ZEZI - ANATOMIE
MACROSCOPIE
= buitenkant van hersenen
Hersenbalk = connectie linker en rechterkant
Alles door hersenstam
MEDIALE KANT (TEKENING 1-4)
Velum medullare sup = witte stof
Velum medullare inf = pia mater + ependym + plexus choroidea
Synoniem: tela choroidea = lijkt op embyrologisch chorionvlies
Uitstulpingen = bloedvaten
Plexus choroidea: productie hersenvocht
Vierheuvelenplaat = colliculi sup + colliculi inf
Aquaduct van Sylvius = verbinding 3de en 4de ventrikel
Corpus pineale = bruinkleurig
Cerebellum = kleine hersenen
Windingen = folia (lijken op blaadjes)
Hersenstam = mesencephalon + pons + medulla oblongata
3de ventrikel:
2 uitsparingen: recessus infundibularis in infundibulum van hypofyse + recessus supraopticus boven chiasma
Begrenzing voorkant = lamina terminalis
Hersenbalk = corpus callosum = verbinding hemisferen
Centrale sulcus = onderscheid frontale kwab – pariëtale kwab
Sulcus calcarina: omgeven door primaire visuele cortex => visus
Centrale sulcus = 1 gyrus (kronkel) ant van ramus margialis => klinisch relevant voor afstand van letsel tot motore
cortex
Gyrus parahippocampalis: bevat mediaan heuveltje = uncus
Fornices = bundels witte stof
Boven fornix: septum pellucidum
Onder fornix: 3de ventrikel => fornix in wand
Zorgt voor geheugen
Onder fornix in 3de ventrikel = foramen van Monroe
Achterste deel thalamus = pulvinar (kussen)
Thalami verbonden door adhesio interthalamica
Foramen van Luschka = lat in 4de ventrikel
Foramen van Magendie = med in velum medullare inf
Hypofyse = neurohypofyse + adenohypofyse (uit migratie uit orofarynx)
Chiasma = kruising oogzenuwen
Commissura habenularum = verbinding kernen habenula, dak van recessus pinealis
Habenula: know-do gap + controle motivatie, in alle vertebraten (oude structuur)
Baan van vocht: ventrikel 1 + 2 foramen van Monroe ventrikel 3 aquaduct ventrikel 4 foramen van
Magendie
CONVEXITEIT (TEKENING 5)
Centrale sulcus = scheiding frontale en pariëtale hersenkwab
Frontale kwab = gyrus frontalis sup + med + inf
Gyrusy frontalis inf: spraakproductie (M) = gebied van Broca
Bijna altijd enkel links
Occipitale kwab = tussen fissura parieto-occipitalis en notch
Temporale kwab = onder Sylvische vallei of fissura lat
CORONALE SNEDE (TEKENING 6-8)
= buitenste grijze laag = cerebrale cortex = neuronen
Aan binnenkant = witte stof = gemyeliniseerde axonen
Nucleus caudatus = oorzaak uitpuiling lat ventrikel
Thalamus: doorgeven sensorische input naar cortex
Hypothalamus: controle temp + autonome zenuwstelsel
Nucleus lentiformis = putamen + globus pallidus externus + globus pallidus internus
Globus pallidi = bleek => Parkinson
Motorische banen tussen thalamus en globus pallidus door capsula interna
Hippocampus: verwerken geheugen
Grijze stof centraal in vlindervorm
Radiologische oriëntatie
CRANIALE ZENUW EN
,1) NERVUS OLFACTORIUS
BESCHRIJVING
Olfactorische cellen = bipolair: chemoreceptoren op cilia
Filium olfactorium = bundel van axonen van olfactorische cellen door opening in lamina cribrosa naar bulbus
olfactorius verlaat bulbus via tractus olfactorius
Bulbus olfactorius: axonen in contact met dendrieten van mitralis cel => vorm van glomerulus
Bulbus verwerkt signalen
N olfactorius = verzameling filia olfactoria: nasale mucosa – bulbus olfactorius
Alle sensorische vezels door thalamus => niet olfactorisch systeem = zeer snel
Tractus stria olfactoria lat + stria olfactoria med
N olfactorius verbonden met limbisch systeem 4 functies:
Homeostatic functions (autonoom en neuroendocrien) hypothalamus
Olfaction cortex piriformis
Memory hippocampus: korte termijn -> lange termijn
Emotions corpus amygdaleum
Vezels naar hypothalamus via stria olfactoria med autonoom zenuwstelsel: reflex op geuren (hypersalivatie,
braken)
Vezels naar contralat hersenhelft via stria olfactoria med + commissura ant
Vezels naar cortext piriformis via stria olfactoria lat => olfactoire cortex = cortex piriformis = cortex prepiriformis:
gewaarwording van geuren
Vezels naar hippocampus via stria olfactoria lat => hippocampus = continuatie van parahippocampale gyrus:
herinnering bij waarnemen van geuren
Vezels naar corpus amygdaleum via stria olfactoria lat => corpus amygdaleum: emotionele respons op geuren
Substantia perforata ant tussen striae => geperforeerd door arteriële takjes van a cerebri ant (capsula interna +
basale ganglia)
PATHOLOGIE
Anosmie = verlies reukzin
Oorzaak: virale infectie, sinusitis, roken
Schedeltrauma => breken bot thv ant schedelbasis scheuren filia olfactoria mogelijk
CSF lek! bacteriële meningitis mogelijk => beta-trace in vocht bepalen (prod in plexus choroideus)
Meningeomen thv olfactorische groeve destructie bulbus olfactorius mogelijk indien groot
Epilipetische aanval: mogelijks voorafgegaan door olfactoir aura (geur hallucinatie) ontstaan in piriforme cortex
KNO
Anamnese veel info over reukzin => objectievere info adhv onderzoek met geustrookjes (koffie, parfum, anijs, kaneel)
2) NERVUS OPTICUS
= uitloper diencefalon
Gezichtsvelden onderzoeken:
Confrontatietest:
Pt sluit 1 oog + onderzoeker sluit hetz oog gezichtsveld moet overeenkomen
Goldmann perimetrie:
Door oogarts
Lampje verplaatsen in koepel pt moet volgen + knop duwen als hij lichtje ziet
Optische reflexen:
Vernauwing van pupil bij licht
Vergrooting van pupil in donker
Beide pupillen altijd tegelijk:
verkleine belichte pupil = directe lichtreflex
verkleine niet-belichte pupil = indirecte lichtreflex
PATHOLOGIE
Anopsie = probleem met 1 oog => pathologie van oog zelf of n opticus
Unilaterale blindheid:
Bitemporale hemianopsie = druk op chiasma door groot adenoom van hypofyse
, Homonieme hemianopsie = letsel voorbij chiasma in occipitale cortex
3, 4, 6) NERVUS OCULOMOTORIUS, NERVUS TROCHLEARIS, NERVUS ABDUCENS
Pons:
tracti pyramidalis motoriek
lemniscus med sensibileit
medulla oblongata:
nuclei gracilis + nuceli cuneatus van belang voor sensibele vezels uit dorsale kolommen
OOGSPIEREN
Werking oogspier afh van oogstand => verplaatsing aangrijpingspunt van spier tov rotatiepunt van oogbol
NERVUS OCULOMOTORIUS (III)
Motorisch
Verlaat hersenstam door fossa interpendicularis
Tussen a cerebri post en a cerebelli sup bij a communicans psot (PCOM)
Door dura mater
In orbita door fissura orbitalis sup splitsing in ramus inf en ramus sup
Inn:
uitwendige oogspieren:
m rectus sup
m rectus inf
m rectus med
MACROSCOPIE
= buitenkant van hersenen
Hersenbalk = connectie linker en rechterkant
Alles door hersenstam
MEDIALE KANT (TEKENING 1-4)
Velum medullare sup = witte stof
Velum medullare inf = pia mater + ependym + plexus choroidea
Synoniem: tela choroidea = lijkt op embyrologisch chorionvlies
Uitstulpingen = bloedvaten
Plexus choroidea: productie hersenvocht
Vierheuvelenplaat = colliculi sup + colliculi inf
Aquaduct van Sylvius = verbinding 3de en 4de ventrikel
Corpus pineale = bruinkleurig
Cerebellum = kleine hersenen
Windingen = folia (lijken op blaadjes)
Hersenstam = mesencephalon + pons + medulla oblongata
3de ventrikel:
2 uitsparingen: recessus infundibularis in infundibulum van hypofyse + recessus supraopticus boven chiasma
Begrenzing voorkant = lamina terminalis
Hersenbalk = corpus callosum = verbinding hemisferen
Centrale sulcus = onderscheid frontale kwab – pariëtale kwab
Sulcus calcarina: omgeven door primaire visuele cortex => visus
Centrale sulcus = 1 gyrus (kronkel) ant van ramus margialis => klinisch relevant voor afstand van letsel tot motore
cortex
Gyrus parahippocampalis: bevat mediaan heuveltje = uncus
Fornices = bundels witte stof
Boven fornix: septum pellucidum
Onder fornix: 3de ventrikel => fornix in wand
Zorgt voor geheugen
Onder fornix in 3de ventrikel = foramen van Monroe
Achterste deel thalamus = pulvinar (kussen)
Thalami verbonden door adhesio interthalamica
Foramen van Luschka = lat in 4de ventrikel
Foramen van Magendie = med in velum medullare inf
Hypofyse = neurohypofyse + adenohypofyse (uit migratie uit orofarynx)
Chiasma = kruising oogzenuwen
Commissura habenularum = verbinding kernen habenula, dak van recessus pinealis
Habenula: know-do gap + controle motivatie, in alle vertebraten (oude structuur)
Baan van vocht: ventrikel 1 + 2 foramen van Monroe ventrikel 3 aquaduct ventrikel 4 foramen van
Magendie
CONVEXITEIT (TEKENING 5)
Centrale sulcus = scheiding frontale en pariëtale hersenkwab
Frontale kwab = gyrus frontalis sup + med + inf
Gyrusy frontalis inf: spraakproductie (M) = gebied van Broca
Bijna altijd enkel links
Occipitale kwab = tussen fissura parieto-occipitalis en notch
Temporale kwab = onder Sylvische vallei of fissura lat
CORONALE SNEDE (TEKENING 6-8)
= buitenste grijze laag = cerebrale cortex = neuronen
Aan binnenkant = witte stof = gemyeliniseerde axonen
Nucleus caudatus = oorzaak uitpuiling lat ventrikel
Thalamus: doorgeven sensorische input naar cortex
Hypothalamus: controle temp + autonome zenuwstelsel
Nucleus lentiformis = putamen + globus pallidus externus + globus pallidus internus
Globus pallidi = bleek => Parkinson
Motorische banen tussen thalamus en globus pallidus door capsula interna
Hippocampus: verwerken geheugen
Grijze stof centraal in vlindervorm
Radiologische oriëntatie
CRANIALE ZENUW EN
,1) NERVUS OLFACTORIUS
BESCHRIJVING
Olfactorische cellen = bipolair: chemoreceptoren op cilia
Filium olfactorium = bundel van axonen van olfactorische cellen door opening in lamina cribrosa naar bulbus
olfactorius verlaat bulbus via tractus olfactorius
Bulbus olfactorius: axonen in contact met dendrieten van mitralis cel => vorm van glomerulus
Bulbus verwerkt signalen
N olfactorius = verzameling filia olfactoria: nasale mucosa – bulbus olfactorius
Alle sensorische vezels door thalamus => niet olfactorisch systeem = zeer snel
Tractus stria olfactoria lat + stria olfactoria med
N olfactorius verbonden met limbisch systeem 4 functies:
Homeostatic functions (autonoom en neuroendocrien) hypothalamus
Olfaction cortex piriformis
Memory hippocampus: korte termijn -> lange termijn
Emotions corpus amygdaleum
Vezels naar hypothalamus via stria olfactoria med autonoom zenuwstelsel: reflex op geuren (hypersalivatie,
braken)
Vezels naar contralat hersenhelft via stria olfactoria med + commissura ant
Vezels naar cortext piriformis via stria olfactoria lat => olfactoire cortex = cortex piriformis = cortex prepiriformis:
gewaarwording van geuren
Vezels naar hippocampus via stria olfactoria lat => hippocampus = continuatie van parahippocampale gyrus:
herinnering bij waarnemen van geuren
Vezels naar corpus amygdaleum via stria olfactoria lat => corpus amygdaleum: emotionele respons op geuren
Substantia perforata ant tussen striae => geperforeerd door arteriële takjes van a cerebri ant (capsula interna +
basale ganglia)
PATHOLOGIE
Anosmie = verlies reukzin
Oorzaak: virale infectie, sinusitis, roken
Schedeltrauma => breken bot thv ant schedelbasis scheuren filia olfactoria mogelijk
CSF lek! bacteriële meningitis mogelijk => beta-trace in vocht bepalen (prod in plexus choroideus)
Meningeomen thv olfactorische groeve destructie bulbus olfactorius mogelijk indien groot
Epilipetische aanval: mogelijks voorafgegaan door olfactoir aura (geur hallucinatie) ontstaan in piriforme cortex
KNO
Anamnese veel info over reukzin => objectievere info adhv onderzoek met geustrookjes (koffie, parfum, anijs, kaneel)
2) NERVUS OPTICUS
= uitloper diencefalon
Gezichtsvelden onderzoeken:
Confrontatietest:
Pt sluit 1 oog + onderzoeker sluit hetz oog gezichtsveld moet overeenkomen
Goldmann perimetrie:
Door oogarts
Lampje verplaatsen in koepel pt moet volgen + knop duwen als hij lichtje ziet
Optische reflexen:
Vernauwing van pupil bij licht
Vergrooting van pupil in donker
Beide pupillen altijd tegelijk:
verkleine belichte pupil = directe lichtreflex
verkleine niet-belichte pupil = indirecte lichtreflex
PATHOLOGIE
Anopsie = probleem met 1 oog => pathologie van oog zelf of n opticus
Unilaterale blindheid:
Bitemporale hemianopsie = druk op chiasma door groot adenoom van hypofyse
, Homonieme hemianopsie = letsel voorbij chiasma in occipitale cortex
3, 4, 6) NERVUS OCULOMOTORIUS, NERVUS TROCHLEARIS, NERVUS ABDUCENS
Pons:
tracti pyramidalis motoriek
lemniscus med sensibileit
medulla oblongata:
nuclei gracilis + nuceli cuneatus van belang voor sensibele vezels uit dorsale kolommen
OOGSPIEREN
Werking oogspier afh van oogstand => verplaatsing aangrijpingspunt van spier tov rotatiepunt van oogbol
NERVUS OCULOMOTORIUS (III)
Motorisch
Verlaat hersenstam door fossa interpendicularis
Tussen a cerebri post en a cerebelli sup bij a communicans psot (PCOM)
Door dura mater
In orbita door fissura orbitalis sup splitsing in ramus inf en ramus sup
Inn:
uitwendige oogspieren:
m rectus sup
m rectus inf
m rectus med
