1.Achtergrond EBP
1.1. inleiding
Achtergrond info:
- Florence Nightingale: grondlegger moderne verpleegkunde – tijdens krimoorlog ging
ze een groepje verpleegkundige opleiden om soldaten te verzorgen ze kwam aan in
het onhygiënische ziekenhuis en vermoedde dat het beter zou zijn moest het
hygiënischer worden
o = kwam af met zeep, verband, schoon drinkwater maar om hieraan te komen
moest ze eerst bewijzen dat de slechte omstandigheden de sterfte
veroorzaakte
o = verzamelde cijfers van sterft/ en maakte hier als eerste een grafiekje van =
hoogste doodsoorzaak= infectieziekten
o = hiervoor werden maatregelen genomen zo ging sterfte van 60 naar 2%
- Ze is de eerste die evidence based practice toepaste
Evidence Based Practice = methode om beslissingen te nemen over de beste
patiëntenzorg via systematische wijze van drie kennisbronnen
1.2. Definities van Evidence Based Medicine en
Evidence Based practice
Evidence base Practice?
- Het op een zorgvuldige, uitvoerige en deskundige wijze gebruikmaken van
het best beschikbare bewijsmateriaal bij het nemen van beslissingen over de
zorg van een individuele patiënt
- dat betekent het integreren van klinische expertise met het beste
beschikbare bewijsmateriaal ontleend aan systematisch onderzoek
De drie delen van EBP
1) info uit wetenschappelijk onderzoek
2) klinische ervaring/ inzicht en kennis van zorgprofessional
3) voorkeuren/ ervaringen en verwachtingen van de patiënt
alle drie de delen moeten worden afgewogen om tot beste zorg voor het individu
te komen – het moet een continue wisselwerking zijn
Wat is dan Evidence Based medicine?
- Gebaseerd op dezelfde theorie maar specifiek toegepast op geneeskunde
o Dit kan ook voor verpleegkunde = Evidence Based nursing
, - Evidence Based medicine was niet breed genoeg we hebben het dan Practice
genoemd zodat het ook kon worden toegepast op andere medische domeinen
1.3. De ontwikkeling van evidence based medicine
SAMENVATTING
Vroeger: NU:
- Authority Based medicine - Evidence based practice medische
beslissing o.b.v. wetenschap + expertise +
- Paternalistische relatie arts en patiënt
patiënten wil
– patiënt werd niet gehoord/
geïnformeerd - Arts en verpleegkundige werken samen
- Verpleegkundige enkel uitvoerende rol - Wetenschap wordt uitgevoerd in de
– geen zeg in besluit praktijk
- Slechte connectie wetenschap en - 1995: wet op geneeskundige
praktijk behandelingsovereenkomst: patiënt moet
geïnformeerd zijn + toestemming geven
, 1.4. De evidence based practice Methode
Vertrekpunt: klinische vraagstukken *
Evidence based methode = 5 stappen
1. Wat is het klinische probleem, vertaal naar beantwoordbare vraagstelling
2. Zoek naar bewijsmateriaal dat de vraagstelling zo goed mogelijk kan
beantwoorden
3. Beoordeel het gevonden bewijsmateriaal op kwaliteit en toepasbaarheid
4. Vertaal het resultaat van het onderzoek naar geschikte toepassing in de
praktijk
5. Evalueer het resultaat en de toepassing in de praktijk en houd bij of er
nieuwe onderzoeken verschijnen
1.5. Bewijsmateriaal en bewijs
Bewijs? Zorgt dat Bewering onweerlegbaar is vastgesteld
- Zorgt voor een Zwart- wit concept: maakt bewering of helemaal juist, of
helemaal fout
o = bewering kan in de toekomst ook niet veranderen (ook niet door
nieuwe inzichten)
Bewijsmateriaal? Een aanwijzing dat in een bepaalde richting over de bewering
Zorgt voor grijsgebied: gedeeltelijk juist/ fout bevestigen van bewering
o = Bewering nog niet onomstotelijk vastgelegd – in toekomst nieuw
bewijsmateriaal dat voor een andere uitkomst zorgt
EVIDENCE BASED PRACTICE = BEWIJSMATERIAAL
Waarom? In de medische wereld kan niks als onomstotelijk worden vastgelegd
EBP is van toepassing op individu, onderzoek kan op zoveel mogelijk
proefpersonen – maar elk individu, elke groep blijft anders.
o Mogelijks andere factoren/ toeval die onderzoek en zo resultaat beïnvloedt
hebben
o Mogelijks effect bij 20 onderzoeken maar bij 21 niks
= Uitspraak gaat altijd over het verwachte effect*
, 1.6. Real evidence based practice : term vs.
toepassing
De term ’Evidence based’
Legt eerder nadruk op bewijsmateriaal = nadruk op resultaten
Toepassing: evidence based practice – eigenlijk de echte/ real
practice based medicine = ervaring van arts
o kennis en ervaring staan centraal bij besluit over beste zorg
o opletten: eigen keuze niet te laten overheersen over die van
patiënt/ wetenschap
preference based medicine = voorkeur van de patiënt
o de wensen van patiënt staan centraal
o opletten dat patiënt niet de overhand neemt/ ongeïnformeerde
keuzes maakt die niet in zijn belang zijn of tegen waarden/ normen
zorg ingaan
+ evidence based practice (dus bewijsmateriaal van resultaten)
1.7. Problemen bij de invoering van evidence based
practice
Top tien barrières voor invoering van EBP – onder te verdelen in vier gebieden
Gebied 1: Vaardigheden en bewustzijn
- VPK is niet bewust van bestaan onderzoek
- VPK voelt zich niet bekwaam genoeg om kwaliteit onderzoek te beoordelen
- Statistische analyses in onderzoek niet begrijpelijk genoeg gepresenteerd
Algemene context:
- VPK werken in directe patiëntenzorg, en dus dagelijks weinig betrokken bij doen van onderzoek
- moeilijk om wetenschappelijke artikelen te vinden
- voelen onvoldoende bekwaam om deze artikelen te interpreteren en te beoordelen
- moeilijke terminologie – statistische gegeven
Gebied 2: Tijd
- VPK niet genoeg tijd om wetenschappelijke artikels te lezen
- VPK niet genoeg tijd om nieuwe ideeën in praktijk te brengen
Gebied 3: Ondersteuning