrelatie opbouwen en de cliënt op zijn gemak stellen.
Belangrijke aandachtspunten:
• Zorgzaamheid tonen
o Engagement en betrokkenheid tonen tegenover de cliënt.
o Respect hebben voor wie de cliënt is als persoon.
• Ontmoeting voorbereiden
o Nadenken over waar je de cliënt ontvangt.
o Nadenken over hoe je de cliënt begroet.
o Rekening houden met sociale, culturele en leeftijdsgebonden factoren.
• Warme ontvangst bieden
o Je gedragen als een vriendelijke gastheer/vrouw.
o Tijd en ruimte maken voor de begroeting.
o Bewust omgaan met non-verbale communicatie.
• Smalltalk gebruiken
o Kort praten over neutrale onderwerpen
(weer, route, ervaringen v.h. moment).
o Spanning verminderen.
o Een gevoel van verbondenheid creëren.
• Rustige omgeving voorzien
o Privacy en comfort bieden.
o Storingen vermijden zoals telefoons, collega's, lawaai, slechte ventilatie of
onaangename temperatuur.
• Focus op het hier en nu
o Voldoende tijd voorzien.
o De volledige aandacht aan de cliënt geven.
• Voorkeur voor face-to-face contact
o Non-verbale signalen zijn zichtbaar.
o Bij telefoon, chat of e-mail rekening houden met voor- en nadelen.
• Aangepast taalgebruik
o Duidelijke en toegankelijke taal gebruiken.
o Je taal gedeeltelijk afstemmen op die v.d. cliënt.
4
Professionele
Gespreksvoering
Valérie De Muynck
1
, Professionele Gespreksvoering
Inleiding
Leerfase & Leerstijl Kolb
Accommoderen = Doen = leert door te doen en te ervaren.
✓ Vertrouwt op:
o Intuïtie
o Gevoelens
o eerdere ervaringen.
✓ Houdt van
o Interactie
o Flexibiliteit
o samenwerken met anderen.
Assimileren = Denken = Leert door te denken en te begrijpen.
✓ Houdt van
o Logica
o Analyse
o Onderzoek
o duidelijke modellen/systemen.
✓ Wil eerst begrijpen voordat hij handelt.
Divergeren = Waarnemen = Leert door waar te nemen en te reflecteren.
✓ Bekijkt situaties vanuit verschillende perspectieven
✓ luistert goed naar anderen
✓ zoekt naar een diepere betekenis.
Convergeren = Toepassen = Leert door toe te passen en uit te testen.
✓ Houdt van
o praktische oplossingen
o duidelijke regels
o het omzetten van theorie in praktijk.
✓ Ziet graag de link tssn theorie en praktijk.
Elke leerstijl kent zijn sterktes en zijn pijnpunten.
Vb. Iemand die vlug geneigd is om te accommoderen, zal zich vaak goed voelen in nieuwe en actieve
leersituaties, maar zal tegelijk weinig geduld hebben om abstract-theoretische conclusies te
2
, Professionele Gespreksvoering
trekken
uit een concrete leersituatie.
Basisvoorwaarden
Aandachtspunten professionele psychologische gespreksvoering:
1. Een professioneel kader bieden
2. Het eerste contact verzorgen
3. Elk gesprek degelijk voorbereiden
4. Aandacht hebben voor sfeerbepaling
5. Het gesprek faseren
6. Beginnersvalkuilen vermijden
1. Professioneel kader bieden
Cliënten brengen persoonlijke gevoelige/belangrijke thema’s.
De Instelling v.d. psych. consulent als luisteraar is cruciaal:
✓ Zelfreflectie bij hlpv.
o Eigen functioneren
o Eigen referentiekader
o Eigen gevoeligheden
o Eigen woorden en daden
✓ Ethische basishouding (beroepsethiek)
o Verantwoordelijkheid bij geven van denkkaders en adviezen.
✓ Onafhankelijke positie (zonder belangenvermenging)
o Bewaken dat client niet afhankelijk wordt van zijn oordelen en inschattingen.
✓ Ondersteuning als basishouding
o Referentiekader (morele, politieke, geloofsovertuigingen) v.d. cliënt volgen, hoe
onredelijk die ook is.
✓ Adviezen sober, met kunde en zorg
Waarom kan je geen hlpv. zijn van vrienden/familieleden?
Omdat je als hlpv. een onafhankelijke positie moet innemen. Bij vrienden/familie is er vaak
sprake van belangenvermenging en ben je emotioneel betrokken. Daardoor wordt het moeilijk
om objectief te blijven en het referentiekader v.d. cliënt te volgen. Bovendien bestaat het risico
dat de persoon afhankelijk wordt van jouw oordelen en adviezen.
Wat zou je antwoorden als een CL je vraagt of ze bij haar partner moet blijven? Ga je erop in
of
niet?
3
, Professionele Gespreksvoering
Nee, je beslist niet in de plaats v.d. cliënt. Vanuit een ondersteunende basishouding help je de
cliënt om zelf tot een beslissing te komen. Je kan vragen stellen zoals: "Wat maakt dat je
twijfelt?", "Wat zijn voor jou de voor- en nadelen?" of "Wat vind jij belangrijk in een relatie?".
Eventuele adviezen geef je enkel sober, zorgvuldig en deskundig, zonder je eigen waarden of
overtuigingen op te leggen.
2. Eerste contact verzorgen
Doel → Vertrouwensrelatie opbouwen en de cliënt op zijn gemak stellen.
Belangrijke aandachtspunten:
• Zorgzaamheid tonen
o Engagement en betrokkenheid tonen tegenover de cliënt.
o Respect hebben voor wie de cliënt is als persoon.
• Ontmoeting voorbereiden
o Nadenken over waar je de cliënt ontvangt.
o Nadenken over hoe je de cliënt begroet.
o Rekening houden met sociale, culturele en leeftijdsgebonden factoren.
• Warme ontvangst bieden
o Je gedragen als een vriendelijke gastheer/vrouw.
o Tijd en ruimte maken voor de begroeting.
o Bewust omgaan met non-verbale communicatie.
• Smalltalk gebruiken
o Kort praten over neutrale onderwerpen
(weer, route, ervaringen v.h. moment).
o Spanning verminderen.
o Een gevoel van verbondenheid creëren.
• Rustige omgeving voorzien
o Privacy en comfort bieden.
o Storingen vermijden zoals telefoons, collega's, lawaai, slechte ventilatie of
onaangename temperatuur.
• Focus op het hier en nu
o Voldoende tijd voorzien.
o De volledige aandacht aan de cliënt geven.
• Voorkeur voor face-to-face contact
o Non-verbale signalen zijn zichtbaar.
o Bij telefoon, chat of e-mail rekening houden met voor- en nadelen.
• Aangepast taalgebruik
o Duidelijke en toegankelijke taal gebruiken.
o Je taal gedeeltelijk afstemmen op die v.d. cliënt.
4
