SAMENVATTING PEDAGOGISCH LEEFKLIMAAT CREËREN
HOORCOLLEGE 1: IEDEREEN WELKOM
PEDAGOGISCH LEEFKLIMAAT CREËREN
PEDAGOGISCH
IN PLC
Pedagogisch handelen betekent dat je bewsut en doelgericht omgaat met kinderen, met
aandacht voor hun ontwikkeling en welbevinden en betrokkenheid
Vertrekt vanuit een positief mens – en kindbeeld, zoals in de positieve
psychologie, waarbij talenten en groeikansen centraal staan
Een pedagogische professional combineert warmte en betrokkenheid met duidelijke
verwachtingen en grenzen (warme duidelijkheid)
Pedagogisch handelen is altijd relationeel
De kwaliteit van de relatie tussen kind en begeleider is bepalend voor
betrokkenheid en welbevinden
Tot slot vraagt pedagogisch werken reflectie
Je staat stil bij je eigen houding, waarden en invloed op het kind
IN DE PRAKTIJK
Je probeert te begrijpen wat het kind nodig heeft, want het is meer dan gewoon reageren
op gedrag
LEEFKLIMAAT
= emotionele, sociale & fysieke klimaat waarin een kind dagelijks leeft en leert
Een positief leefklimaat zorgt ervoor dat kinderen zich veilig, gezien & welkom
voelen
Het ontstaat door respectvolle interacties, voorspelbare structuren en ruimte voor
participatie van kinderen
Het leefklimaat beïnvloedt sterk de betrokkenheid en welbevinden van kinderen – als
professional draag je elke dag bewust bij aan dat leefklimaat
1
,CREËREN
Een goed pedagogisch leefklimaat ontstaat niet vanzelf, maar wordt actief opgebouwd
Vraag intentionaliteit: bewuste keuzes
Afstemmen op de noden
Dynamisch proces: wat vandaag werkt, moet morgen misschien worden
bijgestuurd
Door te creëren neem je als professional verantwoordelijkheid voor de pedagogische
kwaliteit
Kortom pedagogisch leefklimaat creëren is hoe we kinderen en jongeren in een groep
positief begeleiden met het oog op collectief welbevinden
2
, POSITIEVE PSYCHOLOGIE
Positieve Psychologie in de praktijk is fundamenteel anders kijken naar kinderen en
jongeren
De horizontale as toont het gemiddelde niveau van functioneren:
- Links: -10 --> mentaal onwel
- Midden: 0 --> gemiddeld functioneren
- Rechts: + 10 --> bloeiend
Traditionele psychologie richt zich op het verhelpen van negatieve mentale
toestanden
Mensen helpen van een laag niveau (-10) naar gemiddeld (0)
Positieve psychologie richt zich juist op het bevorderen van welzijn en bloei
Het streeft ernaar mensen te helpen van gemiddeld (0) naar optimaal
functioneren (+10)
SELF – FULFILLING PROPHECY
= de kracht van verwachtingen
- Rosenthal – experiment
- Pygmalion – effect
Het schema laat zien hoe een self – fulfilling prophecy
werkt in een klas. Het begint bij wat de leerkracht
denkt over een leerling. Die gedachten beïnvloeden
hoe de leerkracht zich gedraagt tegenover de leerling.
Het gedrag van de leerkracht beïnvloedt vervolgens
hoe de leerling over zichzelf denkt, wat dan weer
bepaalt hoe de leerling zich gedraagt. Het gedrag van
de leerling bevestigt uiteindelijk de oorspronkelijke
verwachting van de leerkracht, waardoor de cirkel
zichzelf3versterkt. Zo kunnen positieve verwachtingen
leiden tot betere prestaties en negatieve
, ROSENTHAL – EXPERIMENT = PYGMALION EFFECT
- Experiment in een basisschool
- Zeiden tegen leraren dat een aantal leerlingen uitzonderlijk veel vooruitgang zou
boeken
- De “uitverkoren” leerlingen waren eigenlijk willekeurig gekozen
o Leraren behandelden deze leerlingen positiever door meer aandacht en
uitdagende opdrachten
o Aan het einde van het jaar presteerden deze leerlingen beter dan hun
klasgenoten
Conclusie: de verwachtingen van de leraar beïnvloeden het gedrag van zowel leraar als
leerling, waardoor de voorspelling uitkomt
4
HOORCOLLEGE 1: IEDEREEN WELKOM
PEDAGOGISCH LEEFKLIMAAT CREËREN
PEDAGOGISCH
IN PLC
Pedagogisch handelen betekent dat je bewsut en doelgericht omgaat met kinderen, met
aandacht voor hun ontwikkeling en welbevinden en betrokkenheid
Vertrekt vanuit een positief mens – en kindbeeld, zoals in de positieve
psychologie, waarbij talenten en groeikansen centraal staan
Een pedagogische professional combineert warmte en betrokkenheid met duidelijke
verwachtingen en grenzen (warme duidelijkheid)
Pedagogisch handelen is altijd relationeel
De kwaliteit van de relatie tussen kind en begeleider is bepalend voor
betrokkenheid en welbevinden
Tot slot vraagt pedagogisch werken reflectie
Je staat stil bij je eigen houding, waarden en invloed op het kind
IN DE PRAKTIJK
Je probeert te begrijpen wat het kind nodig heeft, want het is meer dan gewoon reageren
op gedrag
LEEFKLIMAAT
= emotionele, sociale & fysieke klimaat waarin een kind dagelijks leeft en leert
Een positief leefklimaat zorgt ervoor dat kinderen zich veilig, gezien & welkom
voelen
Het ontstaat door respectvolle interacties, voorspelbare structuren en ruimte voor
participatie van kinderen
Het leefklimaat beïnvloedt sterk de betrokkenheid en welbevinden van kinderen – als
professional draag je elke dag bewust bij aan dat leefklimaat
1
,CREËREN
Een goed pedagogisch leefklimaat ontstaat niet vanzelf, maar wordt actief opgebouwd
Vraag intentionaliteit: bewuste keuzes
Afstemmen op de noden
Dynamisch proces: wat vandaag werkt, moet morgen misschien worden
bijgestuurd
Door te creëren neem je als professional verantwoordelijkheid voor de pedagogische
kwaliteit
Kortom pedagogisch leefklimaat creëren is hoe we kinderen en jongeren in een groep
positief begeleiden met het oog op collectief welbevinden
2
, POSITIEVE PSYCHOLOGIE
Positieve Psychologie in de praktijk is fundamenteel anders kijken naar kinderen en
jongeren
De horizontale as toont het gemiddelde niveau van functioneren:
- Links: -10 --> mentaal onwel
- Midden: 0 --> gemiddeld functioneren
- Rechts: + 10 --> bloeiend
Traditionele psychologie richt zich op het verhelpen van negatieve mentale
toestanden
Mensen helpen van een laag niveau (-10) naar gemiddeld (0)
Positieve psychologie richt zich juist op het bevorderen van welzijn en bloei
Het streeft ernaar mensen te helpen van gemiddeld (0) naar optimaal
functioneren (+10)
SELF – FULFILLING PROPHECY
= de kracht van verwachtingen
- Rosenthal – experiment
- Pygmalion – effect
Het schema laat zien hoe een self – fulfilling prophecy
werkt in een klas. Het begint bij wat de leerkracht
denkt over een leerling. Die gedachten beïnvloeden
hoe de leerkracht zich gedraagt tegenover de leerling.
Het gedrag van de leerkracht beïnvloedt vervolgens
hoe de leerling over zichzelf denkt, wat dan weer
bepaalt hoe de leerling zich gedraagt. Het gedrag van
de leerling bevestigt uiteindelijk de oorspronkelijke
verwachting van de leerkracht, waardoor de cirkel
zichzelf3versterkt. Zo kunnen positieve verwachtingen
leiden tot betere prestaties en negatieve
, ROSENTHAL – EXPERIMENT = PYGMALION EFFECT
- Experiment in een basisschool
- Zeiden tegen leraren dat een aantal leerlingen uitzonderlijk veel vooruitgang zou
boeken
- De “uitverkoren” leerlingen waren eigenlijk willekeurig gekozen
o Leraren behandelden deze leerlingen positiever door meer aandacht en
uitdagende opdrachten
o Aan het einde van het jaar presteerden deze leerlingen beter dan hun
klasgenoten
Conclusie: de verwachtingen van de leraar beïnvloeden het gedrag van zowel leraar als
leerling, waardoor de voorspelling uitkomt
4
