GEZONDHEIDSRECHT
BRONNEN VAN RECHT
W IE MAG W AT DOEN BINNEN GEZONDHEIDSZORG?
Verdeling taken en bevoegdheden
Wie moet wat kennen/kunnen?
Samenwerking ronddeling van dossiers => kan niet zomaar
HOE W ORDEN PTN BESCHERMD? W ELKE RECHTEN?
Rechten van ptn
Besluitvorming over behandeling van kwetsbare groepen (minderjarigen, beperking, ptn met verminderde
wilsbekwaamheid, …)
Bescherming van priveleven (privacyberscherming, beroepsgeheim)
HOE HANDELEN ALS IET S MISLOOPT?
Aansprakelijheid voor professionele fouten
Kwaliteitsbeleid en vergoeddingssystemen
Handhaving van professionele normen
MAG ALLES W AT KAN?
Regulering medische technologie => AI? mogelijke is niet perse wenselijk
Medisch handelen bij begin van leven zwangerschapsonderbreking
Medisch handelen bij einde van leven euthanasie
Ethische kwesties
W ETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP MENSEN
Regulering van experimenten en geneesmiddelenonderzoek
Onderzoek op data belang van ptn-dossiers
ORGANISATIES EN INST ELLING IN GEZONDHEIDSZORG: BESTURING EN FINANCIERING
Regulering van instellingen en finaciering
Ziekterverzekering
Wet = geschreven regel
Rechtspraaks = reden voor arrest uitgesproken door rechter
Algemene rechtsbeginselen = algemeen aanvaard recht (vb: behandeling met geinformeerde toestemming)
Gewoonte (traditie) => vb gebruik van voetpad = gewoonte wordt rechtsregel + deontologische codes en
gezaghebbende adviezen +professionele richtlijnen
Doctrine = toelichting van wat recht stelt (‘rechtsleer')
W ELKE NORMEN?
Verschillen tussen:
Recht = regels (opgeschreven)
Ethiek = normen, waarden, goed doen
Deontologie = handelen volgens eer en waardigheid van beroep => orde der artsen
Verschillen in:
Afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid:
, hangt af van wie regel verkondigt => hoe hoger aanzien, hoe hoger afdwingbaarheid
sancties maken => straffere norm verschillende aarden
Aard van sancties: hoe belangrijker norm, hoe zwaarder sancties
Auteur van norm en autoriteit
Toepassingsgebied
HIERARCHIE DER NORMEN
W ETGEVING OP SUPRANATIONAAL NIVEAU:
Door EU
Verdragen: vb vedrag op mensenrechten => zo belangrijk dat het geldt op Europees niveau (= voor alle landen in EU,
niet afzonderlijk volgens deelstaten)
Richtlijnen: vb harmonizering rond terugbetaling (ziekte), arts overal in EU werken = richtlijnen van
beroepskwalificaties is universeel binnen EU
Wordt europees vastgesteld maar moet binnen deelstaat herhaald worden in wetgeving (alleen dan toepasbaar
op iedereen) deelstaten kunnen eigen interpretatie geven
Hoe het gedaan moet worden
Verordeningen: vb covid certificaat geldt in EU, privacyverklaring
Wet ish
Meestal limiterend = verbod
W ETGEVING OP NATIONAAL NIVEAU:
Wetten: door federaal parlement in wetgeving
Decreten: door Vlaams parlement
Ordonnanties: door Brussels parlement
UITVOERINGSBESLUITEN:
Regelt details van wetten
Koninklijke besluiten = uitvoeringsbesluit van wet door federale regering => koning plaatst handtekening
Besluiten van gemeenschaps- of gewestregeringen = besluiten obv decreet door Vlaams parlement
DEONTOLOGISCHE CODES
Vb: in de orde der artsen => mag niet tegen wetten gaan
ANDERE BRONNEN
RECHTSPRAAK
Continentaal stelsel => geen dwingende precedenten
Gemotiveerde beslissingen van feitenrechers wel invloed door beperkte casuistiek en trends
STERKE INVLOED VAN COLLEGES DIE INTERPRETATIE VAN NORMEN BEPALEN:
Europees Hof voor Rechten van de mens: grootste invloed op interpretatie van normen interpreteren en
beschermen rechten van de mens (burger kan er klacht indienen indien alle middelen in eigen land zijn uitgeput)
Europees Hof voor justitie: behandelt verzoeken van nationale rechtbanken om een prejudiciële beslissing,
bepaalde nietigverklaringen en beroepszaken te regelen
Grondwettelijk hof: naleving van de bevoegdheidsverdeling tussen de federale Staat, de gemeenschappen en
de gewesten enerzijds en de naleving van de grondrechten anderzijds
, Hof van cassatie = hoog gerechtshof: gaat enkel na of een “in laatste aanleg gewezen” vonnis of arrest (dit is nà
het instellen van de gewone rechtsmiddelen van hoger beroep en verzet), de wet schendt of een rechtsregel
miskent
boven raad van state cassatie aantekenen
Raad van state: bestuursrecht: bevoegdheid om handelingen die in strijd zijn met de geldende rechtsregels te
vernietigen of, in dringende gevallen, de tenuitvoerlegging ervan te schorsen + uitspreken over wettigheid van
administratieve rechtshandelingen
DOCTRINE
= rechtsleer
ADVIEZEN = INT ERPRET AT IE VAN RECHTSGEVING
Raadgevend comite voor bio-ethiek
Nationale raad van orde der artsen
Federale commissie ptn-rechten
BELANGRIJKSTE BRONNEN
Website over wetgeving
Wettenverzamelingen over gezonheidsrecht
Websites belangijke adviesorganen
Orde der artsen
Raadgevend comite voor bio-ethiek
Commissie ptn-rechten
Federaal kenniscentrum voor gezondheidszorg
Websites belangrije adminsitraties
Federale overheidsdienst volksgezondheid
Departement zorg
JURIDISCHE DENKKADERS
PTN - HUISARTS
BRONNEN VAN RECHT
W IE MAG W AT DOEN BINNEN GEZONDHEIDSZORG?
Verdeling taken en bevoegdheden
Wie moet wat kennen/kunnen?
Samenwerking ronddeling van dossiers => kan niet zomaar
HOE W ORDEN PTN BESCHERMD? W ELKE RECHTEN?
Rechten van ptn
Besluitvorming over behandeling van kwetsbare groepen (minderjarigen, beperking, ptn met verminderde
wilsbekwaamheid, …)
Bescherming van priveleven (privacyberscherming, beroepsgeheim)
HOE HANDELEN ALS IET S MISLOOPT?
Aansprakelijheid voor professionele fouten
Kwaliteitsbeleid en vergoeddingssystemen
Handhaving van professionele normen
MAG ALLES W AT KAN?
Regulering medische technologie => AI? mogelijke is niet perse wenselijk
Medisch handelen bij begin van leven zwangerschapsonderbreking
Medisch handelen bij einde van leven euthanasie
Ethische kwesties
W ETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP MENSEN
Regulering van experimenten en geneesmiddelenonderzoek
Onderzoek op data belang van ptn-dossiers
ORGANISATIES EN INST ELLING IN GEZONDHEIDSZORG: BESTURING EN FINANCIERING
Regulering van instellingen en finaciering
Ziekterverzekering
Wet = geschreven regel
Rechtspraaks = reden voor arrest uitgesproken door rechter
Algemene rechtsbeginselen = algemeen aanvaard recht (vb: behandeling met geinformeerde toestemming)
Gewoonte (traditie) => vb gebruik van voetpad = gewoonte wordt rechtsregel + deontologische codes en
gezaghebbende adviezen +professionele richtlijnen
Doctrine = toelichting van wat recht stelt (‘rechtsleer')
W ELKE NORMEN?
Verschillen tussen:
Recht = regels (opgeschreven)
Ethiek = normen, waarden, goed doen
Deontologie = handelen volgens eer en waardigheid van beroep => orde der artsen
Verschillen in:
Afdwingbaarheid en sanctioneerbaarheid:
, hangt af van wie regel verkondigt => hoe hoger aanzien, hoe hoger afdwingbaarheid
sancties maken => straffere norm verschillende aarden
Aard van sancties: hoe belangrijker norm, hoe zwaarder sancties
Auteur van norm en autoriteit
Toepassingsgebied
HIERARCHIE DER NORMEN
W ETGEVING OP SUPRANATIONAAL NIVEAU:
Door EU
Verdragen: vb vedrag op mensenrechten => zo belangrijk dat het geldt op Europees niveau (= voor alle landen in EU,
niet afzonderlijk volgens deelstaten)
Richtlijnen: vb harmonizering rond terugbetaling (ziekte), arts overal in EU werken = richtlijnen van
beroepskwalificaties is universeel binnen EU
Wordt europees vastgesteld maar moet binnen deelstaat herhaald worden in wetgeving (alleen dan toepasbaar
op iedereen) deelstaten kunnen eigen interpretatie geven
Hoe het gedaan moet worden
Verordeningen: vb covid certificaat geldt in EU, privacyverklaring
Wet ish
Meestal limiterend = verbod
W ETGEVING OP NATIONAAL NIVEAU:
Wetten: door federaal parlement in wetgeving
Decreten: door Vlaams parlement
Ordonnanties: door Brussels parlement
UITVOERINGSBESLUITEN:
Regelt details van wetten
Koninklijke besluiten = uitvoeringsbesluit van wet door federale regering => koning plaatst handtekening
Besluiten van gemeenschaps- of gewestregeringen = besluiten obv decreet door Vlaams parlement
DEONTOLOGISCHE CODES
Vb: in de orde der artsen => mag niet tegen wetten gaan
ANDERE BRONNEN
RECHTSPRAAK
Continentaal stelsel => geen dwingende precedenten
Gemotiveerde beslissingen van feitenrechers wel invloed door beperkte casuistiek en trends
STERKE INVLOED VAN COLLEGES DIE INTERPRETATIE VAN NORMEN BEPALEN:
Europees Hof voor Rechten van de mens: grootste invloed op interpretatie van normen interpreteren en
beschermen rechten van de mens (burger kan er klacht indienen indien alle middelen in eigen land zijn uitgeput)
Europees Hof voor justitie: behandelt verzoeken van nationale rechtbanken om een prejudiciële beslissing,
bepaalde nietigverklaringen en beroepszaken te regelen
Grondwettelijk hof: naleving van de bevoegdheidsverdeling tussen de federale Staat, de gemeenschappen en
de gewesten enerzijds en de naleving van de grondrechten anderzijds
, Hof van cassatie = hoog gerechtshof: gaat enkel na of een “in laatste aanleg gewezen” vonnis of arrest (dit is nà
het instellen van de gewone rechtsmiddelen van hoger beroep en verzet), de wet schendt of een rechtsregel
miskent
boven raad van state cassatie aantekenen
Raad van state: bestuursrecht: bevoegdheid om handelingen die in strijd zijn met de geldende rechtsregels te
vernietigen of, in dringende gevallen, de tenuitvoerlegging ervan te schorsen + uitspreken over wettigheid van
administratieve rechtshandelingen
DOCTRINE
= rechtsleer
ADVIEZEN = INT ERPRET AT IE VAN RECHTSGEVING
Raadgevend comite voor bio-ethiek
Nationale raad van orde der artsen
Federale commissie ptn-rechten
BELANGRIJKSTE BRONNEN
Website over wetgeving
Wettenverzamelingen over gezonheidsrecht
Websites belangijke adviesorganen
Orde der artsen
Raadgevend comite voor bio-ethiek
Commissie ptn-rechten
Federaal kenniscentrum voor gezondheidszorg
Websites belangrije adminsitraties
Federale overheidsdienst volksgezondheid
Departement zorg
JURIDISCHE DENKKADERS
PTN - HUISARTS
