MEDIA, MACHT & SAMENLEVING
1. INTRODUCTIELES
Wat betekent een leven zonder technologische communicatiemiddelen?
- Verkiezingen organiseren, maatschappelijke verbinding, ons sociaal leven, …
- Het is cruciaal om de structuur en werking van media goed te begrijpen, wanneer
we onze hedendaagse samenleving willen begrijpen
- In deze cursus: bestuderen en begrijpen van complexe relatie tussen M, M & S
- Structuur en werking media = vaak onzichtbaar
o Leren kijken wat op (front-end) en achter onze schermen (media backends)
MEDIA
WAAROVER PRATEN WE, ALS WE OVER MEDIA PRATEN?
Zeer - complexe verzameling van instituten en actoren die media
complex maken
Meervoud - (= technisch communicatiemiddel) = in staat info en
van medium communicatieinhoud te distribueren naar een groot
publiek (kranten, film, radio, …)
- Sterk gedigitaliseerd & in staat info en communicatieinhoud te
verzamelen, op te slaan, verwerken & distribueren
Sterk - Ze verzamelen data over wie we zijn & onze handelingen &
gedigitalisee verwerken data d.m.v. algoritmes
rd - Media en communicatietechnologie automatiseert bijzonder
snel & opereert steeds meer zonder menselijke interventie (bv.
kunstmatige intelligentie)
MEDIA HEBBEN 2 COMPONENTEN
Inhoudelijk Materiële
Symbolisch, betekenisgevend, Technologisch
representaties Organisatorisch vb De Morgen
Wat we zien op schermen en horen op Infrastructureel vb grote datacentra’s
luidsprekers Google
Vaak onzichtbaar
Media zijn voortdurend in evolutie, voornamelijk het resultaat van technologisch
doorgedreven innovaties
Nieuwe dragers van media-inhoud
- = nieuwe circulatie productie & distributie van inhoud
- = nieuwe media-organisaties
ONTWIKKELING VAN DE MEDIA
20E E – MASSAMEDIA – ELEKTRIFICATIE
- Ontwikkelen zich in relatie tot industrialisering (elektrificatie) en urbanisering
- Moderne media-industrie die professioneel georganiseerd is krijgt vorm
, - Media kwamen centraal te staan in alledaagse leven van mensen die leven in
maatschappijen
- Media werden belangrijke instituten in de politieke en economische organisatie
van de samenleving
o Bv. radio om naar het nieuws te luisteren in real-time
LAATSTE 20E E – DIGITALE MEDIA EN DIGITALISERING
- Digitale media kunnen alle info omzetten in binaire codes
o laat media toe info op te slaan en te distribueren
o ook om het verwerken tot verschillende formaten en het te
manipuleren
- In 1990 wordt het internet ontwikkeld door de VS als een militaire technologie
tijdens koude oorlog tijdens koude oorlog
- Geleidelijk aan komen personal computers (PC) huishoudens binnen
- Het internet is dan nog een netwerk communicatie-infrastructuur die niet
commercieel is
BEGIN 21E E – HET INTERNET ONTWIKKELT ZICH TOT EEN PARTICIPATIEVE
OMGEVING
- In het begin van de 21ste E ontwikkelt het internet zich tot een participatieve
omgeving waar wij niet alleen de media-inhoud consumeren maa ook
produceren (prosumer)
- Wanneer we zelf inhoud produceren produceren we ook data die gebruikt
kan worden door de (digitale) media industrie
- Het internet wordt een commerciële omgeving gedomineerd door grote
digitale platformen, ook met ongeziene gevolgen voor de traditionele media-
industrie
o Amazon, Google, Facebook, Netflix, Apple iPhone
SAMENGEVAT
De smartphone zorgde ervoor dat het internet een participatieve en data-
gedreven infrastructuur werd die als het ware een verlengde van het
menselijk lichaam is geworden – wij dragen dit toestel altijd dicht bij ons en
kunnen altijd en overal media consumeren
Vandaag: media gericht op:
- Verzamelen van data over gebruikers vervolgens data inzetten als
comercieel goed
- Shift van massamedia & haar klassieke instituten in de 20 ste E naar
participatieve media die data-gedreven zijn is transformerend voor
media zelf, maar ook maatschappelijk
- Media observeren en beantwoorden de gebruiker o.b.v. dataverzameling
SAMENLEVING
WAAR GAAT HET OVER ALS WE PRATEN OVER DE SAMENLEVING?
- Verwijst naar hele sociale wereld waarin we bestaan of “het geheel van
instellingen en relaties waarbinnen een relatief grote groep mensen leeft”
- Geheel aan sociale relaties + alledaagse interacties + organisatie van
verschillende sociale groepen & categorieën van differentiatie zoals die o.a. op
basis van klasse / etnicitieit / gender
, - Patronen van rijkdom, macht & ongelijkheid vormen kernelementen van
samenlevingen – evenals sociale instellingen:
o Overheidsapparaat en de wet
o Onderwijssystemen
o Religieuze organisaties
o Commerciële ondernemingen
o Kleinschaligere organisatorische eenheden zoals het gezin
Gevestigde hiërarchieën van rijkdom, macht en controle vormen met sociale
instellingen een complex geheel van structuren waarin sociale relaties worden
beleefd
- Voor degenen die samenlevingen bestuderen: belangrijke vraag = relatie tussen
deze gevestigde structuren en menselijke ‘agency’
o D.w.z. het vermogen van mensen tot zelfbeschikking, de mogelijkheid die
individuen hebben om zich vrij te bewegen (individuele vrijheid)
- Worden wij gevormd door het gender / sociale klasse / entische categorie waarin
we geboren zijn of zelfs door familiestructuur / onderwijssysteem / religieuze
instellingen die een rol spelen in ons leven ?
- OF hebben we de macht om onze eigen toekomst te bepalen?
Media zijn belangrijk op zoveel niveaus van het hedendaagse sociale leven dat zij een cruciale
rol spelen.
Media maken deel uit van de structuur van de samenleving (waarin verhoudingen van rijkdom
macht en ongelijkheid worden bepaald), maar aan de andere kant faciliteren zij ook agency
door democratische controle (onafhankelijke journalistiek), zelfexpressie and zelfontplooing
((zelf-presentatie).
MACHT
- Relatie tussen media en macht:
o Moet worden begrepen als de capaciteit van media om info en
communicatie te controleren
o Het controleren van communicatie in samenlevingen is wat media
aanzienlijk veel macht geven
- Daarom zijn media geen bedrijven / instituten / organisaties zoals elke andere;
maar spelen zij een bijzondere maatschappelijke rol
- 2 dominante manieren om na te denken over de relatie media & samenleving en
de macht van media:
Media als vormgever van de Media als spiegel van de samenleving
samenleving
Media kunnen de attitudes van mensen Media moeten vooral de realiteit
beïnvloeden weerspiegelen
Media kunnen mensen in een bepaalde Veel belang gehecht aan de
richting ‘duwen’ onpartijdigheid van de media
Media als ‘doorgeefkanaal’
Vb Squidgame-geweld op speelplaatsen Vb Ombudsman VRT die alle soorten
partijen aan het woord laat, zowel links als
rechts
, SAMENGEVAT
Media-inhoud sluit vaak nauw aan bij echte gebeurtenissen & bij de heersende sociale
trends en culturele waarden (maar media spiegelt deze niet perfect/neutraal)
Media productenten zijn zeer selectief met betrekking tot wat zij opnemen
Zij bieden ons geen spiegel, maar een selectieve – vervaardigde reeks respresentaties
van de wereld;
Stuart Hall (1982): “representatie is een heel ander begrip dan weerspiegelen: het
impliceert het actieve werk van selecteren en presenteren, van structureren en
vormgeven.”
HET CIRCULAIR MODEL RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
Wie maakt de keuzes van repreesentatie in de media – met welk doel en op welke
manier?
Wie/wat wordt afgebeeld en getoond en wie/wat niet?
Wie controleert communicatie en participatie?
DE CENTRALE ACTOREN IN MEDIA, MACHT EN SAMENLEVING
ACTOREN
- Het circulair model is nog te simplistisch voor een academische analyse
- Het ontbreekt welke actoren centraal staan in de relatie media – macht –
samenleving
Media
Samenleving
Media-industrie De organisatie van media in bedrijven – al dan niet met een publieke
opdracht of commercieel, klassieke of digitale mediabedrijven
Media Individuen groepen en gemeenschappen die media consumeren
gebruikers en en/of gebruiken
publieken Zowel kijkers, luisteraars als gebruikers van participatieve
communicatiediensten (FB, Messenger)
1. INTRODUCTIELES
Wat betekent een leven zonder technologische communicatiemiddelen?
- Verkiezingen organiseren, maatschappelijke verbinding, ons sociaal leven, …
- Het is cruciaal om de structuur en werking van media goed te begrijpen, wanneer
we onze hedendaagse samenleving willen begrijpen
- In deze cursus: bestuderen en begrijpen van complexe relatie tussen M, M & S
- Structuur en werking media = vaak onzichtbaar
o Leren kijken wat op (front-end) en achter onze schermen (media backends)
MEDIA
WAAROVER PRATEN WE, ALS WE OVER MEDIA PRATEN?
Zeer - complexe verzameling van instituten en actoren die media
complex maken
Meervoud - (= technisch communicatiemiddel) = in staat info en
van medium communicatieinhoud te distribueren naar een groot
publiek (kranten, film, radio, …)
- Sterk gedigitaliseerd & in staat info en communicatieinhoud te
verzamelen, op te slaan, verwerken & distribueren
Sterk - Ze verzamelen data over wie we zijn & onze handelingen &
gedigitalisee verwerken data d.m.v. algoritmes
rd - Media en communicatietechnologie automatiseert bijzonder
snel & opereert steeds meer zonder menselijke interventie (bv.
kunstmatige intelligentie)
MEDIA HEBBEN 2 COMPONENTEN
Inhoudelijk Materiële
Symbolisch, betekenisgevend, Technologisch
representaties Organisatorisch vb De Morgen
Wat we zien op schermen en horen op Infrastructureel vb grote datacentra’s
luidsprekers Google
Vaak onzichtbaar
Media zijn voortdurend in evolutie, voornamelijk het resultaat van technologisch
doorgedreven innovaties
Nieuwe dragers van media-inhoud
- = nieuwe circulatie productie & distributie van inhoud
- = nieuwe media-organisaties
ONTWIKKELING VAN DE MEDIA
20E E – MASSAMEDIA – ELEKTRIFICATIE
- Ontwikkelen zich in relatie tot industrialisering (elektrificatie) en urbanisering
- Moderne media-industrie die professioneel georganiseerd is krijgt vorm
, - Media kwamen centraal te staan in alledaagse leven van mensen die leven in
maatschappijen
- Media werden belangrijke instituten in de politieke en economische organisatie
van de samenleving
o Bv. radio om naar het nieuws te luisteren in real-time
LAATSTE 20E E – DIGITALE MEDIA EN DIGITALISERING
- Digitale media kunnen alle info omzetten in binaire codes
o laat media toe info op te slaan en te distribueren
o ook om het verwerken tot verschillende formaten en het te
manipuleren
- In 1990 wordt het internet ontwikkeld door de VS als een militaire technologie
tijdens koude oorlog tijdens koude oorlog
- Geleidelijk aan komen personal computers (PC) huishoudens binnen
- Het internet is dan nog een netwerk communicatie-infrastructuur die niet
commercieel is
BEGIN 21E E – HET INTERNET ONTWIKKELT ZICH TOT EEN PARTICIPATIEVE
OMGEVING
- In het begin van de 21ste E ontwikkelt het internet zich tot een participatieve
omgeving waar wij niet alleen de media-inhoud consumeren maa ook
produceren (prosumer)
- Wanneer we zelf inhoud produceren produceren we ook data die gebruikt
kan worden door de (digitale) media industrie
- Het internet wordt een commerciële omgeving gedomineerd door grote
digitale platformen, ook met ongeziene gevolgen voor de traditionele media-
industrie
o Amazon, Google, Facebook, Netflix, Apple iPhone
SAMENGEVAT
De smartphone zorgde ervoor dat het internet een participatieve en data-
gedreven infrastructuur werd die als het ware een verlengde van het
menselijk lichaam is geworden – wij dragen dit toestel altijd dicht bij ons en
kunnen altijd en overal media consumeren
Vandaag: media gericht op:
- Verzamelen van data over gebruikers vervolgens data inzetten als
comercieel goed
- Shift van massamedia & haar klassieke instituten in de 20 ste E naar
participatieve media die data-gedreven zijn is transformerend voor
media zelf, maar ook maatschappelijk
- Media observeren en beantwoorden de gebruiker o.b.v. dataverzameling
SAMENLEVING
WAAR GAAT HET OVER ALS WE PRATEN OVER DE SAMENLEVING?
- Verwijst naar hele sociale wereld waarin we bestaan of “het geheel van
instellingen en relaties waarbinnen een relatief grote groep mensen leeft”
- Geheel aan sociale relaties + alledaagse interacties + organisatie van
verschillende sociale groepen & categorieën van differentiatie zoals die o.a. op
basis van klasse / etnicitieit / gender
, - Patronen van rijkdom, macht & ongelijkheid vormen kernelementen van
samenlevingen – evenals sociale instellingen:
o Overheidsapparaat en de wet
o Onderwijssystemen
o Religieuze organisaties
o Commerciële ondernemingen
o Kleinschaligere organisatorische eenheden zoals het gezin
Gevestigde hiërarchieën van rijkdom, macht en controle vormen met sociale
instellingen een complex geheel van structuren waarin sociale relaties worden
beleefd
- Voor degenen die samenlevingen bestuderen: belangrijke vraag = relatie tussen
deze gevestigde structuren en menselijke ‘agency’
o D.w.z. het vermogen van mensen tot zelfbeschikking, de mogelijkheid die
individuen hebben om zich vrij te bewegen (individuele vrijheid)
- Worden wij gevormd door het gender / sociale klasse / entische categorie waarin
we geboren zijn of zelfs door familiestructuur / onderwijssysteem / religieuze
instellingen die een rol spelen in ons leven ?
- OF hebben we de macht om onze eigen toekomst te bepalen?
Media zijn belangrijk op zoveel niveaus van het hedendaagse sociale leven dat zij een cruciale
rol spelen.
Media maken deel uit van de structuur van de samenleving (waarin verhoudingen van rijkdom
macht en ongelijkheid worden bepaald), maar aan de andere kant faciliteren zij ook agency
door democratische controle (onafhankelijke journalistiek), zelfexpressie and zelfontplooing
((zelf-presentatie).
MACHT
- Relatie tussen media en macht:
o Moet worden begrepen als de capaciteit van media om info en
communicatie te controleren
o Het controleren van communicatie in samenlevingen is wat media
aanzienlijk veel macht geven
- Daarom zijn media geen bedrijven / instituten / organisaties zoals elke andere;
maar spelen zij een bijzondere maatschappelijke rol
- 2 dominante manieren om na te denken over de relatie media & samenleving en
de macht van media:
Media als vormgever van de Media als spiegel van de samenleving
samenleving
Media kunnen de attitudes van mensen Media moeten vooral de realiteit
beïnvloeden weerspiegelen
Media kunnen mensen in een bepaalde Veel belang gehecht aan de
richting ‘duwen’ onpartijdigheid van de media
Media als ‘doorgeefkanaal’
Vb Squidgame-geweld op speelplaatsen Vb Ombudsman VRT die alle soorten
partijen aan het woord laat, zowel links als
rechts
, SAMENGEVAT
Media-inhoud sluit vaak nauw aan bij echte gebeurtenissen & bij de heersende sociale
trends en culturele waarden (maar media spiegelt deze niet perfect/neutraal)
Media productenten zijn zeer selectief met betrekking tot wat zij opnemen
Zij bieden ons geen spiegel, maar een selectieve – vervaardigde reeks respresentaties
van de wereld;
Stuart Hall (1982): “representatie is een heel ander begrip dan weerspiegelen: het
impliceert het actieve werk van selecteren en presenteren, van structureren en
vormgeven.”
HET CIRCULAIR MODEL RELATIE MEDIA EN SAMENLEVING
Wie maakt de keuzes van repreesentatie in de media – met welk doel en op welke
manier?
Wie/wat wordt afgebeeld en getoond en wie/wat niet?
Wie controleert communicatie en participatie?
DE CENTRALE ACTOREN IN MEDIA, MACHT EN SAMENLEVING
ACTOREN
- Het circulair model is nog te simplistisch voor een academische analyse
- Het ontbreekt welke actoren centraal staan in de relatie media – macht –
samenleving
Media
Samenleving
Media-industrie De organisatie van media in bedrijven – al dan niet met een publieke
opdracht of commercieel, klassieke of digitale mediabedrijven
Media Individuen groepen en gemeenschappen die media consumeren
gebruikers en en/of gebruiken
publieken Zowel kijkers, luisteraars als gebruikers van participatieve
communicatiediensten (FB, Messenger)
